Niedomykalność zastawki mitralnej (, ) – wada serca polegająca na nieprawidłowym zamykaniu się płatków zastawki dwudzielnej, powodującym wsteczny przepływ krwi z lewej komory do lewego przedsionka podczas skurczu.

Etiologia Przyczyny przewlekłej niedomykalności mitralnej: choroby zapalne: gorączka reumatyczna toczeń rumieniowaty układowy zespół antyfosfolipidowy twardzina choroba Kawasakiego choroby zwyrodnieniowe: zespół Barlowa zespół Marfana zespół Ehlersa-Danlosa choroby mięśnia sercowego: choroba niedokrwienna serca kardiomiopatia rozstrzeniowa kardiomiopatia przerostowa choroby spichrzeniowe i naciekowe: amyloidoza zespół hipereozynofilowy zespół rakowiaka przyczyny jatrogenne: przyjmowanie pochodnych ergotaminy przyjmowanie fenfluraminy wady wrodzone: rozszczep płatka zastawki mitralnej dwuujściowa zastawka mitralna.

Przyczyny ostrej niedomykalności mitralnej: zmiany płatków zastawki pęknięcie struny ścięgnistej choroby mięśni brodawkowatych choroby pierścienia zastawki.

Patofizjologia Przewlekła niedomykalność zastawki powoduje cofanie się krwi w czasie skurczu z lewej komory do lewego przedsionka. Ma miejsce przeciążenie objętościowe i ciśnieniowe lewej komory. Przeciążenie objętościowe i w mniejszym stopniu, ciśnieniowe lewego przedsionka prowadzi do jego znacznego poszerzenia i często powoduje migotanie. Dochodzi do wzrostu ciśnienia w krążeniu płucnym. Do niewydolności lewokomorowej z czasem dołącza się prawokomorowa.

W ostrej niedomykalności nie ma czasu na przystosowawcze poszerzenie lewego przedsionka i ciśnienie w krążeniu płucnym szybko wzrasta, prowadząc do ostrego obrzęku płuc (nawet przy niewielkiej niedomykalności).

Objawy i przebieg Objawy podmiotowe W przewlekłej niedomykalności mitralnej dominują następujące objawy: uczucie zmęczenia duszność kołatanie serca trudności w połykaniu objawy prawokomorowej niewydolności serca (w ciężkiej niedomykalności).

Objawy przedmiotowe Objawy osłuchowe Zjawiska osłuchowe w niedomykalności mitralnej: zaznaczono holosystoliczny pasmowaty szmer skurczowy i rozdwojenie drugiego tonu (S2)|thumb szmer skurczowy (holosystoliczny/ pansystoliczny), pasmowaty lub decrescendo, połączony z 1. tonem serca, najgłośniejszy zwykle nad koniuszkiem, promieniuje do lewego dołu pachowego i ku tyłowi do lewej łopatki, o głośności zazwyczaj korelującej z wielkością fali zwrotnej, głośniejszy przy nagłym kucnięciu, podczas ćwiczeń izometrycznych, po fenylefrynie; cichszy w pozycji stojącej i po azotanie amylu. Może nie trwać przez cały okres skurczu i nie występować wcale. często trzeci ton serca (S3) wskutek gwałtownego napełnienia jamy lewej komory, wynikający z przeciążenia objętościowego serca. szmer (turkot) przepływowy wczesnorozkurczowy w dużej niedomykalności, po S3 szmer późnoskurczowy w wypadaniu płatka zastawki mitralnej lub w dysfunkcji mięśnia brodawkowatego sztywne rozdwojenie drugiego tonu (S2), wzmożenie P2 (gdy nadciśnienie płucne) ściszenie pierwszego tonu serca (S1)

Inne objawy unoszące uderzenie koniuszkowe, rozlane, przesunięte w lewo i w dół tętnienie w dołku podsercowym powiększona sylwetka serca w badaniu opukowym towarzyszący szmerowi mruk skurczowy, wyczuwalny nad koniuszkiem serca lub po prawej stronie mostka.

Nieprawidłowości w badaniach dodatkowych Obraz niedomykalności mitralnej spowodowanej wypadaniem płatka zastawki w echokardiografii przezprzełykowej (TEE). 1) rozkurcz 2) wczesny skurcz, płatki zastawki zaczynają się zamykać 3) tylny płatek zastawki wypada do światła przedsionka 4) początek otwarcia zastawki|thumb EKG zwykle prawidłowe w RTG klatki piersiowej cechy powiększenia lewego serca, "sylwetka mitralna" ECHO serca: ocena fali niedomykalności: <5 ml – nieistotna hemodynamicznie 5-10 ml – mała niedomykalność 10-30 ml – umiarkowana niedomykalność >30 ml – duża niedomykalność.

Powikłania migotanie przedsionków niewydolność serca nadciśnienie płucne nagły zgon sercowy

Klasyfikacja Wyróżnia się trzy typy niedomykalności mitralnej wg Carpentier'a: Typ I – z normalną ruchomością płatków, spowodowany poszerzeniem pierścienia mitralnego, np. w kardiomiopatii przebiegającej z rozstrzenią lewej komory, lub perforacją płatka; Typ II – ze wzmożoną ruchomością płatków, spowodowany wydłużeniem struny ścięgnistej, jej pęknięciem, poszerzeniem płatka, wydłużeniem, przemieszczeniem lub pęknięciem mięśnia brodawkowatego powodujących wypadanie płatka tylnego, przedniego lub obu płatków zastawki mitralnej; Typ III – z ograniczoną ruchomością płatków, spowodowany fuzją spoideł, fuzją lub pogrubieniem strun ścięgnistych, skróceniem strun lub aparatu podzastawkowego, wciągnięciem płatków lub dysfunkcją mięśnia lewej komory po zawale. Leczenie leki rozszerzające naczynia (nitrogliceryna, nitroprusydek sodu – w niedomykalności ostrej; karwedilol, monoazotan izosorbidu, ACEI, ARB – w niedomykalności przewlekłej) leczenie operacyjne: wskazaniem jest niestabilność hemodynamiczna. Polega na plastyce pierścienia zastawki z wszczepieniem pierścienia Carpentier'a lub wszczepieniu sztucznej technicznej, albo biologicznej protezy zastawki. Stosuje się również małoinwazyjne metody reperacji zastawki mitralnej metodą przezskórną. Przezskórna naprawa zastawki mitralnej przy użyciu MitraClipu związana jest z poprawą funkcjonowania nerek. u pacjentów z ciężką niedomykalnością zastawki mitralnej stwierdzono lepsze wyniki bezpośrednie i długoterminowe w grupie poddanej plastyce zastawki niż u pacjentów u których wykonano wymianę zastawki. wymianę zastawki mitralnej można dokonać również metodą przezskórną. Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Niereumatyczna niedomykalność zastawki dwudzielnej Reumatyczna niedomykalność zastawki dwudzielnej Wrodzona niedomykalność zastawki dwudzielnej Zobacz też

Zastawka dwudzielna Zastawka trójdzielna MitraClip

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Nieoperacyjna naprawa zastawki mitralnej - w 6 szpitalach , medycyna praktyczna dla lekarzy, Kardiologia.mp.pl, 21.10.2013 (dostęp po zalogowaniu)

Paweł Walewski, W równym rytmie. Operacja serca przez dziurkę od klucza, Polityka > Nauka, 10 maja 2016 (artykuł dostępny dla abonentów Polityki Cyfrowej)

Kategoria:Nabyte wady serca Kategoria:Wrodzone wady serca