Marksizm analityczny – styl w filozofii anglojęzycznej i w naukach społecznych w latach 80., który charakteryzował się "jasnym i rygorystycznym myśleniem o kwestiach, które są zwykle zakryte mgłą ideologiczną"David Miller, London Review of Books, 31 października 1996.. "Marksisci analityczni" zajmowali się krytycznym czytaniem dzieł Marksa, nie sytuując się w żadnej z klasycznych teorii interpretacyjnych. Jedną z głównych cech filozoficznych ruchu było odrzucenie elementów heglowskich zwykle wiązanych z marksizmem. Główni przedstawiciele tej nieformalnej grupy to G.A. Cohen, , Jon Elster, Adam Przeworski, Erik Olin Wright, i . Stałymi elementami metodologicznymi obecnymi w pismach tzw. "Grupy wrześniowej" (składającej się ze wspomnianych autorów) był indywidualizm metodologiczny oraz racjonalność (przy wykorzystaniu narzędzi stworzonych przez teorię racjonalnego wyboru).
Początki działalności Grupy wrześniowej związane są z publikacją książki G. A. Cohena poświęconej obronie teorii historii Karola Marksa, w 1978Bill Martin, "How Marxism Became Analytic", Journal of Philosophy 86 (11), 1989, s. 659-666, 662.. Cohen broni marksizmu bliskiego ideom Drugiej Międzynarodówki, kładąc nacisk na pojęcia bazy i nadbudowy, do których dodaje zasadę zwaną "tezą rozwojową" (development thesis: siły produkcyjne mają tendencję do rozwijania się poprzez historię, zob. s. 30) i tezą racjonalności (rationality thesis: rozwój sił produkcyjnych idzie w parze z wymaganiami racjonalności). Racjonalność gra u Cohena rolę centralną w rozumieniu ludzkiej natury, jej charakter nie jest jednak w pełni wyjaśniony. Marksizm analityczny miał odtąd na celu bardziej szczegółowe opisanie tego problemu.
Literatura Carter, A. (1988) Marx: A Radical Critique. Boulder: Westview Press. Carver, T. and Thomas, P. (eds.) (1995) Rational Choice Marxism. London: MacMillan. Cohen, G. A. (1978) Karl Marx's Theory of History: A Defence. Oxford: Oxford University Press. Cohen, G. A. (1988) History, Labour, and Freedom: Themes from Marx. Oxford: Oxford University Press. Cohen, G. A. (1995) Self-Ownership, Freedom, and Equality. Cambridge: Cambridge University Press. Cohen, G. A. (2000a) Karl Marx's Theory of History: A Defence (Expanded Edition). Oxford: Oxford University Press. Cohen, G. A. (2000b) If You're an Egalitarian, How Come You're So Rich? Cambridge, Mass.: Harvard University Press. Elster, J. (1985) Making Sense of Marx. Cambridge: Cambridge University Press. Elster, J. (1986) An Introduction to Karl Marx. Cambridge: Cambridge University Press. Gordon, D. (1991) Resurrecting Marx: The Analytical Marxists on Freedom, Exploitation, and Justice. New Jersey: Transaction Publishers. Hirst, P. (1985) 'G. A. Cohen's Theory of History', in Marxism and Historical Writing. London: Routledge. Levine, A. and Wright, E. O. (1980) 'Rationality and Class Struggle', New Left Review 123. Mayer, T. F. (1994) Analytical Marxism. Thousand Oaks, California: Sage. Przeworski, A. (1985) Capitalism and Social Democracy. Cambridge: Cambridge University Press. Roberts, M. (1996) Analytical Marxism: A Critique. London: Verso. Roemer, J. (1982) A General Theory of Exploitation and Class. Cambridge, Mass.: Cambridge University Press. Roemer, J. (ed.) (1986) Analytical Marxism. Cambridge: Cambridge University Press. Van Parijs, P. (1993) Marxism Recycled. Cambridge: Cambridge University Press. Wood, A. (2004) Karl Marx. New York: Routledge. Wright, E. O. (2003) 'Autobiographical Essay', in Stephen Turner and Alan Sica (eds.), A Disobedient Generation. Thousand Oaks, California: Sage Publications.
Zobacz też Filozofia analityczna
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Filozofia analityczna Kategoria:Nurty marksizmu