Kłobuk – rodzaj nakrycia głowy. W języku staropolskim kłobuk oznaczał kapelusz, a obecnie ma dwa różne znaczenia: miękki filcowy kapelusz noszony przez górali; nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich.

Kłobuk w stroju ludowym Kłobuk – miękki, pilśniowy kapelusz będący często elementem męskiego stroju ludowego, zwykle mianem tym określa się czarne kapelusze górali białych, górali podhalańskich, ale także nakrycia głowy innych górali karpackich (np. Hucułów i górali żywieckich) oraz mieszkańców innych regionów. Niekiedy także niektóre kobiece nakrycia głowy.

Kapelusze u górali żywieckich nazywano strzechoczami, ze względu na przypominające „strzechę” charakterystyczne podwinięcie ronda. Kapelusze produkowali wiejscy rzemieślnicy, tzw. kłobucznicy.

Kapelusze w stroju góralskim odświętnym żywieckim miały szerokie rondo i niewielką okrągłą główkę otoczoną np. czerwonym sznurkiem, wstążką lub ozdobną taśmą. Pan młody i drużbowie dodatkowo ozdabiali kłobuki mirtem, sztucznymi kwiatkami. W stroju codziennym, pasterze potrafili używać (zaimpregnowanych żywicą, tłuszczem lub smołą) kapeluszy jako naczynia na mleko.

W okresie międzywojennym kłobuki (kapelusze podhalańskie) były częścią munduru reprezentacyjnego oddziałów polskiej piechoty górskiej. Obecnie noszą go oddziały reprezentacyjne strzelców podhalańskich.

Kłobuk w chrześcijaństwie wschodnim Kłobuk – ozdobne, wysokie, cylindryczne nakrycie głowy z welonem, często rozszerzone u góry, noszone przez mnichów prawosławnych i wschodniokatolickich (niezależnie od rodzaju posiadanych przez mnicha święceń kapłańskich, czy też ich braku); przejęte z tureckiego kołpaka. W tradycji słowiańskiej występuje w trzech odmianach, czarny - dla mnicha oraz biskupa, czarny z krzyżykiem - dla arcybiskupa, biały z krzyżykiem - dla metropolity. W symbolice prawosławnej zwane hełmem zbawieniaPrzyłbicę też zbawienia weźmijcie i miecz Ducha, którym jest słowo Boże!; cytat za Biblią Gdańską (Efez.6,17) – ma chronić głowę przed złymi myślami.

Kołpak Określenie kłobuk odnosiło się także do wysokiego nakrycia głowy nazywanego kołpakiem.

Zobacz też

Kolekcja Philippi

Przypisy

Kategoria:Duchowne nakrycia głowy Kategoria:Wschodnie stroje liturgiczne Kategoria:Ubrania męskie Kategoria:Etnografia Polski Kategoria:Etnografia Słowacji Kategoria:Góralszczyzna Kategoria:Kapelusze