Iwano-Frankowe, JanówEgzonim wariantowy przyjęty na 68. posiedzeniu KSNG (ukr. Івано-Франкове; do 1946 roku: Янів, Janiw) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim. Siedziba hromady Iwano-Frankowe. W 2001 roku liczyło ok. 5,8 tys. mieszkańców.
Historia W I Rzeczypospolitej miasto było centrum niegrodowego starostwa, do którego należało 11 okolicznych wsiMieczysław Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Lwowie, s. 247.. Ewaryst Andrzej Kuropatnicki w wydanym po raz pierwszy w 1786 r. dziełku pt. „Geografia (...) Galicyi i Lodomeryi” tak pisał o Janowie: Miasto z ślicznym kościołem, kosztem niegdyś miejscowego plebana śp. Smokowskiego wymurowanym, ale dla śmierci jego wewnątrz i zewnątrz nie dokończonym, ...w stawy piękne i rybne, i w malinniki obfite, przedtem choć na warszawskim trakcie, tak było nieporządne, że prócz chleba i surowego mięsa, nic dostać do pożywienia nie można było (...).
W II Rzeczypospolitej miejscowość Janów była gminą miejską w powiecie gródeckim, w województwie lwowskim. 1 kwietnia 1929 do Janowa włączono gminę Zalesie.
W 1940 roku pozbawiona praw miejskich, stając się siedzibą wiejskiej gminy JanówAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 26 Polaków.
W czasie okupacji niemieckiej polska mieszkanka Janowa Jadwiga Szwarc z d. Hecht udzieliła pomocy Żydówce Reginie Farb, za co w 1989 roku Instytut Jad Waszem uhonorował ją tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.
W latach 1940–1941 i 1944–1962 siedziba rejonu janowskiego (od 1946 iwano-frankowskiego).
Od dawnej nazwy miejscowości bierze swoją nazwę Roztocze Janowskie – jedna z trzech części Roztocza Południowego.
Zabytki Kościół Świętej Trójcy – miejsce pochówku Konstancji Zofii z Czartoryskich Poniatowskiej, matki Stanisława AugustaNa szlakach dziedzictwa Jana III Sobieskiego. Pamiątka grobu tej pani w kruchcie na wspaniałym marmurze wyryta – pisał w „Geografii (...) Galicyi i Lodomeryi” wspomniany wyżej hrabia Kuropatnicki. Cerkiew pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z 1831 r.
Urodzeni we wsi Henryk Rewakowicz – polski działacz ruchu ludowego, polityk, dziennikarz, uczestnik powstania styczniowego, redaktor dziennika „Kurjer Lwowski”Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Rewakowicz Henryk Karol. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXI.. Antoni Süss – polski działacz niepodległościowy, powstaniec styczniowy, podporucznik weteran Wojska Polskiego. Paweł Rybicki – polski socjolog, historyk nauki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor Biblioteki Śląskiej w Katowicach. Józef Zygmunt – polski wojskowy, żołnierz Legionów Polskich, podoficer Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej, kawaler Orderu Virtuti Militari. Edward Hecht – polski wojskowy, kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej. Meier Eidelheit – polski matematyk, przedstawiciel lwowskiej szkoły matematycznej, członek Polskiego Towarzystwa Matematycznego Zenon Kohut – kanadyjski historyk pochodzenia ukraińskiego, członek rady naukowej czasopisma Ukrajinśkyj istorycznyj żurnał, doctor honoris causa Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego. Wiktor Neborak – ukraiński poeta, prozaik i rockman, współtwórca grupy poetyckiej Bu-Ba-Bu. Adam Werschner – polski wojskowy, podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari. Stanisław Żydaczek – polski bokser, dwukrotny medalista mistrzostw Polski.
Przypisy
Bibliografia Mieczysław Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Lwowie ze 102 ilustracjami i planem miasta, Lwów-Warszawa, 1925, 276 s., s. 246–248.
Linki zewnętrzne
Iwano-Frankowe na stronie Rady Najwyższej Ukrainy
Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona
Kategoria:Osiedla typu miejskiego w obwodzie lwowskim Kategoria:Rejon jaworowski Kategoria:Iwano-Frankowe