Jakub Janda (ur. 27 kwietnia 1978 w Czeladnej) – czeski skoczek narciarski i polityk. Zawodnik klubu Dukla Frenštát pod Radhoštěm, srebrny i brązowy medalista mistrzostw świata w 2005, zdobywca Pucharu Świata w sezonie 2005/2006, zwycięzca 54. Turnieju Czterech Skoczni. Od 2017 deputowany do Izby Poselskiej Republiki Czeskiej z ramienia ODS.
Kariera sportowa Początki kariery thumb|left|Jakub Janda podczas PŚ w Zakopanem w 2003 W Pucharze Świata zadebiutował w sezonie 1996/1997. Po raz pierwszy znalazł się w czołowej dziesiątce w marcu 2001, zajmując 7. miejsce w Trondheim. Pierwsze podium udało mu się wywalczyć w styczniu 2003 w Libercu (3. lokata). Do roku 2004 było to jego największe osiągnięcie w zawodach tej rangi.
Od początku kariery zwracał na siebie uwagę głównie ze względu na bardzo odważny styl skakania, z nisko wychyloną sylwetką, przypominającą ułożenie w locie Japończyka Kazuyoshiego Funakiego. Przez wiele lat próby naśladowania mistrza olimpijskiego z Nagano nie przynosiły jednak rezultatów. Jakub Janda startował bez większych sukcesów w wielkich imprezach narciarskich. Na igrzyskach w Salt Lake City był 44. w konkursie na skoczni dużej oraz 39. na skoczni normalnej. Był także powoływany na mistrzostwa świata. W debiucie w Ramsau (1999) był poza czołową trzydziestką w obu indywidualnych konkursach; w Lahti w 2001 zajął 17. (normalna skocznia) i 27. miejsce (duża skocznia). Na mistrzostwach w Val di Fiemme w 2003 był 14. na skoczni normalnej i 25. na dużej. Bez powodzenia występował na mistrzostwach świata w lotach narciarskich (w 1998 w Oberstdorfie, w 2000 w Vikersund, w 2002 w Harrachovie i w 2004 w Planicy – poza czołową trzydziestką).
Współpraca z Vasją Bajcem i awans do światowej czołówki Sezon 2004/2005 Przełomowy okazał się dla niego sezon 2004/2005. Trenerem czeskiej reprezentacji skoków narciarskich został wówczas Słoweniec Vasja Bajc. Podczas Letniego Grand Prix w 2004 zajął m.in. trzecie miejsce w konkursie w Zakopanem. Od początku sezonu zimowego regularnie bywał w ścisłej czołówce zawodów – zajął 3. miejsce w Ruce (listopad 2004) oraz 2. miejsce w Trondheim (grudzień 2004). W styczniu 2005 odniósł pierwsze zwycięstwo w zawodach Pucharu Świata – wygrał konkurs w Titisee-Neustadt (dzień wcześniej uplasował się na 2. miejscu). Na rozgrywanych w lutym tego samego roku mistrzostwach świata zdobył dwa medale – srebrny na skoczni normalnej oraz brązowy na dużej. W klasyfikacji generalnej PŚ sezonu 2004/2005 zajął 6. lokatę, zdobywając 1164 pkt, choć jeszcze na dwa konkursy przed końcem był 3.
Latem 2005 wszystkie 9 konkursów Letniego GP ukończył w pierwszej dziesiątce, cztery z nich wygrywając, raz stając na drugim i raz na trzecim stopniu podium. Wyniki te dały mu zwycięstwo w klasyfikacji generalnej cyklu.
