Michael John Moorcock (ur. 18 grudnia 1939 w Londynie) – brytyjski pisarz science-fiction oraz fantasy, a także redaktor, publicysta i muzyk. Laureat Damon Knight Memorial Grand Master Award w 2008 oraz wielu innych nagród w dziedzinie fantastyki. Jego działalność i praca w magazynie „New Worlds” doprowadziła do rozwoju ówczesnej fantastyki, określanej jako nowa fala. Sukces owych przeobrażeń zapewniały znakomite publikacje oraz oddana współpraca Briana Aldissa i J.G. Ballarda. Jego powieści ukazały się m.in. w Niemczech, we Francji, w Hiszpanii, Włoszech i w Egipcie.
W latach 80. Moorcock porzucił pisanie opowiadań i powieści fantastycznych, skoncentrował się na historiach wojennych. Do jego najwybitniejszych książek z tego okresu należy zaliczyć „The War Hound” i „World’s Pain”, a także nowele z serii „Between Wars” nawiązujące do holocaustu II wojny światowej.
Ostatnio Moorcock powrócił do pisania bardziej na gruncie fantastyki, mimo że jak sam mówi, nie przepada za SF i nie lubi środowiska fanów. Pod względem światopoglądowym uważa się za anarchistę.
Biografia mały|Moorcock (2006) Urodził się w Mitcham w grudniu 1939 i doświadczył intensywnych bombardowań Londynu oraz oglądał jego zrujnowane krajobrazy. Szczególnie często pisał o okolicach Notting Hill Gate i , które wywarły istotny wpływ na część jego twórczości, między innymi na powieści z cyklu o Corneliusie. Moorcock wspominał, że pierwszymi trzema książkami dla dorosłych, które przeczytał jeszcze przed rozpoczęciem szkoły podstawowej, były Władca umysłów z Marsa autorstwa Edgara Rice Burroughs, autorstwa George'a Bernarda Shawa oraz The Constable of St. Nicholas autorstwa . Pierwszą książką, którą kupił, był używany egzemplarz Wędrówki Pielgrzyma.
Michael Moorcock jest byłym mężem pisarki , z którą miał troje dzieci: Sophie (ur. 1963), Katherine (ur. 1964) i Maxa (ur. 1972). Był również mężem Jill Riches, która później poślubiła . Riches ilustrowała niektóre książki Moorcocka, w tym projektowała okładki, między innymi obwolutę pierwszego wydania powieści pod tytułem (, 1978). W 1983 trzecią żoną Moorcocka została Linda Steele.
Bez swojej wiedzy został jednym z pierwszych członków , luźno powiązanej grupy ośmiu autorów heroic fantasy, założonej w latach 60. i kierowanej przez Lin Carter. Członków wybierano wyłącznie na podstawie ich dorobku w literaturze fantasy.
Michael Moorcock jest bohaterem czterech książkowych opracowań, monografii oraz wywiadu autorstwa . W 1983 Greenland opublikował książkę . Następnie, w 1992 , wydał Michael Moorcock: Death is No Obstacle, obszerny zbiór wywiadów z Moorcockiem poświęconych technikom jego pisarstwa. W późniejszych latach ukazały się także Michael Moorcock: Law of Chaos autorstwa Jeffa Gardinera oraz Michael Moorcock: Fiction, Fantasy and the World’s Pain autorstwa Marka Scrogginsa.
W latach 90. Michael Moorcock przeprowadził się do Teksasu w Stanach Zjednoczonych. Jego żona Linda jest Amerykanką. Pisarz spędza połowę roku w Teksasie, a drugą połowę pracując w Europie.
Poglądy polityczne Michael Moorcock w swojej twórczości często porusza treści polityczne. W jednym z wywiadów stwierdził: jestem anarchistą i pragmatykiem. Moja postawa moralna / filozoficzna to postawa anarchisty. Opisując, jak jego pisarstwo łączy się z jego filozofią polityczną, Moorcock mówił: Moje książki często dotyczą arystokratycznych bohaterów, bogów i tym podobnych. Wszystkie kończą się w sposób, który często wprost stwierdza, że nie należy służyć ani bogom, ani panom, lecz stać się własnym panem.
Oprócz wykorzystywania fikcji do eksplorowania swoich poglądów politycznych, Moorcock angażuje się także w pokojowy aktywizm polityczny. Aby zmarginalizować treści, które uprzedmiotawiają kobiety i sugerują, że kobiety lubią być bite, zachęcał sieć WH Smith do przeniesienia książek z serii autorstwa na wyższe półki. Przez wiele lat pisał również dla czasopism i gazet o różnych orientacjach politycznych, w tym „The Times”, „New Statesman”, „The Spectator”, „The Guardian”, „The Daily Telegraph”, „The Washington Post”, „Los Angeles Times” i wielu innych, poruszając rozmaite tematy.
