Ludwig Edinger

Grób rodzinny Edingerów na cmentarzu we Frankfurcie|thumb Ludwig Edinger (ur. 13 kwietnia 1855 w Worms, zm. 26 stycznia 1918 we Frankfurcie) – niemiecki anatom i neurolog, współzałożyciel Uniwersytetu we Frankfurcie nad Menem. W 1914 roku decyzją króla Prus Wilhelma II Hohenzollerna został pierwszym niemieckim profesorem neurologii.

Życiorys Ludwig Edinger dorastał w Wormacji, gdzie jego ojciec Marcus Edinger (1819-1879) prowadził handel tekstyliami i zasiadał w radzie Hesji-Darmstadt. Matka Julie z domu Hochstaetter była córką lekarza z Karlsruhe.

Edinger studiował nauki przyrodnicze od 1872 do 1877 na Uniwersytecie w Heidelbergu, gdzie jego nauczycielem był Karl Gegenbaur, i na Uniwersytecie w Strasburgu, gdzie uczył się u Wilhelma Waldeyera i przez rok był asystentem Adolfa Kussmaula. Przebywając w Gießen (1877-1882) zajął się neurologią, której poświęcił swoją rozprawę habilitacyjną z 1881. Jako docent pracował w Berlinie, Lipsku i Paryżu, w 1883 otworzył własną praktykę we Frankfurcie.

Za sprawą Edingera patolog Carl Weigert został w 1885 roku dyrektorem Fundacji Senckenberga (Senckenbergsche Stiftung) we Frankfurcie. W 1902 Edinger otworzył własny wydział neurologii.

W 1909 Edinger, po rozmowach z Fundacją Senckenberga na temat finansowania instytutu neurologicznego, przeniósł się na Uniwersytet we Frankfurcie. Decyzja o mianowaniu go profesorem zawierała klauzulę, że będzie on współodpowiedzialny za finansowanie instytutu. Problemy finansowe zniknęły, gdy zaślubiona z nim w 1886 Anna Goldschmidt otrzymała duży spadek w 1906 roku.

Miał syna i dwie córki. Tilly (1897–1967) została paleoneurologiem, druga córka Dora (1890-1977) wyszła za mąż za fizjologa Wernera Lipschitza (1892–1949), po drugim mężu miała nazwisko Lindley. Syn Friedrich Mark Anton był lekarzem, był żonaty z Dorą z domu MeyerThe central nervous system of vertebrates: a general survey of its comparative anatomy : with an introduction to the pertinent fundamental biologic and logical concepts s. 93.

W 1909 roku Lovis Corinth namalował portret neurologa. W 1915 świętowano 60. urodziny Edingera. Ukazały się wtedy okolicznościowe artykuły Adolfa Wallenberga i Ariënsa Kappersa.

26 stycznia 1918 Ludwig Edinger zmarł na zawał serca po udanej operacji gruczołu krokowego. Wspomnienia pośmiertne napisali Wallenberg, Kurt Goldstein, Ernst GöppertGöppert E. Ludwig Edinger † Februar 1918. Anatomischer Anzeiger 52, ss. 219-223 (1919) i Hermann OppenheimOppenheim, H. Dem Andenken an Ludwig Edinger. Deutsche Medizinische Wochenschrift 11 (1918) Georg DreyfusDreyfus GL. Ludwig Edinger†. Münchener medizinische Wochenschrift 65, ss. 272-275 (1918) i Ludwik Eliasz BregmanBregman L. Ludwik Edinger (Wspomnienie pośmiertne). Medycyna i Kronika Lekarska 53, 28, ss. 186-187 (1919). Pochowany jest na Hauptfriedhof Frankfurt, razem z żoną i córką Tilly (kwatera II, grób 21). Friedrich Edinger zginął w obozie koncentracyjnym.

Zgodnie z wolą uczonego, jego mózgowie przekazano na badania naukowe. Opis mózgu Edingera przedstawili Walther Riese i Goldstein w 1950.

Przed II wojną światową we Frankfurcie nazwano jego imieniem ulicę (Edingerstrasse); nazwę zmieniono w 1938.

W 2005 roku wydano jego wspomnienia.

Uczniami i współpracownikami Edingera byli Van Gehuchten, Streeter, Spiller, Livini, Liesegang, Wallenberg, Hirsch, Bielschowsky, Alice Hamilton, Franz, Goldstein, Comolli, Kappers, Shimazono, Perlia.

Dorobek naukowy W jego dorobku naukowym znajduje się ponad 100 prac. Większość dotyczyła neuroanatomii porównawczej i neurologii. Był autorem podręcznika neuroanatomii, tłumaczonego na inne języki i wielokrotnie wznawianego; książka powstała w oparciu o serię wykładów, jakie Edinger wygłosił przed towarzystwem lekarskim we Frankfurcie zimą 1883/84.

W 1885 opisał jądro dodatkowe nerwu okoruchowego, znane dziś jako jądro Edingera-Westphala. Rozróżnił brzuszne i grzbietowe szlaki rdzeniowo-móżdżkowe. Wprowadził do neurologii terminy „gnozji” i „praksji”.

