thumb|Delegacja Stowarzyszenia Weteranów byłej Armii Polskiej we Francji u marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego – Sergiusz Abżółtowski 2. z prawej; kwiecień 1937 thumb|Pokaz obrony przeciwlotniczo-gazowej w Warszawie. Odprawa dziennikarzy przez szefa sztabu kwatery prasowej płk. Abżółtowskiego (w środku); marzec 1939 Sergiusz Abżółtowski (inaczej Abżołtowski, ur. 24 czerwca 1890 w Merwie, zm. we wrześniu 1939) – pułkownik dyplomowany pilot Wojska Polskiego.

Życiorys Syn Mikołaja Adolfa, Polaka – generała rosyjskiego (katolika) i Anny z Hopfenhausenów, Rosjanki (prawosławnej).

Ukończył Korpus kadetów w Sumach (Ukraina), Michajłowską Szkołę Artylerii w Petersburgu (1910). W tym samym roku przydzielono go do 2 pułku pskowskich dragonów. W październiku 1913 został mianowany dowódcą 2 baterii I dywizjonu konnej artylerii górskiej. W sierpniu 1914 został komendantem dywizjonowej szkoły podoficerskiej.

Od 14 września 1914 służył na froncie. W grudniu 1915 przeniesiono go do 1 baterii 6 Brygady Artylerii Ciężkiej. Później trafił do lotnictwa, ukończył Kaczyńską Wojskową Wyższą Szkołę Lotniczą Pilotów. Służył w charakterze obserwatora w 2 oddziale lotniczym. . Pilot lotnictwa myśliwskiego, w stopniu kapitana wojsk inżynieryjnych dowodził 5 Myśliwskim Oddziałem Lotniczym. Służbę w rosyjskich siłach powietrznych zakończył w stopniu kapitana pilota i z nalotem 82 godzinM. Niestrawski, Abżółtowski Sergiusz; [dostęp 19 października 2013].

W 1918 w Stanach Zjednoczonych Ameryki razem z kpt. Jerzym Kossowskim zgłosił się ochotniczo do Armii Polskiej we Francji jako szeregowy aby dostać się do Armii Hallera. Początkowo skierowany został do obozu w Sillé-le-Guillaume. W lipcu tego roku przeniesiony został do Szkoły Lotniczej w Dijon, a następnie do Szkoły Lotniczej w Longvie i Szkoły Wyższego Pilotażu w Pau.

Na początku 1919 objął kolejno funkcje pomocnika do spraw technicznych i dowódcy lotnictwa Armii Polskiej we Francji. Kiedy wybuchła wojna polsko-bolszewicka został mianowany szefem lotnictwa Frontu Południowo-Zachodniego i Środkowego. Później pełnił funkcję zastępcy Szefa Lotnictwa Polowego. 25 listopada 1920 został mu zatwierdzony stopień majora wojsk lotniczych z dniem 1 kwietnia 1920.

W latach 1921–1922 był słuchaczem I Kursu Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. W grudniu 1924 został przesunięty w Departamencie IV Żeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych ze stanowiska szefa Wydziału Ogólno–Organizacyjnego na stanowisko II inspektora. 1 grudnia 1924 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych generała dywizji Władysława Sikorskiego awansował go na pułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 2. lokatą w korpusie oficerów aeronautyki. Od maja 1925 dowodził 3 pułkiem lotniczym w Poznaniu-Ławicy. Z dniem 1 lutego 1929 został zwolniony z zajmowanego stanowiska, oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII i skierowany na dwumiesięczny urlop, a z dniem 31 marca tego roku przeniesiony w stan spoczynku.

Po przewrocie majowym 1926 wciągnięty przez płk. Ludomiła Rayskiego, ówczesnego dowódcę lotnictwa, na tzw. „listę kondotierów” (oficerów starszych zasługami wojennymi i stażem w lotnictwie). Płk Rayski (następnie generał brygady) w związku z pochodzeniem ochrzcił go „Moskalem”, co, mimo zasług wojennych, spowodowało w ramach czystek w armii po przewrocie majowym, zwolnienie do rezerwy w wieku 39 lat. W 1930 r. został przewodniczącym komisji zajmującej się polepszeniem stanu wyszkolenia pilotów myśliwskich, a w larach 1936–1939 był wykładowcą w Wyższej Szkole Lotniczej.

Płk Abżółtowski był dużej klasy teoretykiem wojskowo-lotniczym. Bardzo płodnym pisarzem, twórcą piśmiennictwa lotniczego. W 1921 wydał Taktykę lotnictwa. Był redaktorem Regulaminów lotniczych, twórcą polskiej operacyjnej myśli lotniczej.

W 1939 zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w trakcie przekraczania niemiecko-radzieckiej linii demarkacyjnej.

Publikacje Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie edytorów ośmiotomowej Encyklopedii wojskowej wydanej w latach 1931–1939 gdzie zredagował hasła związane z taktyką lotniczą oraz redaktorem naczelnym Małej encyklopedii lotniczej. Autor szeregu publikacji fachowych:

Doktryna i organizacja lotnictwa (1932), O niebezpieczeństwie lotniczym i obronie przeciwlotniczej kraju (1934), O niebezpieczeństwie lotniczym (1937).

Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych (dwukrotnie, 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1987 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1831)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2033 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1553) Złoty Krzyż Zasługi (29 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 438 „za zasługi na polu organizacji lotnictwa wojskowego”. Medal Niepodległości (4 listopada 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Polowa Odznaka Pilota nr 3 (11 listopada 1928) Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Medal Zwycięstwa (Médaille Interalliée)

Przypisy

Bibliografia

Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa Praca zbiorowa pod red. mjr. dypl pil. Marjana Romeyki, Warszawa 1933.

Niestrawski Mariusz, Abżółtowski Sergiusz, dostępny na stronie internetowej http://web.archive.org/web/20160304081510/https://www.infolotnicze.pl/2013/06/11/sergiusz-abzoltowski/; [dostęp: 19 października 2013, godz. 11.46].

Linki zewnętrzne Publikacje Sergiusza Abżółtowskiego w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie Kategoria:Dowódcy 3 Pułku Lotniczego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Polową Odznaką Pilota Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Kapitanowie Imperatorskiej Wojskowej Floty Powietrznej Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy lotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Pułkownicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1939 Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Absolwenci Sumskiego Korpusu Kadetów Kategoria:Absolwenci Michajłowskiej Szkoły Artylerii