Siła ciągu (ciąg) – siła będąca wynikiem działania silnika pojazdu, obiektu pływającego lub latającego. Siła ciągu jest siłą reakcji i powstaje zgodnie z III zasadą dynamiki w wyniku oddziaływania układu napędowego pojazdu z innymi ciałami.
W przypadku, gdy na ciało nie działają inne siły, siła ciągu wywołuje przyspieszenie ciała, a jej wartość określa II zasada dynamiki Newtona
gdzie: – przyspieszenie uzyskiwane przez pojazd [m/s²], – masa pojazdu [kg].
Wartość siły ciągu jest liczbowo równa sile oddziaływania układu napędowego na otoczenie, ale zwroty obu sił są przeciwne.
Przykłady Siła ciągu silnika samochodowego Silnik wprawia w ruch obrotowy koła samochodu. Dzięki sile tarcia statycznego pomiędzy oponą i nawierzchnią jezdni, samochód działa na jezdnię pewną siłą skierowaną do tyłu. Jezdnia działa na samochód siłą reakcji o takiej samej wartości, ale skierowaną do przodu – jest to siła ciągu.
Siła ciągu śruby okrętowej Śruba okrętowa na statku nadaje energię kinetyczną wodzie skierowując ją do tyłu. II zasadę dynamiki można zapisać w tej sytuacji w postaci uogólnionej
gdzie: – prędkość zmiany pędu statku.
Zgodnie z zasadą zachowania pędu, zmiana pędu wody jest taka sama, zatem
gdzie: – masa wprawianej w ruch wody, – przyspieszenie nadawane wodzie.
Wynika stąd, że siła ciągu wzrośnie, jeżeli zwiększy się rozmiar śruby (wówczas zwiększy się ilość wprawianej w ruch wody) i zwiększy się prędkość obrotów śruby (zwiększy się prędkość wody).
Siła ciągu silnika rakiety Siłę ciągu w tym przypadku można wyznaczyć podobnie jak dla śruby okrętowej, z tą jednak różnicą, że masa rakiety zmniejsza się podczas rozpędzania (rakieta zużywa paliwo). Inaczej mówiąc – ośrodek, od którego rakieta się odpycha, musi ona zabrać ze sobą. Siła ciągu rakiety jest określona wzorem:
gdzie: – prędkość wylotowa [m/s], – szybkość spalania paliwa [kg/s].
Przy uwzględnieniu innych czynników wzór przybierze postaćHasło: „ciąg silnika (rakietowego)”, w: Kopernik, astronomia, astronautyka. Przewodnik encyklopedyczny, Włodzimierz Zonn (red.), PWN, Warszawa 1973, s. 58.
gdzie: – ciśnienie w strumieniu czynnika roboczego [Pa], – ciśnienie w ośrodku zewnętrznym [Pa], – pole powierzchni przekroju poprzecznego dyszy wylotowej [m²].
Zobacz też ciąg silnika lotniczego impuls właściwy uciąg na palu wzór Ciołkowskiego
Przypisy
Linki zewnętrzne Ciąg silnika rakietowego Ruch ciała o zmiennej masie – rakieta
Kategoria:Siła