Kordian Józef Zamorski (ur. 1 kwietnia 1890 w majątku Kołkówka, zm. 19 grudnia 1983 w Londynie) – artysta malarz, generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, w 1966 mianowany przez władze emigracyjne generałem dywizji, komendant główny Policji Państwowej, wolnomularz, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Arnolda i Wiktorii z Serafinów, urodzony 1 kwietnia 1890 roku w majątku Kołkówka. Rodzinna wieś Kołkówka należała do parafii rzymskokatolickiej w Rzepienniku Biskupim, w ówczesnym powiecie gorlickim należącym do Królestwa Galicji i Lodomerii.
Uczył się w czteroklasowym VI Gimnazjum we Lwowie, a następnie w tamtejszym seminarium nauczycielskim, gdzie w 1910 roku zdał egzamin dojrzałości. W latach 1910–1914 i 1917–1918 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u Józefa Mehoffera oraz grafikę u prof. Józefa Pankiewicza. W czasie studiów uzyskał dwa srebrne medale i jeden brązowy. Ponadto działał w Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckim, w którym zajmował stanowiska komendanta sekcji, plutonu i kompanii oraz Szkoły Oficerskiej, którą sam ukończył w 1912 roku i z rąk Józefa Piłsudskiego otrzymał znak oficerski „Parasol”. W 1914 roku uzyskał absolutorium z klasyfikacją celującą.
W lipcu 1914 roku został zmobilizowany jako jednoroczny ochotnik do 13 pułku piechoty armii austriackiej, z którego zwolniono go i następnie – w czasie I wojny światowej – w okresie od 12 sierpnia 1914 roku do lipca 1917 roku służył w I Brygadzie Legionów Polskich, zajmując kolejno stanowiska: komendanta kompanii, instruktora w Szkole Podchorążych w Jabłonnie, dowódcy batalionu w 5 pułku piechoty, oficera sztabu I Brygady, dowódcy stacji etapowej i adiutanta 1 pułku piechoty. 29 września 1914 roku mianowany porucznikiem. Na podstawie rozkazu Nr 20698 c. i k. Naczelnej Komendy Armii z 31 grudnia 1915 roku został zwolniony z Legionów Polskich. 8 sierpnia 1916 roku, na wniosek c. i k. Komendy Legionów Polskich, c. i k. Naczelna Komenda Armii rozkazem Nr 16253 przywróciła mu szarżę porucznika legionowegoCAW sygn. akt I.120.1.307 s. 506.. Uczestniczył m.in. w bitwach pod Nowym Korczynem, Opatowcem oraz Kostiuchnówka, a także walkach nad Styrem.
Od jesieni 1916 roku w Polskim Korpusie Posiłkowym, m.in. w 1. Pułku Piechoty, stacjonującym w Modlinie. Tam zastał go kryzys przysięgowy, w czasie którego odmówił złożenia przysięgi. 12 sierpnia 1917 zwolniony, otrzymał wezwanie do stawienia się w 16. Pułku Landwehry w Krakowie, gdzie uzyskał skierowanie na badania lekarskie; w ich wyniku w grudniu 1917 roku został uznany za niezdolnego do służby wojskowej (35% inwalida) i urlopowany na 12 miesięcy. Od 1 października 1917 do 1 listopada 1918 pełnił czynną służbę w Polskiej Organizacji Wojskowej i został w niej komendantem Obwodu Krakowskiego.
W listopadzie 1918 roku brał udział w rozbrajaniu Austriaków, a następnie w czasie wojny polsko-ukraińskiej, organizował II batalion 5 pułku piechoty Legionów i dowodził nim m.in. w czasie bitwy o Lwów. W lutym 1919 roku w Ciechanowie zorganizował batalion zapasowy 32 pułku piechoty, a później został dowódcą II batalionu w tym samym pułku.
2 stycznia 1920 roku został słuchaczem II Kursu Szkoły Wojennej Sztabu Generalnego w Warszawie. 16 kwietnia tego roku skierowany został do dowództwa 2 Armii w celu odbycia praktyki sztabowej na stanowisku kwatermistrza. Praktykę odbył w czasie wojny z bolszewikami. W czasie ofensywy wojsk polskich i ukraińskich na Kijów 20 maja 1920 mianowany został szefem Oddziału I Polskiej Ekspozytury Wojskowej na Ukrainie, według Tadeusza Kryski-Karskiego i Stanisława Żurakowskiego był członkiem Misji Wojskowej przy rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej atamana Semena Petlury. Od 5 sierpnia tego roku dowodził oddziałem ochrony Warszawy, a 30 sierpnia mianowany został zastępcą szefa Oddziału III Naczelnego Dowództwa, pułkownika Tadeusza Piskora.
Od 2 stycznia 1921 roku kontynuował studia w Wyższej Szkole Wojennej. 6 września tego roku, po ukończeniu nauki, otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział na stanowisko zastępcy szefa sztabu Grupy Operacyjnej „Bieniakonie”.
W latach 1921–1923 był dowódcą batalionu i zastępcą dowódcy 35 pułku piechoty w Brześciu. W latach 1923–1924 był szefem sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. Z dniem 15 maja 1924 został przeniesiony do 76 pułku piechoty w Grodnie na stanowisko dowódcy pułku. W październiku 1925 roku przydzielony został do Inspektoratu Armii Nr I na stanowisko I oficera sztabuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 106 z 15 października 1925 r.. Od 5 czerwca 1926 roku pełnił obowiązki szefa Departamentu I Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. 21 czerwca 1927 roku został zwolniony ze stanowiska szefa departamentu i mianowany szefem Oddziału I Sztabu Głównego. Obowiązki szefa oddziału łączył z funkcją zastępcy szefa Sztabu Głównego.
10 listopada 1930 roku Prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki nadał mu stopień generała brygady. Jednocześnie zezwolił mu na nałożenie oznak nowego stopnia przed 1 stycznia 1931 roku. thumb|150px|left|Józef Zamorski w mundurze gen. insp. Policji Z dniem 25 stycznia 1935 roku zwolniony został ze stanowiska szefa Oddziału I SG WP i przeniesiony w stan nieczynny na okres 12 miesięcy z równoczesnym oddaniem do dyspozycji ministra spraw wewnętrznych, który wyznaczył go na stanowisko komendanta głównego Policji Państwowej. thumb|Zamorski wita na dworcu w Warszawie Heinricha Himmlera, 18 lutego 1939 roku
W 1938 roku uczestniczył w delegacji polskiej na zjeździe NSDAP w Norymberdze, gdzie pojawił się jako komendant policji, na zaproszenie komendanta niemieckiej Ordnungspolizei.
Zamorski zaprosił do Polski Heinricha Himmlera. Himmler przybył do Warszawy 18 lutego 1939 roku. Na dworcu gościa witano z udziałem kompanii honorowej Szkoły Policji w Golędzinowie. Obecny był także ambasador Niemiec w Polsce, hrabia Hans-Adolf von Moltke. Generał Kordian-Zamorski towarzyszył Himmlerowi także w BiałowieżyHimmler i jego białowieskie trofea. Polowanie w lutym 1939 na poranny.pl.
W czasie obrony Warszawy wyjechał z miasta 6 września 1939 roku. Ewakuował część kierownictwa Policji do Rumunii i na Węgry. Został internowany w obozie Băile Herculane. Po ucieczce z obozu, przez Turcję dotarł w listopadzie 1940 roku do Palestyny. Od listopada 1940 roku do sierpnia 1942 roku był komendantem Ośrodka Zapasowego Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich i pełniącym obowiązki dowódcy oddziałów Wojska Polskiego na Bliskim Wschodzie, a następnie zastępcą dowódcy tych oddziałów. W tym samym roku przeniesiony został w stan nieczynny.
Po wojnie osiadł w Londynie. Był członkiem Ligi Niepodległości PolskiJan Józef Kasprzyk, Liga Niepodległości Polski, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 142.. Został powołany do składu emigracyjnej Kapituły Orderu Odrodzenia Polski, 10 kwietnia 1961 roku wybrany Kanclerzem tego gremium.
