Dworek w Kąśnej Dolnej – dworek szlachecki zlokalizowany w miejscowości Kąśna Dolna, w powiecie tarnowskim, w województwie małopolskim, w Polsce. Budynek pochodzi z pierwszej połowy XIX w.
Jest to murowany parterowy budynek, skierowany na wschód, z otwartym gankiem opartym na czterech kolumnach i zwieńczonym attyką. Dwuspadowy dach dworku przykrywa nieużytkowe poddasze.
W dworku znajduje się m.in. fortepian czeskiej marki „Petrof”, który należał do Ignacego Jana Paderewskiego. Instrument, na którym tworzył i grał usytuowany jest w neorokokowym salonie budynku.
Historia Wybudowany w 1833 r. przez właściciela wsi, Pawła Gostkowskiego, kąśnieński dwór stał się znany w 1897 r., kiedy to pełnomocnik Ignacego Jana Paderewskiego – Stanisław Roszkowski zakupił go od Barbary z Gostkowskich Jordan Stojowskiej. Przebudowa trwała dwa lata. Uczestniczył w niej artysta stolarz Bolesław Rzeszutko (1876–1920, ojciec Kazimierza, dziadek Wilhelma).
Dworek usytuowany jest na wzgórzu w 16-hektarowym parku założonym na przełomie XVIII i XIX w. Na zboczu w urządzonym parku zasadzono aleje: lipowe, dębowe i wiązowe, a w niżej położonej części ulokowano staw z wysepką.
Paderewski przebywał tutaj okresowo, zdecydował jednak, m.in. w związku z ponoszonymi wydatkami, aby zamieszkać gdzie indziej.
W 1903 nowymi właścicielami zostali rotmistrz Włodzimierz Kodrębski i jego żona Zofia z domu Foryst, córka tarnowskiego adwokata Piotra Forysta. Od nich majątek nabył ziemianin z Sanoka, Stanisław Nowak, który zmarł w Kąśnej w 1919.
W 1945 majątek upaństwowiono. Umieszczono w nim biuro pobliskiej przetwórni owoców, szkołę podstawową, a potem ośrodek wypoczynkowy dla pracowników firmy „Montin” (na tyłach dworku wybudowano w tym celu stołówkę). Stan zabudowań cały czas pogarszał się.
W 1979 r. gospodarzem dworku zostało Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne, które zajęło się odnawianiem budynku oraz parku, a także gromadzeniem pamiątek po Paderewskim. Od 1983 r. w obiekcie zaczęto organizować koncerty muzyki poważnej. W 1990 r. powstało Centrum Paderewskiego Tarnów–Kąśna Dolna, które z czasem (od 11 września 1998 r.) przejęło obowiązki zarządzania dworem i parkiem.
Dwór w Kąśnej Dolnej od lat był obiektem zainteresowań dra Franciszka Pulita z Tarnowa. Ten geolog i geograf z wykształcenia, a z zamiłowania znawca życia i twórczości Paderewskiego, po długich poszukiwaniach odnalazł wspomniany wyżej fortepian firmy „Petrof” na którym Mistrz grywał w Kąśnej i z końcem lat 80. sprowadził go do dworu. Fortepian znaleziono w Warszawie, a jego właścicielką była Krystyna Barbacka, urodzona w Kąśnej Dolnej w 1903 roku, córka Włodzimierza Kodrębskiego, jednego z właścicieli dworu należącego wcześniej do kompozytora. Jej brat, Janusz Kodrębski, był chrześniakiem Ignacego Paderewskiego. Zakup sfinansował Wydział Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie. Formą zapłaty był, zgodnie z życzeniem właścicielki, kolorowy telewizor, wówczas PRL-owski artykuł luksusowy, trudno dostępny w wolnej sprzedaży.
Wewnątrz budynku – jedynej zachowanej na świecie posiadłości Paderewskiego – mieszczą się obecnie sale o charakterze muzealnym oraz prowadzona jest działalność koncertowa. W trakcie muzycznych spotkań we dworze wyświetlany jest również unikatowy film o losach serca Paderewskiego, nakręcony swego czasu przez Polonię amerykańską, a sprowadzony do Kąśnej przez wspomnianego dra F. Pulita.
Dwór z oficyną i parkiem 30 maja 1980 r. został wpisany na listę zabytków województwa małopolskiego.
Przypisy
Bibliografia Franciszek Pulit, Dom w Ojczyźnie. Ignacy Jan Paderewski w Kąśnej Dolnej, Fundacja Paderewskiego Chicago, Tarnów – Kąśna Dolna, 1990, 35 stron + 1 nlb, 26 fotografii cz-b, format 215×135 mm.
Linki zewnętrzne Centrum Paderewskiego Tarnów – Kąśna Dolna
Kategoria:Dwory w powiecie tarnowskim Kategoria:Ignacy Jan Paderewski Kategoria:Muzea muzyczne w Polsce Kategoria:Zabytki w powiecie tarnowskim Dwór