Stanisław Żukowski, ps. „Zawisza”, „Maciek” (ur. 28 stycznia 1905 w miejscowości Piętki-Żebry, zm. 19 kwietnia 1979 w Białymstoku) – oficer służby stałej Wojska Polskiego, żołnierz ZWZ, AK, AKO i WiN.
Życiorys Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. 7 sierpnia 1932 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1932 i 378. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a minister spraw wojskowych wcielił do 79 pułku piechoty w Słonimiu. 1 marca 1935 został awansowany na porucznika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 307. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Następnie przeniesiony do batalionu KOP „Sarny” na stanowisko zastępcy dowódcy 3 kompanii fortecznej „Czudel”. W 1939 po przeszkoleniu w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie wyznaczony na stanowisko dowódcy kompanii fortecznej jednostki stacjonującej w Mikołowie.
W pierwszych dniach wojny przeniesiony do 11 Górnośląskiego pułku piechoty jako dowódca plutonu lub kompanii. Ranny pod Sandomierzem. Do konspiracji wstąpił w styczniu 1940 po nawiązaniu kontaktu z Władysławem Liniarskim. Od 15 stycznia 1941 do 20 kwietnia 1942 był komendantem Obwodu AK Wysokie Mazowieckie, a następnie objął stanowisko inspektora Inspektoratu II Podlaskiego, któremu podlegały obwody Wysokie Mazowieckie i Bielsk Podlaski. W 1942 awansowany do stopnia kapitana, a w 1944 majora. Dowódca 76 pułku piechoty AK odtwarzanego w 1944 na bazie inspektoratu podlaskiego, z którym uczestniczył w akcji „Burza”. Po zajęciu terenu okręgu przez Armię Czerwoną powrócił na dotychczasowe stanowisko.
Po rozwiązaniu struktur AK czynnie włączył się w działalność WiN. Prześladowany przez UB, aresztowany w lutym 1952. Torturowany fizycznie i psychicznie w trakcie 18-miesięcznego śledztwa nie załamał się. Zwolniony z aresztu z braku dowodów.
Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (1938) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (1943) Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari (nadany osobno przez Rząd RP na uchodźstwie oraz PRL) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Krzyż Kampanii Wrześniowej (pośmiertnie)
Przypisy
Bibliografia
. Zdzisław Gwozdek, Białostocki Okręg ZWZ AK, Białystok 1993. Wrzesień 1939 na kresach w relacjach. Wybór i opracowanie C. K. Grzelak, Warszawa 1999.
Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Inspektorzy Inspektoratów AK Kategoria:Komendanci Obwodów AK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Dowódcy 76 Lidzkiego Pułku Piechoty Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1979 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Obywatelskiej Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945