Jarosław Piotr Nikodem (ur. 14 kwietnia 1964 w ObornikachKronika nauki polskiej 2003–2006, wyd. Mastermedia i Helion 2007, s. 302) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny, mediewista specjalizujący się w zakresie stosunków Polski i Litwy w późnym średniowieczu, historii historiografii średniowiecznej, dynastii jagiellońskiej i husytyzmu.
Życiorys W 1988 ukończył studia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1995 obronił napisaną pod kierunkiem Jadwigi Krzyżaniakowej rozprawę doktorską Zbigniew Oleśnicki w historiografii polskiej, uzyskując stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. W 2005 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy habilitacyjnej Polska i Litwa wobec husyckich Czech w latach 1420–1433. Studium o polityce dynastycznej Władysława Jagiełły i Witolda Kiejstutowicza. W 2008 otrzymał nominację na stanowisko profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. 5 lutego 2019 otrzymał tytuł naukowy profesora.
Pracownik naukowy Instytutu Historii UAM (Zakład Historii Średniowiecznej).
Jest członkiem Rady Naukowej „Czasopisma Prawno-Historycznego”.
Wybrane publikacje Książki Zbigniew Oleśnicki w historiografii polskiej, Kraków: PAU 2001. (redakcja z K. Kaczmarkiem) Docendo discimus. Studia historyczne ofiarowane profesorowi Zbigniewowi Wielgoszowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Poznań 2000. Polska i Litwa wobec husyckich Czech w latach 1420–1433. Studium o polityce dynastycznej Władysława Jagiełły i Witolda Kiejstutowicza, Poznań: Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 2004 (wydanie 2: Oświęcim: NapoleonV 2014). Historia – średniowiecze.Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego, profilowanego i technikum (zakres podstawowy i rozszerzony), Warszawa: Wydawnictwo Juka-91 2004 /popularnonaukowe/. (współautor: z R. Kulesza)Starożytność. Średniowiecze. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego, profilowanego i technikum (zakres podstawowy i rozszerzony), Warszawa: Wydawnictwo Juka-91 2005. /popularnonaukowe/ Jadwiga król Polski, Wrocław: Ossolineum 2009. (redakcja) Vademecum historyka mediewisty, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2012. Witold wielki książę litewski (1354 lub 1355 – 27 października 1430), Kraków: Avalon 2013.
Artykuły Spory o koronację wielkiego księcia Litwy Witolda w latach 1429–1430. Część I. „Burza koronacyjna” w relacji Jana Długosza, „Lituano-slavica posnaniensia. Studia historica” 6 (1995). Spory o koronację wielkiego księcia Litwy Witolda w latach 1429–1430. Część II: Próba rekonstrukcji wydarzeń., „Lituano-slavica posnaniensia. Studia historica” 7 (1997). Długosz i Kallimach o koronie węgierskiej Władysława III, [w:] „Balcanica Posnaniensia” t. 7 (1997). Zbigniew Oleśnicki wobec unii polsko-litewskiej do śmierci Jagiełły, „Nasza Przeszłość” 91 (1999). Zbigniew Oleśnicki wobec unii polsko-litewskiej w latach 1434–1453, „Nasza Przeszłość” 92 (1999). Data urodzenia Władysława Jagiełły. Uwagi o starszeństwie synów Olgierda i Julianny, „Genealogia: Studia i Materiały Historyczne” 12 (2000). Stosunki Świdrygiełły z Zakonem Krzyżackim w latach 1430–1432, „Białoruskie Zeszyty Historyczne” 14 (2000). Narymunt Giedyminowic i jego uposażenie, [w:] Scriptura