Araukaria chilijska, igława chilijska (Araucaria araucana) – gatunek drzewa nagonasiennego z rodziny araukariowatych. Występuje w Andach w środkowym i południowym Chile oraz w południowej Argentynie.
Gatunek użytkowany był ze względu na drewno, co zostało zabronione w Chile w 1990 roku. Uprawiany jest jako roślina ozdobna, ma jadalne nasiona.
Rozmieszczenie geograficzne Rośnie na stokach Andów w Chile od Parku Narodowego Laguna del Laja na północy po prowincję Los Ríos na południu. Rośnie też bliżej Oceanu Spokojnego w Parku Narodowym Nahuelbuta. Występuje też na przyległym obszarze w Argentynie.
Morfologia Pokrój Drzewo osiągające zwykle ok. 30 m, rzadko nawet 50 m wysokości. Średnica pnia osiąga zazwyczaj 1,5 m, rzadko do 2,5 m. Korowina jest szarobrązowa, gładka lub złożona z silnie skorkowaciałych, grubych, heksagonalnych płatów o prostych brzegach, ciasno przylegających do siebie. Korona jest początkowo gęsta, wąska i stożkowata, z konarami wyrastającymi w regularnych okółkach po 5–7. Z wiekiem dolne konary odpadają i korona przyjmuje kształt kopułowaty. Liście Szczelnie, dachówkowato okrywają pędy, na których utrzymują się po kilkanaście lat. Blaszki są wąskojajowatolancetowate do 6 cm długości, na szczycie wąskotrójkątne. Są bardzo sztywne i kłujące. Organy generatywne Szyszki męskie osiągają 8–12 cm długości, 4–5 cm grubości. Na każdej z wielu łusek znajduje się 12–20 woreczków pyłkowych ułożonych w dwóch rzędach. Szyszki żeńskie są wzniesione, kuliste, o średnicy ok. 20 cm. Dojrzałe szyszki są brązowe. Łuski nasienne są ciasno i spiralnie ułożone. Mają klinowaty kształt, osiągają 4–5 cm długości i 1,5–2 cm szerokości. Dolna część jest rozdęta, zawiera nasiono osiągające od 2,5 cm do 4,5 cm długości, które ma wąskojajowaty kształt i czerwonobrązową barwę.
Biologia i ekologia Gatunek występuje po obu stronach Andów na rzędnych od 600 do 1800 m n.p.m. Zazwyczaj tworzy jednogatunkowe drzewostany o luźnym zwarciu na glebach żyznych, przepuszczalnych, zarówno wilgotnych jak i świeżych.
Rośliny są przeważnie dwupienne (nie jest to jednak regułą). Duże nasiona wskazują na ich adaptację do rozprzestrzeniania przez duże kręgowce. Gatunek wyróżnia się wśród nagonasiennych dużą łatwością tworzenia odrostów ze ściętych pni i z korzeni.
Zastosowanie Drewno dużej wartości użytkowej doprowadziło do znacznego ograniczenia zasobów tego gatunku. W Chile zakazano jego eksploatacji w 1990 roku. Ze względu na oryginalny pokrój gatunek ten jest rozpowszechniony w uprawie w strefach ciepłego i łagodnego klimatu. Szczególnie często uprawiany jest w Chile, w Europie i Ameryce Północnej. Pożywne nasiona są jadalne i stanowiły istotne źródło pożywienia dla lokalnej ludności – Indian Mapucze, zwanych też od tej rośliny Araukanami.
Uprawa Wymaga łagodnego klimatu i względnie dużej wilgotności. Źle znosi wysuszające wiatry, szczególnie zimą. W polskich warunkach bywa uprawiana rzadko w zachodniej części kraju.
Zobacz też Projekt Araucaria – astronomiczny projekt badawczy nazwany od tego gatunku drzew.
Przypisy
Kategoria:Araukariowate