Sezon 2005/2006 Sezon zimowy 2005/2006 rozpoczął zwycięstwem w zawodach Pucharu Świata w Ruce 26 listopada 2005. W pierwszej części sezonu wygrywał w Lillehammer, Harrachovie i Engelbergu. Turniej Czterech Skoczni rozpoczynał w roli lidera Pucharu Świata oraz głównego faworyta. Każdy z czterech konkursów ukończył na podium (trzecie miejsce w Oberstdorfie, zwycięstwo w Garmisch-Partenkirchen, oraz dwa drugie miejsca, w Innsbrucku i Bischofshofen). Ostatecznie Czech wygrał cały turniej ex aequo z Janne Ahonenem. Po turnieju zajął 7. miejsce podczas mistrzostw świata w lotach na Kulm. Występ na igrzyskach olimpijskich w Pragelato ukończył na 13. miejscu na normalnej i 10. na dużej skoczni. W ostatnich 10 konkursach Pucharu Świata stanął na podium tylko raz (2. miejsce w Lahti), jednak przewaga wypracowana na początku zimy dała mu, jako pierwszemu Czechowi w historii, triumf w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Zgromadził 1151 punktów (o 13 mniej niż sezon wcześniej) i drugiego Janne Ahonena wyprzedził o 127 pkt.
Kryzys i powrót do formy thumb|Jakub Janda podczas benefisu Adama Małysza Mimo sukcesów Jakuba Jandy, w trakcie sezonu 2005/2006 pojawiły się wewnętrzne konflikty w ekipie czeskich skoków, spowodowane walką o wpływy, toczącą się między osobami związanymi z kadrą. Sytuacja ta zniechęciła Vasję Bajca do dalszej pracy z reprezentacją. W konflikcie tym Jakub Janda opowiedział się po stronie szkoleniowca, grożąc, że jeśli Słoweniec odejdzie, jest gotów nawet zakończyć karierę. Mimo to, po zakończeniu sezonu Vasja Bajc zrezygnował ze stanowiska i został trenerem reprezentacji Słowenii. Jakub Janda zdecydował się na kontynuowanie kariery pod wodzą nowego trenera, Austriaka Richarda Schallerta. Od tego czasu ani razu nie stanął na podium Pucharu Świata. W sezonie 2006/2007 tylko dwukrotnie udało mu się zająć miejsce w pierwszej dziesiątce; najlepszą lokatę – 4. – zajął pod koniec sezonu w konkursie w Kuopio. Występ na mistrzostwach świata w Sapporo zakończył się dla niego 20. miejscem na dużej skoczni i 18. na normalnej. W klasyfikacji generalnej Pucharu Świata zajął 22. pozycję, z 253 punktami na koncie.
thumb|Jakub Janda podczas odwołanej serii Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich w 2012 Na początku sezonu 2007/2008 znalazł się poza reprezentacją Czech. Dopiero dzięki dobrym występom w Pucharze Kontynentalnym wrócił do reprezentacji. Zaledwie pięciokrotnie udało mu się zająć miejsce w punktowanej trzydziestce, przy czym za każdym razem była to lokata w trzeciej dziesiątce. W klasyfikacji generalnej PŚ zajął 49. miejsce (szóste miejsce wśród Czechów). Przed sezonem 2008/2009 został przesunięty z kadry A do kadry B.
Trenując w kadrze B, późnym latem 2008 ponownie nawiązał kontakt z Vasją Bajcem, który akurat podjął pracę w Tureckim Związku Narciarskim. Janda wygrał zawody Letniego Pucharu Kontynentalnego w Oberstdorfie, a tydzień później zajął 5. miejsce podczas finału Letniego Grand Prix w Libercu. W sezonie zimowym 2008/2009 trzykrotnie udało mu się znaleźć w pierwszej dziesiątce zawodów, najlepszą lokatę (6.) zajmując w Zakopanem. Sezon ukończył na 22. miejscu w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Bardzo podobną dyspozycję prezentował także w sezonie 2009/2010. Najlepszy wynik osiągnął w Willingen, w ostatnim konkursie przed igrzyskami olimpijskimi – zajął wówczas 7. miejsce. Na IO w Vancouver dwukrotnie uplasował się w 2. dziesiątce (14. miejsce na normalnej i 17. na dużej skoczni). Puchar Świata, tak jak w 2007 i 2009 roku, ukończył na 22. pozycji. W sezonie 2010/2011 punktował stosunkowo regularnie, ale na ogół były to lokaty w trzecich dziesiątkach zawodów (tak też zakończyły się jego starty na mistrzostwach świata w Oslo – 21. i 28. lokata). W klasyfikacji końcowej Pucharu Świata uplasował się na 34. pozycji.
