Stanisław Łach (ur. 1 maja 1938 w NozdrzcuNota biograficzna Stanisława Łacha w Encyklopedii Solidarności [on-line] [dostęp: 21.01.2014], zm. 28 sierpnia 2025 w Lęborku) – polski historyk, specjalizujący się w najnowszej historii Polski; działacz opozycji antykomunistycznej w PRL; nauczyciel akademicki związany z Akademią Pomorską w Słupsku; politykSylwetka w bazie "Ludzie nauki" [on-line] [dostęp: 21.01.2014].
Życiorys Urodził się w 1938 w Nozdrzcu w powiecie brzozowskim w województwie podkarpackim. Po ukończeniu kolejno szkoły podstawowej i średniej podjął studia historyczne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, które ukończył w 1969 zdobyciem tytułu zawodowego magistra. Na uczelni tej uzyskał także stopnie naukowe: doktora i w 1983 doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii na podstawie pracy pt. Osadnictwo wiejskie na ziemiach zachodnich i północnych Polski po II wojnie światowejDane dotyczące habilitacji w bazie "Ludzie nauki" [on-line] [dostęp: 21.01.2014]. Tytuł profesora nauk humanistycznych uzyskał w 1998 z rąk prezydenta Polski Aleksandra Kwaśniewskiego.
Od 1974 pracował jako wykładowca w randze profesora zwyczajnego, od 1998 w Zakładzie Historii (obecnie Instytut Historii i Politologii) Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku (obecnie Akademia Pomorska). Na uczelni tej w czasie stanu wojennego został odwołany ze stanowiska prodziekana Wydziału Humanistycznego w styczniu 1982 i zwolniony z pracy za działalność opozycyjną. Pełnił na słupskiej uczelni w latach 1991–1996 funkcję dyrektora Instytutu Historii, a od 1993 do 1994 rektora tej uczelniPoczet rektorów Akademii Pomorskiej w Słupsku [on-line] [dostęp: 21.01.2014].
Działalność polityczna Od końca lat 60. do 1980 należał do PZPR. W 1980 przystąpił do NSZZ „Solidarność”, był delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów w Gdańsku, członkiem Zarządu Regionu Słupsk NSZZ „Solidarność”. W latach 1990–1991 należał do Porozumienia Centrum. W wyborach parlamentarnych w 1993 bez powodzenia ubiegał się o mandat senatorski z ramienia NSZZ „Solidarność”. W 1998 zdobył mandat radnego sejmiku pomorskiego z listy Akcji Wyborczej Solidarność. Jako członek Porozumienia Polskich Chrześcijańskich Demokratów w 2001 bezskutecznie kandydował do Sejmu z listy Akcji Wyborczej Solidarność Prawicy. W 2002 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję do sejmiku z listy Ligi Polskich Rodzin, do której w 2003 wstąpił. Z jej listy ponownie bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski w wyborach parlamentarnych w 2005.
Dorobek naukowy W swoich pracach zajmował się głównie działalnością Polskiego Stronnictwa Ludowego na Pomorzu, badał dzieje "Solidarności" Regionu Słupsk. Do jego najważniejszych publikacji należąDane na podstawie Biblioteki Narodowej w Warszawie, stan na grudzień XII 2013.: Przemiany społeczno-polityczne na Pomorzu Zachodnim (1945–1950), Poznań 1978. Osadnictwo wiejskie na ziemiach zachodnich i północnych Polski w latach 1945–1950, Słupsk 1983. Rolnictwo na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1949, Słupsk 1985. Przekształcenia ustrojowo-gospodarcze w rolnictwie ziem zachodnich i północnych w latach 1945–1949, Słupsk 1992. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947, Gdańsk 1995. Osadnictwo miejskie na ziemiach odzyskanych w latach 1945–1950, Słupsk 1996. Polskie Stronnictwo Ludowe w konfrontacji z władzą komunistyczną na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1947, Słupsk 2001. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" w regionie słupskim w latach 1980–1983, Słupsk 2005.
Odznaczenia Krzyż Wolności i Solidarności – 2016 Złoty Krzyż Zasługi – 1978 Medal Pro Patria – 2013 Medal Pro Bono Poloniae – 2020 Złoty Medal XXX-lecia Okręgu Pomorskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – 2020
Przypisy
Bibliografia
Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie władz regionalnych Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Delegaci na I Krajowy Zjazd Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Ludzie urodzeni w Nozdrzcu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria Kategoria:Osoby pozbawione pracy w ramach represji politycznych w Polsce Ludowej Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Politycy Ligi Polskich Rodzin Kategoria:Politycy Porozumienia Centrum Kategoria:Politycy Porozumienia Polskich Chrześcijańskich Demokratów Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Rektorzy Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Radni sejmiku województwa pomorskiego I kadencji