Jan Ksawery Kaniewski (ur. w Krasiłowie na Podolu, zm. 13 kwietnia 1867 w Warszawie) – malarz, twórca wielu portretów oraz obrazów o tematyce historycznej i biblijnej.
Życie i działalność Uczył się w Liceum Krzemienieckim, gdzie pobierał pierwsze lekcje rysunku i malarstwa u Józefa Pitschmanna. W latach 1827–1833 studiował w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Po jej ukończeniu z tytułem „wolnego artysty”, dzięki otrzymaniu stypendium rządowego, wyjechał do Rzymu, gdzie przybył w listopadzie 1833 r. Po drodze zwiedził Drezno, Wiedeń, Bolonię i Florencję. W Rzymie zyskał sławę portrecisty, a po wykonaniu portretu Grzegorza XVI odznaczony został Orderem Złotej Ostrogi. Został też członkiem Accademia Virtuosi al Pantheon.
thumb|Widok kościoła św. Piotra, Jan Ksawery Kaniewski
W latach 1842–1846 przebywał ponownie w Petersburgu. W roku 1845 za obraz „Portret feldmarszałka Iwana Paskiewicza” uzyskał tytuł akademika. W roku 1846 przeniósł się do Warszawy, obejmując po zmarłym Aleksandrze Kokularze katedrę rysunku i malarstwa figuralnego w Szkole Sztuk Pięknych. W późniejszych latach (1858–1864) był dyrektorem tej uczelni. W roku 1860 był jednym z organizatorów Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i do końca życia zasiadał w jego zarządzie.
Po zamknięciu przez władze, w ramach represji po powstaniu styczniowym, Szkoły Sztuk Pięknych w latach 1865–1867 kierował Klasą Rysunkową.
Wśród rodaków miał opinię skrajnego lojalisty. Zyskał ją jako twórca licznych portretów członków rodziny cesarskiej oraz dygnitarzy Królestwa Polskiego, a także jako jedyny profesor Szkoły Sztuk Pięknych podpisujący protokoły egzaminów po rosyjsku.
Wybrane dzieła Portret pani Tabęckiej, 1864, Muzeum Śląskie w Katowicach Portret własny, 1855, Muzeum Narodowe w Warszawie
Przypisy
Bibliografia Dmitrij Szelest: Lwowska Galeria Obrazów, Auriga, Warszawa 1990,
Linki zewnętrzne
Grafiki J.K. Kaniewskiego w zbiorach Biblioteki Narodowej
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu Kategoria:Absolwenci i studenci Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Złotej Ostrogi Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Urodzeni w 1805 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1867 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krasiłowie