John Lawrence Ashbery (ur. 28 lipca 1927 w Rochester, zm. 3 września 2017 w Hudson) – amerykański poeta.
Życiorys Urodzony w Rochester absolwent Harvardu i Columbia University. W swej karierze otrzymał niemal każdą ważniejszą amerykańską nagrodę w dziedzinie poezji, poczynając od Yale Younger Poets Prize w 1956 za swój pierwszy tomik Some Trees. W jego twórczości widoczne były wpływy francuskich surrealistów (dokonywał wielu tłumaczeń tychże), Wallace’a Stevensa i Borisa Pasternaka.
Pod koniec lat 50. krytyk literacki Bernard Myers zakwalifikował m.in. Johna Ashbery’ego, Kennetha Kocha, Franka O’Harę i Jamesa Schuylera do przedstawicieli tzw. szkoły nowojorskiej w poezji.
Poetyka Ashbery’ego opiera się na wolnej składni, zabawie słowem, humorystycznym, często parodystycznym tonie.
W Polsce tłumaczenia jego wierszy ukazywały się głównie w „Literaturze na Świecie”, a także w bibliofilskim zbiorze wydanym w 1993 przez Fundację „Literatura Światowa” i Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju – No i wiesz (tłum. Piotr Sommer, Andrzej Sosnowski, Bohdan Zadura).
Był homoseksualistą.
Twórczość
Wydane w języku polskim No i wiesz, tłum. P. Sommer, A. Sosnowski, B. Zadura, wyb. B. Zadura, posł. A. Sosnowski, Fundacja „Literatura Światowa”–Muzeum Papiernictwa, Warszawa–Duszniki Zdrój 1993. Inne tradycje, tłum. J. Fiedorczuk, przedm. G. Jankowicz, Korporacja „ha!art”, Kraków 2008. Cztery poematy, tłum. A. Sosnowski, Biuro Literackie, Wrocław 2012. „Literatura na Świecie” 1986, nr 7 (180) (numer monograficzny poświęcony szkole nowojorskiej). „Literatura na Świecie” 2006, nr 7–8 (420–421) (numer monograficzny poświęcony Johnowi Ashbery’emu).
Bibliografia P. Marcinkiewicz, Oni przybyli, żeby wysadzić Amerykę. John Ashbery i dwudziestowieczne awangardy amerykańskie, Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka, Mikołów 2014.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Harvarda Kategoria:Amerykańscy poeci XX wieku Kategoria:Szkoła nowojorska (poezja) Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Ludzie urodzeni w Rochester (Nowy Jork) Kategoria:Zmarli w 2017