Pałac we Włodowicach – zrujnowany pałac, położony we Włodowicach.
Historia Pierwotnie był tu modrzewiowy dwór należący do rodziny Firlejów, spalony podczas potopu szwedzkiego. Na jego miejscu w drugiej połowie XVII wieku (prawdopodobnie w latach 1669–1681) kasztelan krakowski Stanisław Warszycki wzniósł murowany pałac w stylu polskiego baroku. Zgodnie z informacją zawartą w Dyariuszu wyprawy wiedeńskiej królewicza Jakuba Sobieskiego, 26 lipca 1683 r. w pałacu przebywał król Jan III Sobieski. Pierwotny piętrowy budynek, podpiwniczony i kryty dachem mansardowym był przebudowywany w kolejnych stuleciach, nie tracąc jednak swojego barokowego charakteru. Od frontu ulokowany był dziedziniec, za budynkiem rozciągał się natomiast ogród, co sprawia, iż w całym założeniu możemy dopatrywać się nawiązań do francuskich zespołów Entre cour et jardin.
thumb|left|Pałac we Włodowicach ok. 1850 r.
W XVIII w. pałac należał do rodziny Męcińskich, którzy zmienili wystrój wnętrz, nadając im wygląd klasycystyczny. W tym samym stuleciu, a dokładnie 12 marca 1734 r. nocował tu król August III Sas. W wieku XIX przeszedł w ręce rodziny Poleskich. Michał Antoni Kazimierz Poleski, przyrodnik, uczestnik powstania styczniowego, który osiadł we Włodowicach ok. 1870 r., utworzył tu wyższą szkołę agronomiczną z laboratorium chemicznym i fizycznym, obszerną biblioteką oraz kolekcją minerałów i okazów flory jurajskiej. Najprawdopodobniej na przełomie XIX i XX wieku dokonano przebudowy, która nadała budowli cechy neogotyckie. Na skutek pożarów z 1924 i 1956 r. (ten drugi trwał 6 dni) oraz wieloletnich późniejszych zaniedbań pałac znajduje się w stanie ruiny. Obecnie obiekt jest własnością skarbu państwa.
Pałac i oficyna figurowały w rejestrze zabytków nieruchomych od 1967 roku, ale zostały z niego skreślone odpowiednio 10 września 1989 roku i 10 lutego 2010 roku. Od tego momentu w rejestrze zabytków figurowały jedynie pozostałości parku pałacowego (nr rej. A/1255/23). Ruiny pałacu ponownie wpisano do rejestru zabytków nieruchomych decyzją z 31 sierpnia 2023Michał Bulsa, Decyzje dotyczące wpisów i skreśleń w rejestrze zabytków nieruchomych województwa śląskiego w 2023 roku (w:) „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Śląskiego” 2024, t. 16, s. 427. (nr rej. A/1254/23)Spis obiektów wpisanych do rejestru (tabela) bip.katowice.wkz.gov.pl [dostęp 2024-12-07].
Przypisy
Bibliografia U. J. Górski, Zamek ogrodzieniecki w Podzamczu i okolice, Prodrym, Sosnowiec 1993. Katalog zabytków sztuki w Polsce t. 6: Województwo katowickie, z. 15: Powiat zawierciański, red. K. Dżułyńska, A. M. Olszewski, Instytut Sztuki PAN – Wojewódzki Konserwator Zabytków, Warszawa – Katowice 1962. A. Muc, Zespół pałacowo-parkowy we Włodowicach, „Wiadomości konserwatorskie województwa śląskiego”, t. 3, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków – Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, Katowice 2011, , s. 203–224.
Linki zewnętrzne A. Muc, M. Walker, Zespół pałacowo-parkowy we Włodowicach, Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach
Włodowice Kategoria:Obiekty budowlane we Włodowicach Kategoria:Historia Włodowic Kategoria:Zabytki nieruchome we Włodowicach