Kyritz (pol. hist. KorzycaBogdan Frankiewicz, Z dziejów wojennych Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1972, s. 127.) – miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Ostprignitz-Ruppin. Według danych z 2023 roku miasto liczy 9114 mieszkańców.
Historia Pierwsza udokumentowana wzmianka o miejscowości pochodzi z 946 roku. Po podbiciu miejscowych Słowian przez Albrechta Niedźwiedzia w 1157 roku powstał tu zamek obronny nad rzeką . W 1237 miejscowość, wymieniana jako Chorizi, otrzymała prawa miejskie, nadane przez panów von Plotho. Od drugiej połowy XIII wieku miasto znajdowało się na przemian pod panowaniem Brandenburgii i Meklemburgii, by w 1415 trafić pod berło Hohenzollernów rządzących jako elektorowie brandenburscy. Położenie na styku szlaków handlowych sprzyjało rozwojowi handlu i rzemiosła. Cech krawców, liczący w 1610 roku 300 osób, utrzymywał bliskie stosunki handlowe z dużymi miastami hanzeatyckimi – Hamburgiem i Lubeką (samo Kyritz najpóźniej od 1359 roku należało do Hanzy). Głównym towarem eksportowym było sukno i piwo znane jako Mord und Totschlag (z niem. Mord i Zabójstwo). W XIV wieku na znaczeniu zyskiwało również rolnictwo wraz z czterema średniowiecznymi młynami zbożowymi.
Dalszy rozwój miast w Prignitz hamowały konflikty rodów szlacheckich – w 1381 i 1411 roku miały miejsce nieudane ataki na Kyritz wojsk meklemburskiego rycerza von Bassewitza, który poniósł śmierć podczas drugiego z najazdów. W 1635, w trakcie wojny trzydziestoletniej, miała tu miejsce bitwa wojsk saksońsko-brandenburskich z armią szwedzką, która spowodowała upadek rzemiosła i przemysłu browarniczego. W 1718 roku miejscowość została siedzibą garnizonu.
W 1806 roku, wskutek bitwy pod Jeną-Auerstedt, miasto trafiło pod panowanie francuskie. Po wycofaniu się wojsk najeźdźcy w 1817 roku Kyritz zostało miastem powiatowym. W XIX wieku kilkukrotnie niszczyły je pożary. Wraz z rozwojem rolnictwa po wojnie francusko-pruskiej z lat 1870–1871 wzniesiono jedną z największych w Niemczech fabryk krochmalu, a w następnych latach również elektrownię i mleczarnię. W 1879 roku powstał dzisiejszy budynek ratusza. W 1887 uruchomiono połączenie kolejowe z Neustadt (Dosse) i Pritzwalkiem.
Podczas I wojny światowej zginęło 160, a podczas II wojny – 174 mieszkańców miasta. W nocy z 1 na 2 maja 1945 mieszkańcy wywiesili na wieży ratuszowej białą flagę, która uchroniła miasto przed zniszczeniem przez wojska sowiecie. 2 września 1945 Wilhelm Pieck ogłosił tu plan przeprowadzenia reformy rolnej w radzieckiej strefie okupacyjnej. W latach 1956–1985 powstały dzielnice mieszkaniowe Kyritz West i Kyritz Ost. W 1994 roku miasto podłączono do sieci gazu ziemnego.
Zabytki i osobliwości Miasto posiada bogaty zespół architektury szachulcowej. Duża część najcenniejszych budynków skoncentrowana jest przy rynku (Marktplatz). Do najważniejszych zabytków należą: pozostałości murów miejskich (XIII/XIV wiek), kościół Mariacki z początków XII wieku z organami z 1873, ratusz z 1879 (neogotyk), szachulcowy Eichhorstsches Haus z 1663Kyritz.de.
Demografia Kyritz:Rozwój ludności w obecnych granicach (2013) Rok Ludność 1875 7 639 1890 7 911 1910 7 960 1925 8 656 1933 8 820 1939 8 839 1946 13 437 1950 13 575 1964 11 653 1971 12 477 Rok Ludność 1981 12 076 1985 12 085 1989 11 885 1990 11 727 1991 11 477 1992 11 421 1993 11 612 1994 11 537 1995 11 442 1996 11 473 Rok Ludność 1997 11 407 1998 11 118 1999 11 077 2000 10 847 2001 10 721 2002 10 579 2003 10 427 2004 10 259 2005 10 158 2006 10 018 Rok Ludność 2007 9 901 2008 9 793 2009 9 681 2010 9 537 2011 9 303 2012 9 236 2013 9 152
Współpraca Miejscowości partnerskieWspółpraca: Svalöv, Szwecja Wałcz, Polska Werne, Nadrenia Północna-Westfalia
Przypisy
Kategoria:Miasta w Brandenburgii Kategoria:Powiat Ostprignitz-Ruppin