mały Alojz Rebula (ur. 21 lipca 1924 w San Pelagio, zm. 23 października 2018 w Topolšicy) – słoweński pisarz, dramaturg, eseista i tłumacz.
Życiorys W 1949 roku uzyskał dyplom z filologii klasycznej na Uniwersytecie Lublańskim. Do przejścia na emeryturę uczył języka łacińskiego i greki w szkołach średnich z wykładowym językiem słoweńskim w Trieście. Alojz Rebula urodził się w San Pelagio niedaleko miejscowości Dunino, która należała do Włoch. Z powodu faszystowskiego reżimu, nie mógł uczyć się w swoim języku ojczystym. Uczęszczał do szkoły z wykładowym językiem włoskim, gdzie poznał włoską kulturę i literaturę. Dostał się do prestiżowego gimnazjum w miejscowości Gorizia i później kontynuował naukę w liceum w Undinie, które ukończył w 1944 roku. Po zakończeniu II wojny światowej wrócił do Jugosławii. Studiował filologię klasyczną. W 1951 roku wrócił do Włoch z powodu ucisku reżimu komunistycznego. W 1956 roku otrzymał zakaz wjazdu do Jugosławii z powodu działalności w opozycji politycznej. W tym samym roku otrzymał po raz drugi zakaz wjazdu do Jugosławii z powodu publicznego protestu. W latach 60. Rebula osiadł się w Treście, gdzie pracował jako nauczyciel języka łacińskiego i greki. Zaangażowany był w działalność kulturalną społeczności słoweńskiej. Razem z Borisem Pahorem wydał czasopismo Zaliv, aby promować polityczną i kulturową rớżnorodność i wartości byłej demokracji. Był również redaktorem czasopism literackich Sidro, Tokovi, Most.
W 1975 roku Rebula i Boris Pahor opublikowali książkę wywiadớw zatytułowaną Edvard Kocbek: Pričevalec našega časa, w której Rebula potępia zabójstwa członków słoweńskiej antykomunistycznej milicji w maju i czerwcu 1945 roku. Książka wywołała skandal w Jugosławii. Pahor i Rebula otrzymali zakaz wjazdu do Jugosławii na kilka lat.
Od początku demokracji i niepodległości Słowenii, Rebula pracował jako felietonista w licznych czasopismach katolickich. Za rok 2014 nagrodzony został Europejską Nagrodą Obywatelską.
Twórczość Alojz Rebula należy do najważniejszych współczesnych słoweńskich autorów. Opublikował wiele zbiorów esejów, dziennikớw, powieści, dramatớw, krótkiej prozy i innych dzieł, które zostały przetłumaczone na wiele językớw obcych. Za swoje osiągnięcia otrzymał liczne nagrody: w 1995 nagrodę im. France Prešerna, w 1997 międzynarodową nagrodę Acerbi za włoski przekład powieści V sibilnem vetru, w 2005 nagrodę im. Kersnika za powieść Nokturno za Primorsko. Słoweński autor i intelektualista Andrej Capuder określił twórczość Rebuli jako najlepsze zjawisko, które można teraz pokazać światu.
Alojz Rebula źródła inspiracji czerpie z historii kultury i naturalnego otoczenia Słoweńców. Napisał również nowelę ukazujące życie misjonarza Friderika Baraga. Rebula zastanawia się nad przeznaczeniem niewielkiego narodu i nad ludzką kondycją. Jego proza jest zarazem liryczna i refleksyjna. Tematycznie jego proza jest ukierunkowana na ukazanie nadmorskiego świata, w którym zastanawia się nad losem niewielkiego kraju, nad możliwościami artystycznego tworzenia, wymiarem ludzkiego istnienia. Znany jest ze swoich pamiętników i esejớw. Obok filozofa Milana Komara, Rebula jest jednym z pierwszych słoweńskich autorớw, którzy obszernie piszą o filozofii Jacques’a Maritaina. Tłumaczył Ajschylosa i Platona na język słoweński z rớwnym powodzeniem jak Edvarda Kocbeka i Frana Levstika na język włoski.
Dzieła Powieści Zvonovi Nilandije (2005) Nokturno za Primorsko (2004) Jutranjice za Slovenijo (2000) Cesta s cipreso in zvezdo (1998) Duh velikih jezer (1997) Maranathà ali leto 999 (1996) (przekład na język niemiecki 1998) Kačja roža (1994) (przekład na język włoski 2005) Jutri čez Jordan (1988) (przekład na język 1997) Zeleno izgnanstvo (1981) Snegovi Edena (1977) Divji golob (1972) V Sibilinem vetru (1968) (przekład na język włoski 1992) Senčni ples (1960) (1981) (przekład na język serbsko-chorwacki) Klic v Sredozemlje (1957) Vinograd rimske cesarice (1956) Devinski sholar (1954)
Dramaty Operacija Timava (1993) Savlov demon – šest iger z religiozno tematiko (1985) Hribi, pokrijte nas! (1983)
Eseje Smer Nova zemlja Ob slovenskem poldnevniku(1995)
Dzienniki Iz partiture življenja. Dnevnik 1977–1981 (2002) Gorje zelenemu drevesu Oblaki Michigana Vrt bogov Koraki apostolskih sandal Previsna leta Ko proti jutru gre Inne dzieła literackie Arhipel (2002) Intervjuji o prihajajočem (2002) Pastir prihodnosti (1999) Pričevalci vstajenja (1999) (przekład na język angielski 1999) Severni križ (1994)
Odznaczenia Złoty Order za Zasługi (2014)
Przypisy
Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Obywatelskiej Kategoria:Odznaczeni słoweńskimi odznaczeniami Kategoria:Pisarze związani z Lublaną Kategoria:Pisarze związani z Triestem Kategoria:Słoweńscy dramaturdzy Kategoria:Słoweńscy prozaicy XX wieku Kategoria:Słoweńscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Słoweńscy tłumacze Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2018