Stadler Rail

thumb|Siedziba przedsiębiorstwa Stadler Rail – szwajcarska spółka akcyjna z siedzibą w Bussnang zajmująca się produkcją pojazdów szynowych. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1942 w Zurychu przez Ernsta Stadlera, w 1945 rozpoczęło wytwarzanie pierwszych lokomotyw, a w 1962 uruchomiono zakład, przy którym mieści się jego obecna siedziba. Spółka pełni funkcję podmiotu nadrzędnego dla innych przedsiębiorstw wchodzących w skład grupy Stadler Rail, która jest obecna w kilkunastu państwach świata. W 2006 utworzono spółkę Stadler Polska, a rok później uruchomiono fabrykę w Siedlcach.

Historia W 1942 Ernst Stadler założył biuro konstrukcyjne w Zurychu, a trzy lata później rozpoczęto produkcję manewrowych lokomotyw akumulatorowych i spalinowych. W 1962 wybudowano i uruchomiono pierwszą halę montażową w Bussnang, po czym przeniesiono tam siedzibę przedsiębiorstwa. Od 1976 nosiło ono nazwę Stadler Fahrzeuge AG. W 1984 rozpoczęto produkcję szynowych pojazdów pasażerskich, a w 1989 spółka została przejęta przez Petera Spuhlera. W 1995 Stadler zaprezentował pierwszy przegubowy wagon GTW 2/6. W 1997 przedsiębiorstwo przejęło fabrykę Schindlera w Altenrhein, a rok później dział kolei zębatej dawnych zakładów Schweizerische Lokomotiv- und Maschinenfabrik. W 2000 w Berlinie utworzono spółkę jako joint venture z przedsiębiorstwem Adtranz, a w następnym roku przejęto w niej 100% udziałów. W 2001 przejęto zakład Partner für Fahrzeugausstattung z Weiden in der Oberpfalz będący w stanie upadłości oraz rozbudowano siedzibę w Bussnang, a w 2002 świętowano 60-lecie przedsiębiorstwa oraz uruchomiono filię berlińskiej spółki w Velten. W 2002 również zaprezentowano pierwszy zespół FLIRT. W 2004 kolejny raz rozbudowano zakład w Bussnang, a w 2005 utworzono oddział na Węgrzech i przejęto zakład Winpro w Winterthur. W 2006 utworzono spółkę Stadler Polska, w 2008 spółkę Stadler Algieria, a w 2009 spółkę Stadler Praga. W 2010 uruchomiono centrum testowo-odbiorcze w Erlen, a rok później otwarto centrum serwisowe w Linzu, halę produkcyjną Berlin-Hohenschönhausen i zakład Stadler Reinickendorf spółki o tej samej nazwie, a także utworzono oddział w USA. W 2012 powstała spółka Stadlera w Mińsku, a w 2015 utworzono oddziały w Hiszpanii i Australii. W 2016 uruchomiono fabrykę w USA, a 3 kwietnia 2017 w Chemnitz otwarto 60-osobowe biuro inżynierskie. Pod koniec września 2017 poinformowano, że z początkiem następnego roku Peter Spuhler przekaże stanowisko prezesa zarządu Thomasowi Ahlburgowi.

Działalność thumb|FLIRT³ dla ŁKA thumb|Regio-Shuttle dla ČD thumb|Wagony metra IK w Berlinie thumb|Lokomotywa serii Tea 245 Grupa Stadler Rail oferuje pojazdy kolejowe, pojazdy do obsługi transportu miejskiego i pojazdy kolei zębatej, a także usługi serwisowe, utrzymania, naprawy, przeglądy, modernizacje i rewitalizacje pojazdów.