W 1891 jako pierwszy opisał bóle wzgórzowe, a obraz kliniczny powiązał z obrazem post mortem.

W 1911 zaproponował, że hormony przedniego płata przysadki są transportowane szypułą do tylnego płata.

Lista prac 1876 Ueber die Schleimhaut des Fischdarmes, nebst Bemerkungen zur Phylogenese der Drüsen des Darmrohres. Inaugur.-Diss. Ueber die Schleimhaut des Fischdarmes, nebst Bemerkungen zur Phylogenese der Drüsen des Darmrohres. (1876) 1877 Die Endigung der Hautnerven bei Pterotrachea. (1877) 1879 Ein Fall von Rindenepilepsie. Auf Grundlage eines von Herrn Prof. Kussmaul im Strassburger medicinisch-naturwissenschaftlichen Vereine gehaltenen Vortrages. (1879) 1880 Zur Kenntnis der Drüsenzellen des Magens, besonders beim Menschen. (1880) Notiz, Betreffend den Magen von Tropidonotus Natrix. (1880) 1881 Untersuchungen zur Physiologie und Pathologie des Magens. Habilitationsschrift. Med. Klinik zu Gießen. Leipzig 1881 1882 Über die Reaction der lebenden Magenschleimhaut. (1882) Rückenmark und Gehirn in einem Falle von angebornem Mangel eines Vorderarms. (1882) Über die Physiologie der Säuresekretion im Magen. Berliner klinische Wochenschrift 19 (1882) Verstopfung (Obstructio alvi). W: Realenzyklopädie d. ges. Heilkunde Vagusneurosen. W: Realenzyklopädie d. ges. Heilkunde. Wanderniere. Realenzyklopädie d. ges. Heilkunde Wanderleber. Realenzyklopädie d. ges. Heilkunde 1883 Ludwig Edinger, Franz Riegel. Experimental-Untersuchungen über Asthma. Zeitschrift für klinische Medicin (1883) Über die Latenzperiode und die Zuckungscurve menschlicher Muskeln. Zeitschrift für klinische Medicin (1883) 1884 Zur Kenntnis des Faserverlaufes im Corpus striatum. Neurologisches Centralblatt 3, 15, ss. 341-342 (1884) Neuere Untersuchungen über den menschlichen Magen und seine Sekretion im kranken und gesunden Zustande. Med.-chir. Korrespondenzblatt 2, Nr. 3, 1884 Notiz, betreffend die Behandlung von Präparaten des Zentralnervensystems, welche zur Projektion mit dem Skioptikon dienen sollen. Zeitschrift f. wissen, schaftl. Mikrosk. u. mikr. Technik 1, ss. 250 (1884) IX. Wanderversammlung der Südwestdeutschen Neurologen und Irrenärzte in Baden-Baden am 14. und 15. Juni 1884. (1884) 1885 Zehn Vorlesungen über den Bau der nervösen Centralorgane. Leipzig, Vogel, 1885 Über den Verlauf der zentralen Hirnnervenbahnen mit Demonstration von Präparaten. X. Wanderversammlung der südwestdeutschen Neurologen und Irrenärzte in Baden-Baden am 13. und 14. Juni 1885 Zur Kenntnis des Verlaufes der Hirnstrangfasern in der Medulla oblongata und im unteren Kleinhirnschfenkel. Neurologisches Centralblatt 3, 4, ss. 73-76 (1885) Über den Verlauf der zentralen Hirnnervenbahnen. Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten 16 (1885) 1886 Verlust des Sprechvermögens und doppelseitige Hypoglossusparese, bedingt durch einen kleinen Herd im Centrum semiovale. Deutsche Medizinische Wochenschrift 14 (1886) Über Ursprungsverhältnisse des Akustikus und die "direkte sensorisehe Kleinhirnbahn". XI. Wanderversammlung der südwestdeutschen Neurologen und Irrenärzte in Baden-Baden am 22. und 23. Mai 1886 Über die Ursprungsverhältnisse des Acusticus und die "direkte, sensorische Kleinhirnbahn". Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten (1886) 1887 Über die Entwicklung des Seelenlebens beim Neugeborenen. Anatomischer Anzeiger 2, 8 (1887) Notiz, die Striae acusticae betreffend. Anatomischer Anzeiger 2, 8, s. 239 (1887) Über die Bedeutung des Corpus striatum. Deutsche med. Wochenschrift 26, 2 (1887) Beiträge zur Vergleichenden Anatomie des Gehirns. Frankfurt am Main, 1887 On the Importance of the Corpus Striatum and the Basal Fore-Brain Bundle, and On A Basal Optic-Nerve Root. Journal of Nervous and Mental Disease 14, 11-12, ss. 674-680 (1887) Vergleichende entwicklungsgeschichtliche Studien im Bereich der Gehirn-Anatomie. 