Międzynarodowa Unia Astronomiczna (; – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXXII, odbył się w sierpniu 2024 r. w Kapsztadzie w Południowej Afryce, następny zaplanowany jest na 2027 rok w Rzymie we Włoszech), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach).
Zorganizowana jest w 9 wydziałów, 39 komisji i 47 grup roboczych. Posiada także wyspecjalizowane biura: Biuro IAU ds. Młodych Astronomów (IAU Office for Young Astronomers), Biuro IAU ds. Astronomii dla Rozwoju (IAU Office of Astronomy for Development), Biuro IAU ds. Popularyzacji Astronomii (IAU Office for Astronomy Outreach) oraz Biuro Astronomii dla Edukacji (IAU Office of Astronomy for Education). Obecnym prezydentem IAU jest Willy Benz, a sekretarzem generalnym Diana Mary Worrall.
Unia posiada wyłączne prawo do nadawania nazw nowo odkrytym ciałom niebieskim oraz nazywania tworów powierzchniowych na nich występujących. Zajmuje się tym Grupa Robocza ds. Oznaczeń i Nazewnictwa (ang. Working Group for Designations & Nomenclature).
IAU powstała w 1919 roku w wyniku połączenia różnych międzynarodowych projektów, m.in. Carte du Ciel, Unii Słonecznej (Solar Union) i Międzynarodowego Biura Czasu (fr. Bureau International de l'Heure). Pierwszym prezydentem IAU był Benjamin Baillaud.
Polska przystąpiła do IAU w 1922 roku, obecnie do organizacji należy prawie dwustu polskich astronomów. Kilku najwybitniejszych Polaków zostało też wybranych na 6-letnią kadencję Wiceprezydentów Unii. Byli to: Tadeusz Banachiewicz (1932–1938), Eugeniusz Rybka (1952–1958), Wilhelmina Iwanowska (1973–1979) oraz Józef Smak (1991–1997).
W 2009 roku IAU przeprowadziła, we współpracy m.in. z ONZ, Międzynarodowy Rok Astronomii 2009, będący szeregiem projektów popularyzujących astronomię w społeczeństwie. W wydarzeniach wzięło udział łącznie 815 milionów ludzi ze 148 krajów.
Przypisy
Linki zewnętrzne Międzynarodowa Unia Astronomiczna, kanał Astronarium na YouTube, 21 września 2018 [dostęp 2023-11-09]. Strona internetowa Międzynarodowej Unii Astronomicznej
Kategoria:Organizacje astronomiczne Kategoria:Międzynarodowe organizacje naukowe