thumb|Mistrzowie świata do lat 20 z 2008:Abhijeet Gupta i Harika Dronavalli thumb|Medaliści z 2012: (od lewej) Ding Liren, Ołeksandr Ipatow i Richárd Rapport thumb|Medalistki z 2012: (od lewej) Anastasija Bodnaruk, Guo Qi i Nastassia Ziaziulkina Mistrzostwa świata juniorów do lat 20 w szachach – zawody organizowane przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE), w których mogą uczestniczyć szachiści dwudziestoletni i młodsi.
Wstęp Pierwsze mistrzostwa świata juniorów zostały rozegrane w 1951 w Birmingham. Początkowo odbywały się co drugi rok. Począwszy od 1973, są organizowane corocznie. Do 1974 turnieje rozgrywano systemem grup eliminacyjnych i osobnych zamkniętych finałów, od następnej edycji zaczęto stosować system otwarty, a zawody rozgrywane są systemem szwajcarskim. Od 1987 zarówno turnieje kobiet, jak i mężczyzn rozgrywane są w tym samym terminie i miejscu. Wśród dotychczasowych zwycięzców było czterech szachistów, którzy później zdobyli tytuł mistrza świata FIDE: Boris Spasski, Anatolij Karpow, Garri Kasparow i Viswanathan Anand. Oficjalne turnieje kobiet zaczęto rozgrywane są od 1983 (w 1981 nosił nazwę Puchar świata juniorek i ich zwyciężczyni była nieoficjalną – choć uznaną – mistrzynią świata). Tylko jedna szachistka – Zhu Chen – ma w swoim dorobku tytuły mistrzyni świata seniorek i juniorek do lat 20.
Zwycięzcom turniejów juniorek i juniorów Międzynarodowa Federacja Szachowa przyznaje tytuły arcymistrzyni i arcymistrza (jeśli nie mieli oni do tej pory tych tytułów). Zdobywcy srebrnych i brązowych medali otrzymują tytuły mistrzyni i mistrza międzynarodowegoKodeks Szachowy, część C.I str. 4-10, Warszawa 2002.
Medaliści mistrzostw świata juniorów do lat 20 RokMiastoJuniorzyJuniorkiŹródło1951Birmingham Borislav Ivkov Malcolm Barker Raúl Cruzbrasilbase.pro.br1953Kopenhaga Óscar Panno Klaus Darga Borislav Ivkovszachy.lo.pl1955Antwerpia Boris Spasski Edmar Mednis Miguel Farreszachy.lo.pl1957Toronto William Lombardy Mathias Gerusel Alexander Jongsmaszachy.lo.pl1959Münchenstein Carlos Bielicki Josif Stefanow David Rumensszachy.lo.pl1961Haga Bruno Parma Florin Gheorghiu Aleksander Kuindżiszachy.lo.pl1963Vrnjačka Banja Florin Gheorghiu Michal Janata Bojan Kurajicabrasilbase.pro.br1965Barcelona Bojan Kurajica Robert Hartoch Wołodymyr Tukmakowrokada1.bloger.hrhemeroteca.lavanguardia.commdc2.cbuc.cat1967Jerozolima Julio Kaplan Raymond Keene Jan Timmanszachy.lo.pl1969Sztokholm Anatolij Karpow András Adorján Aurel Urzicǎszachy.lo.pl1971Ateny Werner Hug Zoltán Ribli Kenneth Rogoffszachy.lo.pl1973Teesside Ołeksandr Bielawski Anthony Miles Michael Steanszachy.lo.pl1974Manila Anthony Miles Roy Dieks Slavoljub Marjanovićtorneionline.com1975Tjentište Walerij Czechow Larry Christiansen Jonathan Mestelbrasilbase.pro.br1976Groningen Mark Diesen Ľubomír Ftáčnik Nir Grinbergbrasilbase.pro.br1977Innsbruck Artur Jusupow Alonso Zapata Petar Popovićbrasilbase.pro.br1978Graz Siergiej Dołmatow Artur Jusupow Jens Fries-Nielsenbrasilbase.pro.br1979Skien Yasser Seirawan Aleksander Czernin Predrag