1. Über die Verbindung der sensiblen Nerven mit dem Zwischenhirn. Anatomischer Anzeiger 2, 6, ss. 145-153 (1887) 1888 Über die Bedeutung des Corpus striatum. XII. Wanderversammlung südwestdeutscher Neurologen und Irrenärzte in Baden-Baden 1888 1889 Die Fortsetzung der hinteren Rückenmarkwurzeln zum Gehirn betreffend. Brief an der Herausgeber von Dr. Edinger in Frankfurt a. M. Anatomischer Anzeiger 4, 15, ss. 480-481 (1889) Über die Bedeutung des Kleinhirns in der Tierreihe. Berichte der Senckenberg. naturf. Gesellsch. 1889. 1890 Twelve lectures on the structure of the central nervous system. (1890) Einiges vom Verlauf der Gefühlsbahnen im centralen Nervensysteme. Deutsche Medizinische Wochenschrift 20 (1890) Vergleichend-entwicklungsgeschichtliche und anatomische Studien im Bereiche des Centralnervensystems. 2) Über die Fortsetzung der hinteren Rückenmarkswurzeln zum Gehirn. Anatomischer Anzeiger 4, 4, ss. 121-128 (1890) Über die Fasersysteme des Mittelhirns. Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten (1890) Über den Stand unserer Kenntnis vom feineren Bau des Zentralnervensystems und dessen Bedeutung für die Psychologie. (Vortrag in der wissenschaftlichen Sitzung der Senckenbergischen naturforsch. Gesellschaft am 5. Dez. 1891) Untersuchungen über die vergleichende Anatomie des Gehirns. I. Das Vorderhirn. Abhandl. d. Senckenberg. naturf. Gesesellsch. Bd. 15, 1890 Das Zwischenhirn. 1. Teil : Das Zwischenhirn der Selachier und der Amphibien. Abhandl. d. Senckenberg. naturf. Gesesellsch. 1892 III. Neue Studien über das Vorderhirn der Reptilien. Abhandl. d. Senckenberg. naturf. Gesesellsch 1896 IV. Neue Studien über das Zvpischenhirn der Reptilien. Abhandl. d. Senckenberg. naturf. Gesesellsch.Bd. 20, 1903 V. Das Vorderhirn der Vögel; zusammen mit A. Wallenberg und Gokdon Holmes. Abhandl. d. Senckenberg. naturf. Gesesellsch. Bd. 20, 1903. Gibt es central entstehende Schmerzen? Mittheilung eines Falles von Hämorrhagie in den Nucleus externus Thalami optici und in das Pulvinar, dessen wesentliche Symptome in Hyperästhesie und furchtbaren Schmerzen in der gekreuzten Seite, ausserdem in Hemiathetose und Hemianopsie bestanden haben. (1892) Über die Entwicklung unserer Kenntnisse von der Netzhaut des Auges. Berichte der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft in Frankfurt a. M. 1892 Untersuchungen über die vergleichende Anatomie des Gehirns 2. Das Zwischenhirn. Erster Teil: Das Zwischenhirn der Selachier und Amphibien. Anatomischer Anzeiger 7, 15, ss. 472-476 (1892) Über die Entwicklung des höheren Seelenlebens bei Tieren. Wissensch. Sitzung der Senckenbergischen Naturforsch. Gesellschaft (Vortrag) 1893 Riechapparat und Ammonshorn. Anatomischer Anzeiger 8, 10-11, ss. 305-321 (1893) Modell des oberen Rückenmarksteiles und der Oblongata Anatomischer Anzeiger 8, 5 ss. 172-175 (1893) The Significance of the Cortex Considered in Connection with a Report Upon a Dog from which the Entire Cerebrum had been Removed by Prof. Goltz (1893) Die Faeerung aus dem Stammganglion, Corpus striatum... Anatomischer Anzeiger 9 (1894) Gesichtsmuskellähmung, mimische Gesichtslähmung, faciale Hemiplegie und Diplegie, Prosopoplegie. Realenzyklopädie der ges. Heilkunde Dez. 1895 The cortical optical centres in birds(1895) (Recenzja) Bumm A. ..Experimentelle Untersuehungen fiber das Corpus trapezoides und den Hirnerven der Katze... Festschrift zur 150jahrigen Stiftungsfeier der Universität Erlangen. Wiesbaden, Bergmann's Verlag. 4. 31 Stn. 2 Tafeln. J Neur 7, 1-2 (1895) (Recenzja) M. v. Lenhosseek, Der feinere Bau des Nervensystems im Liehte neuester Forschungen. Zweiteglinzliehumgearbeitete Auflage. 409 Stn. 6 Taft 60 Textfiguren. Berlin, H. Kornfeld's Verlag 1895. J Neur 7, 1-2 (1895) Vorlesungen über den Bau der nervösen Centralorgane des Menschen und der Tiere. Für Ärzte und Studirende. Leipzig, F.C.W. Vogel, 1896 . Deutsche Medizinische Wochenschrift 39 (1896) Zur Reform der Naturforscherversammlung. Berliner klinische Wochenschrift 47 (1896)