Czerniowce (, , , , , ) – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy na Bukowinie północnej nad Prutem. Siedziba obwodu czerniowieckiego.
Historia Pierwsza wzmianka historyczna o mieście pochodzi z 1408. Wykopaliska wskazują, że w XII wieku istniała tu osada. Od połowy XIV wieku część Mołdawii, często najeżdżanej przez Tatarów i Turków. Od XVI wieku miasto wraz z całą Mołdawią znajdowało się pod zwierzchnością Turcji. W 1509 zostało spustoszone przez oddziały polskiego hetmana wielkiego koronnego Mikołaja Kamienieckiego w odwecie za najazd hospodara mołdawskiego Bogdana Ślepego na rejon Tarnopola i Podhajec.
Miasto zostało przyłączone do Austrii w 1775, a w 1849 stało się stolicą Księstwa Bukowiny – kraju koronnego Cesarstwa Austrii. W drugiej połowie XIX wieku liczne osadnictwo niemieckie. W latach 1866–1874 oraz 1887–1905 burmistrzem miasta był Antoni Kochanowski, drugi po Jakubie von Pietrowiczu Polak na tym stanowisku.
W 1875 powstał Uniwersytet w Czerniowcach imienia Franciszka Józefa, gdzie nauczano w językach: niemieckim, rumuńskim i ukraińskim, z licznym udziałem studentów żydowskich.
Podczas I wojny światowej zajęte przez Rosjan w kwietniu 1916 roku, przez półtora roku było na linii frontu. W latach 1918–1940 należało do Rumunii.
W 1930 roku miasto miało 112 427 mieszkańców, a skład narodowościowy przedstawiał się następująco: Żydzi 38%, Rumuni 27%, Niemcy 15%, Ukraińcy (Rusini) 10%, Polacy 8%, Rosjanie 1,3%. W liczbie Polaków ujęto też kilkuset polskich Ormian.
Latem 1940 roku przyłączone do ZSRR. W latach 1941–1944 ponownie należało do Rumunii. Zdobyte przez Armię Czerwoną w 1944 r. Polscy mieszkańcy Czerniowiec zostali w 1945 przewiezieni do Prudnika, gdzie osiedlono ich na ul. Młyńskiej. W latach 1945–1991 część Ukraińskiej SRR w ramach ZSRR, od 1991 roku należy do Ukrainy i jest stolicą obwodu czerniowieckiego. Według spisu z 2001 roku Ukraińcy stanowili 79,9% (189 tys.), Rosjanie 11,3% (26,7 tys.), Rumuni 6,1% (14,4 tys.) oraz Polacy 0,6% (1408). W 2004 roku miasto miało 228 tys. mieszkańców.
Zabytki
Teatr i muzyka Czerniowiecki Ukraiński Teatr Muzyczno-Dramatyczny im. Olhy Kobylańskiejwww.dramtheater.cv.ua Czerniowiecki Regionalny Teatr Lalek Duchowne Centrum Sztuki „Hołos” Filharmonia w Czerniowcach.
Muzea Czerniowieckie Muzeum Krajoznawcze Czerniowieckie Muzeum Sztuki Czerniowieckie Regionalne Muzeum Ludoznawcze. Muzeum Awiacji i Kosmonautykiaeroluxe.com.ua. Muzeum Historii i Kultury Żydów Bukowiny w Czerniowcach Muzeum Literackie Jurija Fedkowycza Muzeum Literackie Olhy Kobylańskiej Muzeum Wołodymyra Iwasiukaivasyuk.org.ua.
Sport Miasto jest siedzibą klubu piłkarskiego Bukowyna Czerniowce. Przed wojną w Czerniowcach istniało kilka klubów piłkarskich m.in. rumuński Dragoș Vodă Czerniowce, polski Polonia Czerniowce czy żydowski Maccabi Czerniowce.
Osoby związane z Czerniowcami
Eugen Ehrlich (1862–1922), prawnik, socjolog i filozof prawa Rose Ausländer (1901–1988), poetka liryczna Paul Celan (1920–1970), poeta niemieckojęzyczny Kazimierz Feleszko (1938–2001), prof. dr hab., językoznawca slawista i macedonista Feliks Fürth (1907–), burmistrz miasta Bohdan Stepan Kermach (ur. 1997), burmistrz miasta Mila Kunis (ur. 1983), aktorka filmowa i telewizyjna hr. Pac, prezydent Bukowiny, honorowy obywatel Czerniowiec Eduard Reiss (1905–1907), dr, burmistrz miasta Artemij Prysiażniuk, ukraiński artysta monumentalista.
Miasta partnerskie Salt Lake City, Stany Zjednoczone Konin, Polska Suczawa, Rumunia Nacerat Illit, Izrael Saskatoon, Kanada Klagenfurt am Wörthersee, Austria Podolsk, Rosja Düsseldorf, Niemcy Mannheim, Niemcy
Zobacz też Mały Wiedeń
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona miasta
Archiwalne widoki miasta w bibliotece Polona
Kategoria:Miasta w obwodzie czerniowieckim