Nikolićbrasilbase.pro.br1980Dortmund Garri Kasparow Nigel Short Iván Morovic Fernándezbrasilbase.pro.br1981Meksyk Ognjen Cvitan Jaan Ehlvest Nigel Shortbrasilbase.pro.br1982Kopenhaga Andriej Sokołow Igor Štohl Joel Benjaminbrasilbase.pro.brSentaPuchar Świata juniorek, turniej równoznaczny z mistrzostwami świata juniorek do lat 20 Agnieszka Brustman Tatjana Rubcowa Marta Kovacs„Szachy”nr 6-7/1982, str. 1531983Belfort Kirił Georgiew Walerij Sałow Saeed-Ahmed Saeedbrasilbase.pro.brMeksyk Fliura Chasanowa Giovanna Arbunic Castro Joanna Jagodzińskabrasilbase.pro.br„Szachy”nr 11/1983, str. 2581984Kiljava Curt Hansen Aleksiej Driejew Kirił Georgiewnie rozegrano„Szachy”nr 11/1984, str. 2731985Szardża Maxim Dlugy Pavel Blatný Josef Klingerbrasilbase.pro.brDobrna Ketevan Arachamia Alisa Marić Ildikó Mádl„Szachy”nr 3/1986, str. 631986Gausdal Walter Arencibia Rodríguez Simen Agdestein Ferdinand Hellersbrasilbase.pro.brWilno Ildikó Mádl Swietłana Prudnikowa Camilla Baginskaite„Szachy”nr 8/1986, str. 1651987Baguio Viswanathan Anand Wasyl Iwanczuk Grigorij Serper Camilla Baginskaite Swietłana Prudnikowa Jelena Zajacbrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br„Szachy”nr 1/1988, str. 71988Adelaide Joël Lautier Wasyl Iwanczuk Grigorij Serper Alisa Gallamowa Ketevan Arachamia Jelena Zajacbrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br„Szachy”nr 2/1989, str. 431989Tunja Wasyl Spasow Jacek Gdański Michaił Ułybin Ketino Kachiani Ildikó Mádl Alisa Gallamowabrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br„Szachy”nr 11/1989, str. 2651990Santiago Ilja Gurewicz Aleksiej Szyrow Wladimir Hakopian Ketino Kachiani Ainur Sofiewa Claudia Amura„Szachista”nr 4/1991, str. 1221991Mamaja Wladimir Hakopian Michaił Ułybin Siergiej Tiwiakow Nataša Bojković Ana-Maria Botsari Maja Koenbrasilbase.pro.brtorneionline.com„Szachista”nr 12/1991, str. 3631992Buenos Aires Pablo Zarnicki Wadim Miłow George Michelakis Krystyna Dąbrowska Elena Radu Maria Sulistyabrasilbase.pro.br„Szachista”nr 12/1992, str. 3541993Calicut Igor Miladinović Vlastimil Babula Siergiej Rublewski Nino Churcidze İlahə Qədimova Mähri Geldiýewa„Szachista”nr 2/1994, str. 371994Matinhos Helgi Áss Grétarsson Zsófia Polgár Giovanni Vescovi Zhu Chen Nino Churcidze Natalia Edzgweradzebrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br1995Halle Roman Slobodjan Aleksander Oniszczuk Hugo Spangenberg Nino Churcidze Eva Repková Corina-Isabela Peptanbrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br1996Medellín Emil Sutowski Zhang Zhong Zoltán Gyimesi Zhu Chen Corina-Isabela Peptan Xu Yuhuabrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br1997Żagań Tal Shaked Wigen Mirumian Christos Banikas Harriet Hunt Joanna Dworakowska Tetiana Wasylewyczbrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br1998Kozhikode Darmen Sadwakasow Zhang Zhong Christos Banikas Hoàng Thanh Trang Iweta Radziewicz Irina Krushtheweekinchess.combrasilbase.pro.br1999Erywań Aleksandr Gałkin Rustam Kasimdżanow Karen Asrian Maria Kuwatsu Jana Jacková Szidónia