custos memoriae. Prace historyczne, red. Danuta Zydorek, Poznań 2001. Uposażenie młodszych Olgierdowiców. Przyczynek do biografii Skirgiełły, „Białoruskie Zeszyty Historyczne” 15 (2001). Przyczyny zamordowania Zygmunta Kiejstutowicza, „Białoruskie Zeszyty Historyczne” 17 (2002). Jedynowładztwo czy diarchia? Przyczynek do dziejów ustroju Wielkiego Księstwa Litewskiego do końca XV w., „Zapiski Historyczne” 68 (2003). Zegnanie Jawnuty ze stolca wielkoksiążęcego w 1345 r., [w:] Zamach stanu w dawnych społecznościach, red. Arkadiusz Sołtysiak, Warszawa 2004. Ponownie o dacie urodzenia Jagiełły, „Genealogia. Studia i Materiały Historyczne” 16 (2004). Kontrowersje wokół przygotowań do koronacji Przemysła II, „Kwartalnik Historyczny” 112 (2005). Charakter rządów Skirgiełły i Witolda na Litwie w latach 1392–1394, „Lituano-Slavica Posnaniensia. Studia Historica” 11 (2005). (recenzja) Staré letopisy ceské (texty nejstarší vrstvy), Prameny dìjin èeských, Nová rada, II. díl, Fontes rerum Bohemicarum, vydali, Alena M. Èerná, Petr È o r n e j, Markéta K l o s o v á, Nakladatelství FILOSOFIA, Praha 2003, [w:] Studia Źródłoznawcze, tom 43, 2005. ...caput meum carnifici non subducam – O domniemanym zamachu na Oleśnickiego w 1432 r., [w:] Zbigniew Oleśnicki. Książę Kościoła i mąż stanu, praca zbiorowa pod red. Feliksa Kiryka i Z. Nogi, Kraków 2006. (recenzja) Agnieszka Nalewajek, Dokument w Rocznikach Jana Długosza, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Prace Wydziału Historyczno-Filologicznego 124, Lublin 2006, s. 251, tabele, aneksy, „Studia Źródłoznawcze” 45 (2007). Wiarygodność „Latopisu Wielkich Książąt Litewskich”, [w:] XXVIII Seminarium Mediewistyczne im. Alicji Karłowskiej-Kamzowej, Poznań 2007. Jeszcze raz o przygotowaniach do koronacji Przemysła II, „Kwartalnik Historyczny” 114 (2007). Súdný den – čas pomsty – nový vĕk. Husycki taborytyzm między chiliazmem a rewolucją, [w:] „Acta Universitatis Wratislawiensia”. Dla dobra państwa i dynastii. Królowa Zofia Holszańska i biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki , [w:] Ecclesia Regnum Fontes, praca zbiorowa pod red. Sławomira Gawlasa i Piotra Węcowskiego, Warszawa 2014. Pobożność Giedyminowiczów (XIV-XV wiek). ,[w] Jagiellonowie i ich świat. Polityka kościelna i praktyki religijne Jagiellonów, praca zbiorowa pod red. Jerzego Sperki, Piotra Węcowskiego, Bożeny Czwojdrak, Kraków 2020. Metody legitymizacji władzy w Polsce przez Wacława II i Władysława Łokietka., [w:] Władztwo Władysława Łokietka. 700-lecie koronacji królewskiej, praca zbiorowa pod red. Wojciecha Fałkowskiego i Przemysława Tyszki, Warszawa 2022. Bez prawa, bez miłosierdzia. Kazimierz Jagiellończyk kontra Michał Zygmuntowicz., [w] Jagiellonowie i ich świat. Konflikty Jagiellonów, praca zbiorowa pod red. Jerzego Sperki, Piotra Węcowskiego, Bożeny Czwojdrak, Kraków 2023. "Bogactwo" monarchii Jagiellonów oczami dyplomaty-pochlebcy. Świadectwo Kallimacha., [w] Jagiellonowie i ich świat. Bogactwo i ubóstwo Jagiellonów, praca zbiorowa pod red. Jerzego Sperki, Piotra Węcowskiego, Bożeny Czwojdrak, Kraków 2025.
Przypisy
Linki zewnętrzne
strona archiwalna
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Urodzeni w 1964 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu