Miško Kranjec (ur. 15 września 1908 w Velikiej Polanie, zm. 8 czerwca 1983 w Lublanie) – słoweński pisarz, dziennikarz i działacz polityczno-kulturalny.

Życiorys thumb|left|210px|Grób pisarza Miško Kranjec urodził się w 1908 r. w Velikiej Polanie, w Prekmurju. Pochodził z robotniczo-chłopskiej rodziny (ojciec Mihailj Kranjec, matka Maria Pücko) Dorastał w ubogim wiejskim środowisku. Uczył się w węgierskiej szkole podstawowej, ponieważ w tamtym okresie Prekmurje należało do Węgier. Po ukończeniu szkoły podstawowej, wyjechał do Lublany, aby dalej kontynuować swoją edukację. Dzięki talentowi i dobrym wynikom w nauce, Miško Kranjec otrzymał możliwość bezpłatnego kształcenia się w katolickiej szkole w Lublanie. W tym czasie rozpoczął współpracę z młodzieżowym ruchem oporu, w wyniku, czego został wydalony ze szkoły. W roku 1930 ukończył klasyczne gimnazjum. Już w okresie gimnazjalnym rozpoczął pisać swoje pierwsze utwory, które zostały wydane w latach trzydziestych. Po maturze postanowił pójść na studia slawistyczne, ale w 1934 r. opuścił uczelnię i powrócił na Prekmurje. Poświęcił się swoim pasjom: pisaniu i dziennikarstwu. W krótkim czasie do jego zainteresowań dołączyła także polityka. Od 1934 do 1935 r. redagował gazetę Ljudska pravica, której siedziba znajdowała się w domu rodzinnym pisarza. W czasie okupacji około roku 1941 był w organizacji NOB (oporu konspiracyjnego) w Prekmurju. W 1944 roku przeszedł do partyzantki. Po wojnie pełnił wiele ważnych funkcji: m.in. piastował urząd posła. Oprócz pisania zajmował się w tym czasie dziennikarstwem i redagowaniem, gdyż pracował jako dyrektor wydawnictwa Cankarjeva založba oraz Instytut Książki Słoweńskiej (Slovenski knjižni zavod) Przez kilka lat był także redaktorem wydawnictwa Prešernova družba, z którym był bardzo związany. Od roku 1953 był członkiem Słoweńskiej Akademii Nauki i Sztuki. Wraz z ukazaniem się w latach trzydziestych pierwszych jego nowel, opowiadań i powieści, stał się największym przedstawicielem słoweńskiego realizmu. W swoich utworach najczęściej ukazuje ubogie życie mieszkańców prekmurskich wsi pod rządami hrabiów węgierskich, losu ludzi w dobie bolszewickiej rewolucji na terenach perkmurskich, reformy agrarnej i zesłańców z okresu obu wojen światowych (Os življenja; Strici so mi povedali) Spora część utworów literackich obejmuje tematykę z okresu powojennego. Autor bardzo często powraca do swoich lat dziecięcych i okresu dojrzewania. (Imel sem jih rad; Mladost v močvirju) Miško Kranjec jest jednym z najważniejszych pisarzy socjalnego realizmu i pierwszym pisarzem, który włączył do słoweńskiej literatury prekmurski świat.

W jego dorobku literackim można również odnaleźć kilka książek autobiograficznych (Mladost v močvirju i Strici so mi povedali), szkice literackie, opowiadania poruszające problemy socjalne, nowele i powieści o tematyce chłopskiej z obszarów Prekmurja. Utwory te tworzą swoistą całość.

Nagrody thumb|210px|Rodzinny dom pisarza Nagroda im. F. Prešerna (Prešernova nagrada 1959, 1964, 1976)

Nagrodę AVNOJ-a (Antyfaszystowska Rada Wyzwolenia Narodowego Jugosławii)

Nagrodę im. F. Levstika (Levstikova nagrada)

Dzieła Ležaki (1932)

Življenje (1932)

Predmestje (1933)

Sreča na vasi (1933)

Pesem ceste (1934)

Tri novele (1935)

Satire (1935)

Južni vetrovi (1937)

Prostor na soncu (1937)

Kapitanovi (1938)

Povest o dobrih ljudeh (1940)

Tihožitja in pejsaži (1945)

Pesem gora (1946)

Fara svetega Ivana (1947)

Pisarna (1949)

Pod zvezdo (1950)

Imel sem jih rad (1953)

Nekoč bo lepše (1954)

Čarni nasmeh (1956)

Kruh je bridka stvar (1959)

Mladost v močvirju (1962)

Otroci, čigavi ste? (1964)

Ukradena ljubezen (1965)

Na cesti prvega reda (1967)

Svetlikanje jutra (1968)

Lepa Vida prekmurska (1972)

Oče in sin (1978)

Kost (1982)

Grlica (1984)

Med zemljo in nebom (1985)

Smehljaj (1988)

Dramaty Pot do zločina (1948)

Publicystyka Zimzelen na slovenskih tleh (1972)

Podrti hrast (1972)

Bibliografia Moder Janko: Slovenski leksikon novejšega prevajanja. Založba Lipa. Koper.1985.

Kos J., Dolinar K., Blatnik A.: Leksikon. Slovenska književnost. Cankarjeva založba. Ljubljana.1996.

http://www2.arnes.si/~omkvpolanams/

https://web.archive.org/web/20091119033424/http://www.os-miska-kranjca.si/o_misku_kranjcu.htm

Kategoria:Słoweńscy dziennikarze Kategoria:Słoweńscy prozaicy XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1983