Prezydent RP August Zaleski awansował go na generała dywizji ze starszeństwem z 11 listopada 1966 roku w korpusie generałów. Zmarł 19 grudnia 1983 roku w Londynie.
Kordian Zamorski był członkiem lóż wolnomularskich Tomasz Zan w Wilnie, Le Droit Humain, Nepthys Mark LodgeCezary Leżeński, Legiony to braterska nuta... czyli od Legionów do masonów, Wolnomularz Polski, nr 40, listopad-grudzień 2003, s. 15., a ponadto członkiem jednej z warszawskich regularnych lóż wolnomularskich, podległych Wielkiej Loży NarodowejL. Hass, T. Cegielski podają, że data inicjacji do masonerii nie jest znana. Po wojnie utrzymywał kontakty z lożą emigracyjną „Kopernik” w Paryżu.
Życie prywatne 2 sierpnia 1922 zawarł w Wilnie w Kościele Ewangelicko-reformowanym związek małżeński z Leokadią Karpusową z Kamińskich, z którą miał dwóch synów: Jacka (ur. 19 lutego 1923) i Rafała (ur. 23 grudnia 1928).
Awanse porucznik – mianowany 15 sierpnia 1914 roku, zatwierdzony 27 września 1914 roku kapitan – 1918 rok major – 1918 rok podpułkownik – 1920 rok, zweryfikowany 3 maja 1922 roku ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku pułkownik – 31 marca 1924 roku ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 14. lokatą w korpusie oficerów piechoty generał brygady – 1 stycznia 1931 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 3. lokatą w korpusie generałów generał dywizji – 11 listopada 1966 roku
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7067 (17 maja 1922) Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1966) „za zasługi położone w wieloletniej pracy dla Polski”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za zasługi na polu bezpieczeństwa publicznego”. Krzyż Niepodległości (20 stycznia 1931) „za zasługi na polu organizacji wojska”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1927)M.P. z 1927 r. nr 258, poz. 708 „za zasługi na polu organizacji armji i wychowania żołnierza”. Krzyż Walecznych (czterokrotnie, po raz 1 i 2 w 1922)Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny MSWojsk. z 1922 r. Nr 9, s. 315)Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych L. 6087/22 G.M.I. (Dziennik Personalny MSWojsk. z 1922 r. Nr 13, s. 389) Złoty Krzyż Zasługi (18 marca 1932) „za zasługi na polu organizacji wojska”. Krzyż Zasługi za Dzielność (7 sierpnia 1939) „za wyjątkową dzielność i inicjatywę w walce z przestępcą”. Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej nr 19 (1926)Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych G.M.I.L. 1254 z 1926 r. (Dziennik Personalny z 1926 r. Nr 12, s. 70) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 (1929) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1929) Znak oficerski „Parasol” Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej nr 570 Order Gwiazdy Białej I klasy (Estonia, 1938) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1936)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 2/1936, s. 22 Wielki Oficer Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1934) Wielki Oficer Orderu Korony Rumunii (Rumunia, 1931)Dziennik Personalny MSWojsk Nr 8/1931, s. 381 Wielki Oficer Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1932), s. 336 Wielki Oficer Orderu Korony Jugosłowiańskiej (Jugosławia, zezwolenie w 1933) Order Krzyża Orła II klasy (Estonia, 1933) Order Zasługi III klasy (Węgry) Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Komandorski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, zezwolenie 1929)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 19 z 12 grudnia 1929 r., s. 361. Krzyż Komandorski Orderu Orła Białego (Jugosławia, zezwolenie 1929)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 19/1929, s. 362. Krzyż Komandorski Orderu św. Sawy (Jugosławia)
Przypisy
Bibliografia
Władysław Bartosz, Gen. dyw. Józef Kordian-Zamorski (1890–1983), Polska Zbrojna.
Kategoria:Członkowie Kapituły Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Członkowie Komisji Tymczasowej Okresu Przejściowego Kategoria:Członkowie Ligi Niepodległości Polski Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Dowódcy 76 Lidzkiego Pułku Piechoty Kategoria:Dowódcy batalionów 32 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie dywizji mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Kołkówka Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi za Dzielność (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości