Ludwik Janczyszyn (ur. 11 maja 1923 w Krasnem, zm. 27 lipca 1994 w Gdyni) – polski admirał, oficer piechoty i morski oficer pokładowy. Dowódca Marynarki Wojennej w latach 1969–1986. Poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji (1972–1989), członek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (1981–1983), ambasador w Syrii i Jordanii (1986–1988).
Życiorys Służba wojskowa Syn Marii z domu Babuńka i Marcina. W latach 1930–1935 uczył się w Publicznej Szkole Powszechnej w Krasnem, a następnie pracował w prywatnym warsztacie ślusarskim jako uczeń i ślusarz. Od października 1943 działał w partyzantce radzieckiej na Podolu, gdzie pełnił funkcje wywiadowcze w zgrupowaniu gen. Sidora Kowpaka. Od października 1943 do marca 1944 był wcielony do Armii Czerwonej, gdzie służył w tak zwanych istriebitielnych batalionach. W czerwcu 1944 znalazł się w szeregach ludowego Wojska Polskiego. W listopadzie ukończył Oficerską Szkołę Piechoty przy 1 Armii WP i został promowany do stopnia chorążego. Służył jako dowódca plutonu ciężkich karabinów maszynowych, potem kompanii ckm w 1 batalionie 1 Pułku Piechoty 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Brał udział w walkach o Warszawę i przełamaniu Wału Pomorskiego. Podczas walk pod Podgajami był jednym z nielicznych pozostałych przy życiu żołnierzy. Był ranny 16 lutego 1945 pod Mirosławcem oraz 16 kwietnia 1945 przy forsowaniu Odry. Od stycznia 1946 jako starszy adiutant 3 batalionu 1 Praskiego Pułku Piechoty brał udział w walkach z oddziałami podziemia niepodległościowego. W latach 1946–1949 studiował w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Gdyni, którą ukończył w stopniu porucznika marynarki, promowany przez ministra obrony narodowej marszałka Polski Michała Rolę-Żymierskiego. W 1949 wyznaczono go pomocnikiem szefa Wydziału Pokładowego Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej. W 1950 przez krótki czas dowodził trałowcem ORP „Orlik” i brał udział w rozminowaniu wód Bałtyku. W czerwcu 1950 został pełniącym obowiązki zastępcy dowódcy niszczyciela ORP „Błyskawica”. Od listopada 1950 do stycznia 1952 ukończył Wyższy Kurs Akademicki Nawigacji i Artylerii przy Akademii Marynarki Wojennej w Leningradzie. W latach 1952–1954 był oficerem flagowym artylerii i szefem sztabu w Dowództwie Ochrony Wodnego Rejonu Bazy Głównej Marynarki Wojennej w Gdyni. Od listopada 1954 do lipca 1955 był dowódcą Ochrony Wodnego Rejonu Głównej Bazy Marynarki Wojennej. Następnie od września 1955 do grudnia 1956 studiował w Akademii Marynarki Wojennej ZSRR w Leningradzie. Po powrocie do kraju objął stanowisko szefa Oddziału Szkolenia Bojowego w Sztabie Głównym Marynarki Wojennej (do września 1957), a następnie szefa Oddziału I Operacyjno-Szkoleniowego. W grudniu 1957 został zastępcą szefa Sztabu Marynarki Wojennej, a od listopada 1959 zajmował stanowisko szefa Sztabu – zastępcy dowódcy Marynarki Wojennej. 13 lipca 1960 uchwałą Rady Państwa PRL mianowany na stopień kontradmirała; nominację wręczył mu 20 lipca 1960 w Belwederze Przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki. W 1966 uzyskał tytuł inżyniera nawigatora w Wyższej Szkole Marynarki Wojennej (dawnej OSMW) w Gdyni. Od listopada 1969 do lutego 1986 dowodził Marynarką Wojenną, obejmując to dowództwo po wiceadmirale Zdzisławie Studzińskim. 6 października 1970 uchwałą Rady Państwa PRL mianowany na stopień wiceadmirała. Akt nominacyjny otrzymał 10 października 1970 w Belwederze z rąk przewodniczącego Rady Państwa PRL marszałka Polski Mariana Spychalskiego. W 1975 odbył kurs przeszkolenia operacyjnego w Akademii Marynarki Wojennej w Leningradzie. Z kolei 5 października 1978 uchwałą Rady Państwa PRL mianowany na stopień admirała. Ludwik Janczyszyn to pierwszy żołnierz w historii Polski awansowany na stopień admirała. Akt nominacyjny otrzymał 11 października 1978 w Belwederze z rąk przewodniczącego Rady Państwa PRL prof. Henryka Jabłońskiego.
Należał do rocznika pierwszej powojennej promocji w Marynarce Wojennej, który przygotowywany był do przejęcia najwyższych stanowisk w morskim rodzaju Sił Zbrojnych od oficerów przedwojennych i radzieckich. Był admirałem najdłużej sprawującym funkcję dowódcy Marynarki Wojennej (17 lat). Wprowadził do linii pierwsze okręty trzeciej i czwartej generacji. Jako dowódca zespołu okrętów stał na czele wizyt kurtuazyjnych polskiej Marynarki Wojennej w Portsmouth w Wielkiej Brytanii (8–11 września 1955) oraz w bazie morskiej Brest we Francji (6–10 lipca 1959)Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom II: I–M, Toruń 2010, s. 43–46..
mały|310x310px|Przemówienie admirała Ludwika Janczyszyna i gen. broni Floriana Siwickiego, 1982 Od października 1946 był członkiem Polskiej Partii Robotniczej, a od 1948 Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Wieloletni członek Komitetu Partyjnego Marynarki Wojennej. Sprawował funkcję zastępcy członka Komitetu Centralnego PZPR (1971–1986) oraz członka Prezydium Komisji Ideologicznej i członka Komisji Morskiej Komitetu Centralnego PZPR. Był delegatem na VI (1971), VII (1975), VIII (1980) i IX (1981) Zjazd partii. W latach 1981–1983 był członkiem Komisji KC PZPR powołanej dla wyjaśnienia przyczyn i przebiegu konfliktów społecznych w dziejach Polski Ludowej„Trybuna Robotnicza”, nr 177 (11 529), 4–6 września 1981, s. 2.. Sprawował mandat posła na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji (1972–1989). W latach 1974–1990 wchodził także w skład Rady Naczelnej ZBoWiD.
Podczas stanu wojennego wszedł w skład Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. W lipcu 1986 Rada Państwa PRL mianowała go ambasadorem nadzwyczajnym i pełnomocnym w Syryjskiej Republice Arabskiej, a w październiku 1986 także Haszemidzkim Królestwie Jordanii. Pod koniec 1988 został odwołany ze stanowiska i pozostawał w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej. 7 listopada 1989 został oficjalnie pożegnany przez ministra obrony narodowej gen. armii Floriana Siwickiego w związku z zakończeniem zawodowej służby wojskowej. Na mocy rozkazu personalnego MON z 2 grudnia 1989 przeniesiony w stan spoczynku z dniem 9 lutego 1990.
Mieszkał w Gdyni. Od 1948 żonaty z Mieczysławą z domu Bilicką (1925–1988). Małżeństwo miało dwie córki.
Zmarł 27 lipca 1994 w Gdyni, pochowany na cmentarzu Witomińskim w Gdyni (kwatera 50-8-4)Informacje w serwisie Grobonet. [dostęp 2021-04-01].. mały|Grób admirała Ludwika Janczyszyna na cmentarzu Witomińskim
Awanse chorąży – 1944 podporucznik – 1946 porucznik marynarki – 1949 kapitan marynarki – 1952 komandor podporucznik – 1953 komandor porucznik – 1954 komandor – 1955 kontradmirał – 1960 wiceadmirał – 1970 admirał – 1978
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1973) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1989) Order Sztandaru Pracy II klasy (1963) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1968) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1946) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Złoty Krzyż Zasługi (1954) Krzyż Walecznych (1946) Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (1946) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1968) Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954) Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1973) Srebrny Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej (1973) Złoty Medal „Za Zasługi dla Ligi Obrony Kraju” Odznaka Grunwaldzka Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” (1973)„Żołnierz Wolności”, nr 153, 30 czerwca 1973, s. 14. Złota Odznaka honorowa „Zasłużony Pracownik Morza” (1968)Minister Żeglugi wręczył oficerom Marynarki Wojennej odznaki „Zasłużony pracownik morza”, „Żołnierz Wolności”, nr 30, 5 lutego 1968, s. 5. Srebrna odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1965)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 11, 30 czerwca 1965, s. 6. Honorowa Odznaka 30-lecia PPR (1972)Spotkanie z Radą Wojskową MON, „Trybuna Robotnicza”, nr 41, 18 lutego 1972, s. 1–2. Odznaka honorowa „Za zasługi dla Gdańska” (1960)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 1, 10 lutego 1961, s. 4. Medal „Za zasługi dla Pomorskiego Okręgu Wojskowego” Wielki Oficer Orderu Korony (Belgia, 1977) Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (Bułgaria, 1980) Medal „Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych” I stopnia (Czechosłowacja, 1980) Medal „Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych” II stopnia (Czechosłowacja, 1970) Medal „Za dzielność” (Czechosłowacja) Medal jubileuszowy „30 lat Narodowej Armii Ludowej” (Niemcy Wschodnie, 1986)Uroczystość w Ambasadzie NRD, „Trybuna Ludu”, nr 53, 4 marca 1986, s. 2. Złoty Medal Braterstwa Broni (Węgry) Order Czerwonego Sztandaru (Związek Radziecki, 1968) Order Przyjaźni Narodów (Związek Radziecki, 1973) Medal „Za zdobycie Berlina” (Związek Radziecki) Medal „Za wyzwolenie Warszawy” (Związek Radziecki) Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (Związek Radziecki) Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki) Odznaka „25 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej” (Związek Radziecki, 1970)Jubileuszowe medale dla generałów ludowego Wojska Polskiego, „Żołnierz Wolności”, nr 137, 12 czerwca 1970, s. 2. Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1975) Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1985) Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” (Związek Radziecki, 1979)
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1996. Płk M. Jędrzejko, ppłk M. Paszkowski, mjr M. Krogulski, Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej (1989–2002) Wydawnictwo Von Borowiecky, Warszawa 2002. J. Królikowski, Admirałowie Polskiej Marynarki Wojennej 1945–2004, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004, s. 60–63. J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom II: I–M, Toruń 2010, s. 43–46 (z fotografią). Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989. P. Martell, G.P. Hayes, World military leaders, Bowker, New York 1974. „Wojskowy Przegląd Historyczny”, 1990, nr 1–2 (131–132), s. 276.
Kategoria:Absolwenci Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej Kategoria:Admirałowie Marynarki Wojennej PRL Kategoria:Ambasadorowie Polski w Jordanii Kategoria:Ambasadorowie Polski w Syrii Kategoria:Ambasadorowie PRL Kategoria:Członkowie WRON Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR Kategoria:Dowódcy floty polskiej Kategoria:Dowódcy polskich niszczycieli Kategoria:Dowódcy polskich okrętów wojny minowej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za umacnianie braterstwa broni” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni medalem „Za Zasługi dla Ligi Obrony Kraju” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945