mały|alt=Sarkofag Stanisława Jana Witwickiego w krypcie Bazyliki Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie|Sarkofag w krypcie Bazyliki Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Stanisław Jan Witwicki herbu SasHerbarz polski, t. IX, Lipsk 1842, s. 370. (ur. około 1630 w Smolniku, zm. 4 marca 1698 w Warszawie) – polski duchowny katolicki, biskup kijowski, łucki i poznański, kanonik gnieźnieński i warszawski, sekretarz królewski, rejentNitecki nazywa rejentem urzędników, których literatura raczej nazywa regensami lub regentami kancelarii koronnej, opat komendatoryjny płocki, prepozyt w OłycePiotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny, Warszawa 2000, s. 484-485., pisarz religijny.
Życiorys Urodził się około roku 1630 jako syn Samuela i Anny z Rościeskich. Nauki pobierał w lubelskim i braniewskim kolegiach jezuickich, a następnie podjął studia w Rzymie i Paryżu (wg K. Niesieckiego), po których ukończeniu przyjął święcenia kapłańskie. Po powrocie do Polski został sekretarzem króla Jana II Kazimierza Wazy, a od roku 1665 pełnił też obowiązki kanonika gnieźnieńskiego, proboszcza-infułata ołyckiego i był (od roku 1676) opatem komendatoryjnym płockim. W międzyczasie otrzymał rejentostwo kancelarii królewskiej. Brał czynny udział w życiu politycznym, posłując m.in. do: Francji, Danii i cesarza Leopolda Habsburga.
12 czerwca 1679 roku prekonizowany został na ordynariusza kijowskiego, a od 25 maja 1682 został przeniesiony na biskupstwo łuckie. W 1685 roku założył Seminarium Duchowne w Janowie Podlaskim. 12 stycznia 1688 roku został biskupem Poznania. W rok później przeprowadził synod, występując w roli instygatora koronnego przeciwko Kazimierzowi Łyszczyńskiemu po ujawnieniu jego ateizmu. Domagał się dla niego kary śmierciWiesław Mercik, Bez płaszcza z gronostajów. Kraków 1988, s.80.. Miał olbrzymie zasługi w rozwoju zakonu trynitarzy w Polsce. 13 listopada 1697 roku, zgodnie z prawem kanonicznym uznał wizerunek Matki Bożej Skrzatuskiej za cudownySkrzatusz.
Po zerwanym sejmie konwokacyjnym 1696 roku przystąpił 28 września 1696 roku do konfederacji generalnejKonfederacya Generalna Ordinvm Regni & Magni Dvcatus Lithvaniæ Po niedoszłey Konwokacyey głowney Warszawskiey umowiona Roku Pańskiego 1696. dnia 29 Miesiąca Sierpnia, , [b.n.s.]. W 1697 roku był elektorem Augusta II Mocnego z województwa poznańskiegoSuffragia województw i ziem koronnych i W.X. Litewskiego zgodnie na [...] Augusta II obranego króla polskiego [...] dnia 27 VI i przy poparciu wolnej elekcjej jego [...], s. 1.. Zmarł 4 marca roku 1698 w Warszawie (Warszawa należała do diecezji poznańskiej), a jego zwłoki spoczęły w kolegiacie św. Jana Chrzciciela.
Twórczość Dzieła Nauka powołania do stanu duchownego i obowiązków chrześcijańskich, cz. 1-2, Warszawa 1684, drukarnia Pijarów; wyd. następne: Kraków 1751 Abrys doczesnej szczęśliwości, Warszawa 1685, drukarnia K.F. Schreiber; wyd. następne: Wilno 1748; Wilno 1754; pt. O szczęśliwości doczesnej pisma, Warszawa 1779 Opis podróży po Francji, Włoszech, Niemczech i Danii, rękopis w posiadaniu biskupa A. Krasińskiego zaginął (wiadomość podał H. Juszyński Dykcjonarz poetów polskich, t. 2, Kraków 1820, s. 336.
Listy Od biskupa kujawskiego B. Madalińskiego z roku 1688, rękopisy (kopie) znajdowały się w Bibliotece Krasińskich nr 813.
Przypisy
Bibliografia
Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 3 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 404-405
Linki zewnętrzne Bishop Jan Stanisław Witwicki Dzieła Stanisława Witwickiego w bibliotece Polona
Kategoria:Biskupi kijowscy Kategoria:Biskupi łuccy Kategoria:Biskupi poznańscy Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej (1696) Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Augusta II Mocnego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo poznańskie) Kategoria:Kanonicy gnieźnieńscy Kategoria:Ludzie związani z Janowem Podlaskim (I Rzeczpospolita) Kategoria:Opaci płoccy (komendatoryjni) Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Kategoria:Prepozyci ołyckiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Rotmistrzowie chorągwi pancernych Kategoria:Sekretarze Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Jana III Sobieskiego Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta II Mocnego Kategoria:Urzędnicy kancelarii królewskiej I Rzeczypospolitej Stanisław Witwicki Kategoria:Zmarli w 1698