Sydon lub Sajda (, , , , ) – trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, około 59 tysięcy mieszkańców (2010), położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 35 km na północ od Tyru i ok. 41 km na południe od Bejrutu.
Historia Jedno z najstarszych miast-państw Fenicjan. Początkowo było najważniejszym spośród miast fenickich, później większe znaczenie uzyskał Tyr. Rozróżniano Mały Sydon, czyli samo miasto, i Wielki Sydon, czyli cały obszar znajdujący się pod jego panowaniem. W Sydonie budowano bardzo dobre okręty, produkowano cenione wyroby ze szkła. Sydon brał udział w kilku koalicjach anty-asyryjskich, jednak walka z Asyrią zwykle kończyła się klęską. W wyniku jednego z takich buntów, król sydoński Abdi-Milkutti został zrzucony z tronu przez Asarhaddona.
W 677 p.n.e. Sydon (akad. Ṣidunu) zdobyty został przez wojska asyryjskiego króla Asarhaddona (681–669 p.n.e.) i przekształcony w stolicę nowej asyryjskiej prowincjiRadner K., Provinz. C, w: Reallexikon ..., s. 63.. Wówczas to nazwa miasta zmieniona została na Kar-Asarhaddon (akad. Kār-Aššur-aḫu-iddina, tłum. „Port/przystań Asarhaddona”). W 650 p.n.e. za rządów Aszurbanipala (669–627? p.n.e.), Bel-Harran-szaddu’a, gubernator prowincji Kar-Asarhaddon, pełnił urząd asyryjskiego eponima (limmu).
Po upadku Asyrii Sydon, wraz z całą Fenicją, uległ dominacji państwa nowobabilońskiego, a następnie Persji Achemenidów. W 351 p.n.e. Sydończycy razem z Fenicją i Cyprem powstali przeciw Persji; zdradzeni przez własnego władcę, Tennesa, nie chcąc iść do niewoli u Persów spalili się wraz z całym miastem. W 332 p.n.e. Sydon nie stawiał oporu wojskom Aleksandra Macedońskiego.
Sydon jest miastem wielokrotnie wzmiankowanym w Biblii. Fenicjanką z Sydonu była jedna z żon króla Salomona. Ezechiel rzucił klątwę przeciw Sydonowi. Miasto to odwiedził Jezus Chrystus. Paweł z Tarsu w czasie podróży do Rzymu odwiedził przyjaciół w Sydonie.
Istnieją imiona Sydonia i Sydoniusz, oznaczające odpowiednio kobietę i mężczyznę pochodzących z Sydonu.
Królowie Sydonu
thumb|Sarkofag Eszmunazara Niepełna lista królów Sydonu zestawiona na podstawie źródeł pisemnych, epigraficznych i numizmatycznych. Problematyczne są zwłaszcza próby datowania rządów Tabnita () i Eszmunazara (), znanych z zachowanych sarkofagów w egipskim stylu. Abdi-Milkutti (685?/680–677 p.n.e.), Tabnit (?) (~ 550 p.n.e. / ~525 p.n.e.), Eszmunazar (?) (~494 p.n.e.), Tabnit (?) / Tetramnestos (fl. 480 p.n.e.) – uczestnik bitwy pod Salaminą, Eszmunazar II, Bodasztart, Jatanmilk (?), Baalszalim (450–426), Abdamon, Ba‘ana (404–401?), Baalszalim II (401–366/365), Abdasztart I (365–352), Tabnit (?) / Tennes (351–347/346), Ewagoras (347/346–343), Abdasztart II (343/342–333/332), Abdalonymos (332–312).
Miasta partnerskie Konstanca Sofia Odessa Soczi
Ludzie związani z Sydonem
Przypisy
Bibliografia
Radner K., Provinz. C, w: Reallexikon der Assyriologie, tom XI (Prinz, Prinzessin – Samug), Walter de Gruyter, Berlin – New York 2006-2008, s. 42–68.
Kategoria:Fenicja Kategoria:Miasta biblijne Kategoria:Miasta w Asyrii Kategoria:Prowincje Asyrii