Aleph (Automated Library Expandable Program Hebrew University of Jerusalem) – system biblioteczny firmy Ex Libris oparty na silniku Oracle umożliwiający automatyzację obsługi i integrację sieci katalogów bibliotecznych. System Aleph wspiera Unicode, wykorzystuje XML. Ponad 2200 instalacji systemu Aleph funkcjonuje obecnie w bibliotekach i konsorcjach ponad 60 krajów na świecie.
Biblioteki mogą współpracować ze sobą na poziomie centralnego katalogu (kontrola dubletów, wspólne kartoteki haseł wzorcowych), jak i wypożyczalni przy różnych zasadach udostępniania zbiorów (rejestracja czytelników na dwóch poziomach – globalnym i lokalnym).
System posiada polską wersję językową interfejsu i dokumentacji. Działa polski ośrodek wdrożeniowy systemu.
Architektura systemu W oparciu o bazę Oracle system oferuje pracę w trybie klient-serwer. Graficzny interfejs użytkownika (GUI) zapewnia użytkownikowi przyjazne środowisko pracy. Własny serwer WWW, umożliwia korzystanie z katalogu spoza biblioteki (wyszukiwanie włącznie z możliwością złożenia zamówienia na dokument lub kserokopię i wglądu do własnego konta czytelniczego). System posiada również własny serwer Z39.50.
System Aleph składa się z trzech głównych warstw: Najwyżej położona jest Warstwa Usług i Logiki Prezentacji. Poziom ten obejmuje: interfejs użytkownika, czyli GUI, oraz klientów Z39.50, obsługujących zdalne wyszukiwanie i pobieranie informacji. Dodatkowo może zostać zaimplementowany serwer OCLC, importujący dane bibliograficzne, a serwer SIP-2 może obsługiwać wypożyczenia samoobsługowe. Usługi aplikacyjne stanowią środkową warstwę, obsługującą logikę aplikacji (logikę biznesową) i łączącą serwery z interfejsem Wejścia/Wyjścia i poziomem bazodanowym Oracle. Usługi aplikacyjne obejmują poziom API, używany przez system do bezpośredniego dostępu do danych i ich przetwarzania. Trzeci, najniżej zlokalizowany jest poziom Oracle – warstwa Usług i Logiki Danych. Oracle jest wykorzystywany przez Aleph od początku istnienia systemu.
Język XML jest obsługiwany przez Aleph od wersji 16, w której raportowanie i wszelkie operacje z użyciem danych wyjściowych są oparte na standardowym szablonie XML Schema. XML jest również stosowany na ekranach informacyjnych GUI.
Ex Libris udostępnia również oprogramowanie X-serwer, umożliwiający zewnętrznym programom bezpośrednią komunikację z Aleph.
Wdrożenia w Polsce Biblioteka Politechniki Białostockiej Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku Biblioteka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Biblioteka Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Koszalińska Biblioteka Publiczna, Biblioteka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Biblioteka Uniwersytetu Opolskiego, Biblioteka Politechniki Rzeszowskiej, Biblioteka Główna Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, Biblioteka Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Książnica Pomorska w Szczecinie, Biblioteka Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej, Biblioteka Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Biblioteka Uniwersytetu SWPS w Warszawie, Biblioteka Główna Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Biblioteka Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego, Biblioteka Rady Ministrów RP, Biblioteka Sejmowa, Biblioteka Narodowego Banku Polskiego, Centralna Biblioteka Rolnicza, Centralna Biblioteka Statystyczna, Biblioteka Centralnego Instytutu Ochrony PracyLista wdrożeń na stronie dystrybutora., Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego w Warszawie, Dolnośląski Zasób BibliotecznyStrona startowa Dolnośląskiego Zasobu Bibliotecznego. – koordynowany przez Dolnośląską Bibliotekę Publiczną we Wrocławiu. W ramach projektu przyłączane są kolejne biblioteki powiatowe, gminne, miejskie, grodzkie z wojewódzka dolnośląskiego, przy czym system Aleph zainstalowany jest na centralnym serwerze we Wrocławiu, a bibliotekarze pracują poprzez klienta systemu na swoich stacjach roboczych. Czytelnicy mają możliwość przeszukiwania katalogu swojej biblioteki, bądź katalogu centralnego wszystkich bibliotek biorących udział w projekcie. Biblioteka Główna Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, Biblioteka Politechniki Wrocławskiej, Biblioteka Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Biblioteka Pedagogiczna w Górze.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona producenta systemu Strona polskiego dystrybutora
Kategoria:Bibliotekoznawstwo Kategoria:Informacja naukowa Kategoria:Systemy informatyczne