Vajdatheweekinchess.combrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br2000Erywań Lázaro Bruzón Batista Kamil Mitoń Karen Asrian Xu Yuanyuan Olga Zimina Wang Yutheweekinchess.com2001Ateny Péter Ács Merab Gagunaszwili Lewon Aronian Humpy Koneru Zhao Xue Nadieżda Kosincewatheweekinchess.combrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br2002Panaji Lewon Aronian Luke McShane Surya Ganguly Zhao Xue Humpy Koneru Nadieżda Kosincewatheweekinchess.combrasilbase.pro.br2003Nachiczewan Şəhriyar Məmmədyarov Siergiej Azarow Ołeksandr Zubow Nana Dzagnidze Ana-Cristina Calotescu Zeynəb Məmmədyarovatheweekinchess.com2004Koczin Pentala Harikrishna Tigran L. Petrosjan Zhao Jun Jekatierina Korbut Elisabeth Pähtz Eesha Karavadeen.chessbase.com2005Stambuł Şəhriyar Məmmədyarov Ferenc Berkes Jewgienij Aleksiejew Elisabeth Pähtz Gu Xiaobing Beata Kądziołkaen.chessbase.combrasilbase.pro.br2006Erywań Zawen Andriasjan Nikita Witiugow Jurij Kryworuczko Shen Yang Hou Yifan Salome Meliaen.chessbase.combrasilbase.pro.br2007Erywań Ahmed Adly Iwan Popow Wang Hao Wiera Niebolsina Jolanta Zawadzka Salome Meliachessbase.debrasilbase.pro.br2008Gaziantep Abhijeet Gupta Parimarjan Negi Arik Braun Dronavalli Harika Marija Muzyczuk Kübra Öztürken.chessbase.combrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br2009Puerto Madryn Maxime Vachier-Lagrave Siarhiej Żyhałka Michał Olszewski Swaminathan Soumya Deysi Cori Tello Betül Cemre Yıldızen.chessbase.combrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br2010Czarna Dmitrij Andriejkin Sanan Siugirow Dariusz Świercz Anna Muzyczuk Olga Giria Padmini Routen.chessbase.combrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br2011Madras Dariusz Świercz Robert Howhannisjan Sahaj Grover Deysi Cori Tello Olga Giria Nazi Paikidzechess-results.comchess-results.combrasilbase.pro.brbrasilbase.pro.br2012Ateny Ołeksandr Ipatow Richárd Rapport Ding Liren Guo Qi Anastasija Ziaziulkina Anastasija Bodnarukchess-results.comchess-results.combrasilbase.pro.br2013Kocaeli Yu Yangyi Ołeksandr Ipatow Vidit Santosh Gujrathi Aleksandra Goriaczkina Żansaja Äbdymälyk Alina Kaszlinskawjcc2013.tsf.org.trwjcc2013.tsf.org.tren.chessbase.com2014Pune Lu Shanglei Wei Yi Władimir Fiedosiejew Aleksandra Goriaczkina Sarasadat Chademalszari’e Ann Chumpitazchess-results.comchess-results.commistrzostwa.chessbrains.pl
Zobacz też mistrzostwa świata juniorów do lat 8 w szachach mistrzostwa świata juniorów do lat 10 w szachach mistrzostwa świata juniorów do lat 12 w szachach mistrzostwa świata juniorów do lat 14 w szachach mistrzostwa świata juniorów do lat 16 w szachach (oraz do lat 17) mistrzostwa świata juniorów do lat 18 w szachach
Przypisy
Bibliografia ChessBase Megabase 2008 W. Litmanowicz, J. Giżycki, „Szachy od A do Z”, tom I, Warszawa 1986, s. 696-698. The Junior World Championships World Junior Chess Champions Campionato Mondiale Juniores (U20) - World Junior Championship (U20) Campionato Mondiale U20 femminile - World Girls U20 Championship
Kategoria:Mistrzostwa świata juniorów w szachach