Stadler produkuje: pojazdy o konstrukcji modułowej: dla kolei: zespoły: FLIRT, FLIRT³, KISS, GTW i WINK, wagony silnikowe: Regio-Shuttle RS1, pociągi dużych prędkości: EC250, dla transportu miejskiego: kolejki miejskie: Tango i Variobahn, wagony metra: IK, tramwaje: 62103, Metelica, 802, 843 i 84300M, trolejbusy: 42003, 321, 333 i 43303A, autobusy hybrydowe: A420, pojazdy dostosowane do potrzeb klienta: lokomotywy, wagony pasażerskie, wagony specjalne, wagony kolei zębatej.

Pojazdy Stadlera w połowie 2016 były eksploatowane łącznie w 28 państwach, m.in.: w Algierii, Austrii, Azerbejdżanie, na Białorusi, w Brazylii, Czechach, Danii, Estonii, Finlandii, we Francji, w Grecji, Hiszpanii, Holandii, Luksemburgu, Niemczech, Norwegii, Polsce, Rosji, Serbii, na Słowacji, w Szwajcarii, Szwecji, USA, na Węgrzech, w Wielkiej Brytanii i we Włoszech.

Zestawienie wyprodukowanych pojazdów + Wybrane modele pojazdów zamówione do 7 stycznia 2016PojazdLata produkcjiLiczba sztukŹródłaKISSod 2011216FLIRT i FLIRT³od 20041128GTWod 1996600Regio-Shuttle RS1od 1996497EC250od 201429Variobahnb.d.407Tangob.d.159IKod 201247

Prezentacje na targach thumb|KISS na InnoTrans 2010 thumb|DPM na Expo 1520 w 2013 thumb|Metelica na InnoTrans 2014 thumb|Stoisko Stadlera podczas Trako 2015 DataMiejsceTargiTaborŹródła28–30 października 1998 BerlinInnoTransGTW 2/6 dla Mittelthurgaubahn20–22 października 1999 GdyniaTrakoRegio-Shuttle RS112–17 września 2000 BerlinInnoTransGTW 2/6 dla UBB20–24 września 2004 BerlinInnoTransFLIRT dla SBB19–22 września 2006 BerlinInnoTransFLIRT dla Cantus23–26 września 2008 BerlinInnoTransFLIRT dla SNTF14–16 października 2009 GdańskTrakoFLIRT dla KM21–24 września 2010 BerlinInnoTransFLIRT dla Norges StatsbanerKISS dla SBB18–21 września 2012 BerlinInnoTransFLIRT dla Leo ExpressKISS dla ODEGKISS dla BLSEem 923 dla SBBDT8.12 dla Stuttgartu11–14 września 2013 SzczerbinkaExpo 1520FLIRT dla ElektriraudteeDPM23–26 września 2014 BerlinInnoTransFLIRT³ dla DB RegioFLIRT³ dla Železnice SrbijeRegio-Shuttle RS1 dla NEBMetelica dla Mińska2–5 września 2015 SzczerbinkaExpo 1520KISS dla RŻD22–25 września 2015 GdańskTrakoFLIRT³ dla PKP IntercityFLIRT³ dla ŁKAGTW dla FNM20–23 września 2016 BerlinInnoTransFLIRT³ dla Nederlandse SpoorwegenEC250 dla SBBVariobahn dla AarhusCitylink dla ChemnitzClass 88wagon sypialny dla Kolei Azerbejdżańskich30 sierpnia – 2 września 2017 SzczerbinkaExpo 1520Metelica dla Petersburga 2017 GdańskTrakoFLIRT³ dla NSBFLIRT³ dla GYSEV 2018 BerlinInnoTransEurodual dla HVLEpociąg metra dla Glasgow483/484 dla S-Bahn w BerlinieFlirt dla Greater AngliaKISS dla Mälabpociąg dla RBSFlirt dla SOB

Wyniki finansowe

Źródła: .

Zatrudnienie

Źródła: .

Struktura organizacyjna Koncern Stadler ma strukturę holdingową, w której spółka Stadler Rail jest podmiotem nadrzędnym dla pozostałych podmiotów. W 2005 wyłączny akcjonariusz Peter Spuhler zdecydował o stopniowym przekazywaniu 10% swoich udziałów kadrze. W 2015 do dyrektora należało 83% akcji, 5% do fundacji RAG-Stftung, a pozostałe 12% do pracowników z wieloletnim stażem.

Zakłady Pełna nazwa oryginalna Oddział Lokalizacja Rokuruchom. Działalność Źródłahandlowaprojektowaprodukcyjnaserwisowa Stadler Bussnang AGSzwajcaria Bussnang1962 Stadler Altenrhein AGSzwajcaria Altenrhein1997 IBS-Zentrum ErlenSzwajcaria Erlen2010 Stadler Pankow GmbH Niemcy Berlin2000 Velten2002 Stadler Reinickendorf GmbHNiemcy Berlin2011 Stadler Winterthur AGKomponenty Winterthur2005 Stadler Stahlguss AGKomponenty Biel/Bienne2004 Stadler Polska Sp. z o.o.Europa Środkowa Siedlce2007 Stadler Praha, s.r.o.Europa Środkowa Praga2009 CJSC Stadler MinskEuropa Środkowa Mińsk2013 Stadler Ungarn Kft.Europa Środkowa Budapeszt 2005 Stadler PusztaszabolcsSerwis Pusztaszabolcs2007 Stadler Szolnok Vasúti Járműgyártó Kft.Komponenty i Serwis Szolnok2009 Stadler Algérie EurlSerwis Algier2008 Stadler Rail Service ItalySerwis Meranob.d. Stadler LinzSerwis Linz2011 Stadler Netherlands B.V.Serwis Twello Venlo Leeuwarden Nieuwegein2013 Stadler AustraliaSzwajcaria Sydney2015 Stadler Rail Valencia S.A.U.Hiszpania Walencja2016 Stadler US Inc.Szwajcaria Salt Lake City2016 Stadler Bussnang thumb|Zakład w Bussnang W 1962 wybudowano pierwszą halę w Bussnang oraz przeniesiono tu siedzibę przedsiębiorstwa. W 2001 wybudowano drugą halę montażową oraz pomieszczenia biurowe, a w 2004 miało miejsce uroczyste otwarcie hali nr 3.

W Bussnang mieści się główna siedziba przedsiębiorstwa. Spółka odpowiada za sprzedaż pojazdów klientom ze Szwajcarii, a także za nadzór realizacji zleceń na pojazdy specjalne i kolei zębatej. Znajduje się tu centrum projektowe pojazdów FLIRT, GTW i kolei zębatej, w którym powstają również nowe koncepcje pojazdów elektrycznych. Od października 2010 pojazdy wyprodukowane w Bussnang są testowane i uruchamiane w IBS-Zentrum w Erlen.

Stadler Altenrhein thumb|Pojazd KISS na terenie zakładu w Altenrhein W 1997 Stadler przejął od Schindler Waggon zakład w Altenrhein i utworzył spółkę Stadler Altenrhein. Przez kolejne lata zakład był rozbudowywany i stał się centrum kompetencyjnym dla piętrowych zespołów trakcyjnych. Prócz tego typu pojazdów produkowane są tu również tramwaje i wagony osobowe oraz pojazdy na metrowy rozstaw szyn. W Altenrhein mieści się także dział rozwoju konstrukcji mechanicznych zajmujący się m.in. strukturą pudeł wagonów.

IBS-Zentrum Erlen W październiku 2010 przekazano do eksploatacji centrum uruchamiania i testów pojazdów szynowych w Erlen. Pociągi produkowane w zakładach w Bussnang i Altenrhein przechodzą tu 6-tygodniowy program testów i uruchamiania.

Stadler Pankow thumb|Hala w Velten W 2000 w Berlinie została utworzona jako joint venture z przedsiębiorstwem Adtranz spółka Stadler Pankow GmbH. W czerwcu następnego roku Stadler Rail przejął 100% jej udziałów.

Stadler Pankow jest odpowiedzialny za rynek niemiecki i eksport tramwajów. Stanowi on również centrum kompetencji dla pojazdu Regio-Shuttle RS1. W Berlinie wytwarzane są wszystkie pojazdy dla Niemiec i tramwaje eksportowe.

Od 2002 do spółki należy centrum serwisowe w Velten, gdzie przeprowadzany jest montaż końcowy pojazdów i ich uruchamianie. W 2011 zakład rozszerzono o uruchomioną 5 września 2011 montownię w Berlin-Hohenschönhausen oraz podporządkowano mu spółkę Stadler Reinickendorf GmbH.

Stadler Reinickendorf W 2011 powstał Stadler Reinickendorf będący spółką zależną berlińskiego Stadler Pankow GmbH. W zakładzie ma miejsce wykańczanie i malowanie pudeł wagonów, w szczególności zespołów KISS wytworzonych w Berlinie.

Stadler Winterthur W 2005 przejęto Winpro w szwajcarskim Winterthur, a rok później zakład przemianowano na Stadler Winterthur i utworzono spółkę o tej samej nazwie. Jest to centrum kompetencji dla wózków. W latach 2008–2009 z myślą o ich budowie w dzielnicy miasta Oberwinterthur powstał nowy zakład.

Stadler Stahlguss W 2004 zakład Von Roll Stahlgiesserei Biel został przejęty przez Stadlera i powstała spółka Stadler Stahlguss. Odlewnia w Biel/Bienne zajmuje się wytwarzaniem ręcznie formowanych odlewów stalowych dla przedsiębiorstw z grupy Stadler Rail oraz klientów zewnętrznych spoza branży kolejowej.

Stadler Polska

thumb|Fabryka w Siedlcach Pod koniec czerwca 2006 Stadler Bussnang wygrał przetarg na dostawę 10 EZT dla Mazowsza i 4 dla Śląska. Zaraz po tym powstała spółka Stadler Polska, a Stadler Rail rozpoczął działania nad ulokowaniem zakładu w Siedlcach. Stadler wydzierżawił od PKP teren dawnej bazy montażu przęseł torowych z halą montażową i w grudniu 2006 rozpoczął jej modernizację. 22 lutego 2007 położono kamień węgielny pod nową fabrykę, a pod koniec maja zakończono prace konstrukcyjne. W czerwcu rozpoczęto realizację pierwszego zamówienia, którym było 14 pojazdów dla Polski, a 5 września 2007 dyrektor Stadlera Peter Spuhler dokonał uroczystego otwarcia siedleckiej montowni. Po zakończeniu kontraktu dla Mazowsza i Śląska, ze względu na brak kolejnych zamówień na rynku polskim, do Siedlec przesunięto część zamówień eksportowych.

Siedlecka fabryka specjalizuje się w produkcji zespołów FLIRT i GTW, ponadto wytwarza komponenty elektryczne używane w pojazdach KISS oraz serwisuje tabor m.in. Kolei Mazowieckich, Kolei Śląskich, ŁKA i Leo Express.

Stadler Praga W 2009 w Czechach utworzono spółkę Stadler Praha. Zakład zlokalizowany w Pradze wspiera pozostałe oddziały w dziedzinie projektowania i rozwoju pojazdów szynowych.

Stadler Mińsk W 2007 roku Stadler rozpoczął współpracę z białoruską firmą Biełkommunmasz. W 2012 założono spółkę Stadlera w Mińsku jako joint venture Stadlera i Biełkommunmasz. Spółka powstała przede wszystkim po to aby ułatwić ekspansję na rynki krajów byłego ZSRR. Zakład umiejscowiony na obrzeżach miasta począwszy od 2013 produkuje pojazdy na rynki wschodnie. Lokalizacja fabryki we wschodniej Europie ułatwiła ich dostawy.

Stadler Węgry