W kolejnych sezonach zwykle występował w Pucharze Świata, jednak nie osiągnął dużych sukcesów. Najsłabszy dla niego był sezon 2012/2013, kiedy zdobył zaledwie 13 punktów PŚ. Kolejny sezon był z kolei najlepszy w ostatnich latach jego kariery – uzyskał wówczas w PŚ 242 punkty, co dało mu 28. miejsce w klasyfikacji końcowej (trzykrotnie uplasował się w pierwszej dziesiątce zawodów, najwyższe miejsce zajmując w grudniu 2013 w Engelbergu – 5.). Na imprezach mistrzowskich nie osiągał już większych sukcesów.
W 2017 w związku z wyborem do parlamentu Jakub Janda zakończył karierę sportową. Jego ostatnim startem w Pucharze Świata był konkurs drużynowy w Wiśle 18 listopada 2017.
Działalność polityczna W 2008 przystąpił do Obywatelskiej Partii Demokratycznej. Został szefem jej koła we Frenštácie pod Radhoštěm, a także członkiem rady regionalnej partii. W wyborach w 2013 kandydował do Izby Poselskiej, zaś w wyborach w 2016 – również bez powodzenia – do rady kraju morawsko-śląskiego. W wyborach w 2017, 2021 i 2025 uzyskiwał mandat posła.
Igrzyska olimpijskie Indywidualnie 2002 Salt Lake City/Park City–39. miejsce (K-90), 44. miejsce (K-120)2006 Turyn/Pragelato–13. miejsce (K-95), 10. miejsce (K-125)2010 Vancouver/Whistler–14. miejsce (K-95), 17. miejsce (K-125)2014 Soczi/Krasnaja Polana–19. miejsce (K-95), 27. miejsce (K-125)
Drużynowo 2002 Salt Lake City/Park City–12. miejsceSkład zespołu: Jan Matura, Michal Doležal, Jan Mazoch i Jakub Janda2006 Turyn/Pragelato–9. miejsceSkład zespołu: Jan Matura, Ondřej Vaculík, Borek Sedlák i Jakub Janda2010 Vancouver/Whistler–7. miejsceSkład zespołu: Antonín Hájek, Roman Koudelka, Lukáš Hlava i Jakub Janda2014 Soczi/Krasnaja Polana–7. miejsceSkład zespołu: Jakub Janda, Antonín Hájek, Roman Koudelka, Jan Matura
Starty J. Jandy na igrzyskach olimpijskich – szczegółowo Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Punkt K HS Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca39.10 lutego2002 Park CityUtah Olympic ParkK-90–indywid.86,0 m–103,0 pkt166,0 pktSimon Ammann44.13 lutego2002 Park CityUtah Olympic ParkK-120–indywid.108,5 m–91,3 pkt190,1 pktSimon Ammann12.18 lutego2002 Park CityUtah Olympic ParkK-120–druż.109,5 m120,5 m724,6 pkt (210,5 pkt)249,5 pktNiemcy13.12 lutego2006 PragelatoTrampolino a MonteK-95HS-106indywid.99,0 m100,0 m249,0 pkt17,5 pktLars Bystøl10.18 lutego2006 PragelatoTrampolino a MonteK-125HS-140indywid.122,0 m128,0 m230,5 pkt46,4 pktThomas Morgenstern9.20 lutego2006 PragelatoTrampolino a MonteK-125HS-140druż.122,0 m–397,0 pkt (107,6 pkt)587,0 pktAustria14.13 lutego2010 WhistlerWhistler Olympic ParkK-95HS-106indywid.101,0 m99,5 m250,5 pkt26,0 pktSimon Ammann17.20 lutego2010 WhistlerWhistler Olympic ParkK-125HS-140indywid.126,5 m121,5 m221,4 pkt62,2 pktSimon Ammann7.22 lutego2010 WhistlerWhistler Olympic ParkK-125HS-140druż.128,0 m129,0 m981,8 pkt (241,1 pkt)126,1 pktAustria19.9 lutego2014 Krasnaja PolanaRusskije GorkiK-95HS-106indywid.98,5 m96,5 m243,8 pkt34,2 pktKamil Stoch27.15 lutego2014 Krasnaja PolanaRusskije GorkiK-125HS-140indywid.127,0 m126,0 m231,6 pkt47,1 pktKamil Stoch7.17 lutego2014 Krasnaja PolanaRusskije GorkiK-125HS-140druż.131,0 m127,5 m967,8 pkt (244,9 pkt)73,6 pktNiemcy
Mistrzostwa świata Indywidualnie 1999 Ramsau–48. miejsce (K-120), 33. miejsce (K-90)2001 Lahti–27. miejsce (K-116), 17. miejsce (K-90)2003 Val di Fiemme/Predazzo–25. miejsce (K-120), 14. miejsce (K-95)2005 Oberstdorf–srebrny medal (K-90), brązowy medal (K-120)2007 Sapporo–20. miejsce (K-120), 18. miejsce (K-90)2009 Liberec–33. miejsce (K-90), 19. miejsce (K-120)2011 Oslo–21. miejsce (K-95), 28. miejsce (K-120)2013 Val di Fiemme/Predazzo–31. miejsce (K-95), 46. miejsce (K-120)2015 Falun–28. miejsce (K-90), 33. miejsce (K-120)2017 Lahti–23. miejsce (K-90), 28. miejsce (K-116)
Drużynowo 1999 Ramsau–7. miejsceSkład zespołu: Jakub Jiroutek, Jakub Janda, Michal Doležal, Jakub Sucháček2001 Lahti–6. miejsce (K-116), 7. miejsce (K-90)2003 Val di Fiemme/Predazzo–8. miejsceSkład zespołu: Lukáš Hlava, Jan Mazoch, Jan Matura, Jakub Janda2005 Oberstdorf–7. miejsce (K-90), 8. miejsce (K-120)2007 Sapporo–9. miejsceSkład zespołu: Roman Koudelka, Jan Matura, Antonín Hájek, Jakub Janda2009 Liberec–5. miejsceSkład zespołu: Lukáš Hlava, Ondřej Vaculík, Jakub Janda, Roman Koudelka2011 Oslo–7. miejsce (K-95)Skład zespołu: Borek Sedlák, Roman Koudelka, Jan Matura, Jakub Janda,8. miejsce (K-120)Skład zespołu: Lukáš Hlava, Roman Koudelka, Jan Matura, Jakub Janda2013 Val di Fiemme/Predazzo–10. miejsce (drużyna mieszana/K-95)Skład zespołu: Michaela Doleželová, Jakub Janda, Vladěna Pustková, Jan Matura, 7. miejsce (K-120)Skład zespołu: Roman Koudelka, Lukáš Hlava, Jakub Janda, Jan Matura2015 Falun–8. miejsce (K-120)Skład zespołu: Jakub Janda, Lukáš Hlava, Jan Matura, Roman Koudelka2017 Lahti–9. miejsce (drużyna mieszana/K-90)Skład zespołu: Marta Křepelková, Jakub Janda, Barbora Blažková, Roman Koudelka, 7. miejsce (K-116)Skład zespołu: Viktor Polášek, Tomáš Vančura, Jakub Janda, Roman Koudelka
Starty J. Jandy na mistrzostwach świata – szczegółowo