Działalność pisarska Moorcock zaczął pisać jeszcze w czasach szkolnych, od 1950 współtworząc magazyn zatytułowany „Outlaw’s Own”
W 1957, w wieku 17 lat, został redaktorem „Tarzan Adventures” (ogólnokrajowego tygodnika dla młodzieży zawierającego teksty i komiksy o Tarzanie), który w tamtym roku i następnym opublikował co najmniej tuzin jego własnych opowiadań o bohaterze nazwanym Sojan the Swordsman. W wieku 18 lat, w 1958, napisał alegoryczną powieść fantasy The Golden Barge. Utwór ten pozostawał niewydany aż do 1980, kiedy został opublikowany przez Savoy Books ze wstępem autorstwa M. Johna Harrison. W wieku 19 lat Moorcock pracował przy „”, pulpowym magazynie literackim o , który został określony Sherlockiem Holmesem dla ubogich przez The Encyclopedia of Science Fiction.
Pod kierownictwem Moorcocka magazyn stał się centralnym ośrodkiem nowej fali science-fiction. Ruch ten – choć sam tak się nie nazywał – promował indywidualną wizję, literacki styl oraz egzystencjalne spojrzenie na zmiany technologiczne, w przeciwieństwie do bardziej schematycznego gatunku hard sicence fiction, koncentrującego się przede wszystkim na samej ekstrapolacji rozwoju technologii. Niektóre opowiadania z nowej fali nie przypominały tradycyjnej science fiction, a magazyn „New Worlds” pozostawał kontrowersyjny przez cały okres, gdy Moorcock pełnił funkcję redaktora. Moorcock twierdził, że chciał publikować eksperymentalną i literacką fikcję wykorzystującą techniki oraz tematykę charakterystyczną dla science fiction gatunkowej, starając się – przynajmniej początkowo – połączyć literaturę „popularną” i „wysoką” tam, gdzie, jego zdaniem, naturalnie się przenikały. Po 1967 polityka ta stała się szczególnie widoczna i powiązana z brytyjskim ruchem pop-artu, reprezentowanym między innymi przez Eduardo Paolozzi'ego i Richarda Hamiltona.
W tamtym okresie Moorcock okazjonalnie pisał pod pseudonimem „James Colvin”, będącym pseudonimem redakcyjnym, stworzonym pierwotnie dla niego przez Johna Carnella i używanym także przez innych krytyków związanych z . Parodystyczny nekrolog Colvina ukazał się w „New Worlds” nr 197 (styczeń 1970). Był napisany przez pod pseudonimem „William Barclay”. Moorcock często wykorzystywał również inicjały „JC”; ponieważ sa to inicjały Jezusa Chrystusa, bohatera jego nagrodzonej Nebulą noweli z 1967, opowiadającej historię Karla Glogauera, podróżnika w czasie, który przyjmuje rolę Chrystusa. Są to także inicjały różnych postaci z cyklu stworzonych przez Moorcocka, takich jak Jerry Cornelius, Jerry Cornell czy Jherek Carnelian.
Publikował również pastisze autorów, których darzył sympatią w młodości, w tym Edgara Rice Burroughsa, Leigh Bracketta oraz Roberta E. Howarda. Wszystkie jego historie fantasy zawierają elementy satyry i parodii, przy jednoczesnym zachowaniu – jak sam uważa – istotnych cech gatunku. Choć jego heroic fantasy były najczęściej wznawianymi książkami w Stanach Zjednoczonych, w Wielkiej Brytanii zyskał uznanie jako autor literacki, otrzymując w 1977 za , a jego powieść znalazła się później w finałowej trójce nagrody Costa Book Awards obok utworów Salmana Rushdie oraz Jamesa Kelmana. mały|Michael Moorcock, Alan Moore i w 2009 Powieści i cykle takie jak , , oraz zbiór opowiadań London Bone ugruntowały jego pozycję w oczach krytyków takich jak , Peter Ackroyd i , publikujących m.in. w i , jako jednego z najważniejszych współczesnych powieściopisarzy literackich. W 2008 Michael Moorcock został wskazany przez panel krytyków „The Times” jako jeden z pięćdziesięciu najlepszych brytyjskich powieściopisarzy od 1945.
Większość wczesnej twórczości Moorcocka składała się z opowiadań i stosunkowo krótkich powieści. Autor wspominał: Mogłem pisać 15 000 słów dziennie i dawałem sobie trzy dni na tom. W ten sposób powstały na przykład książki o Hawkmoon’ie. W okresie redagowania „New Worlds” oraz publikowania oryginalnych powieści fantasy Moorcock utrzymywał zainteresowanie rzemiosłem pisarskim oraz nadal interesował się półdziennikarskim warsztatem autorów powieści pulpowych. Znajduje to odzwierciedlenie w jego tworzeniu powiązanych cykli, nawiązujących do źródeł fantasy w mitologii i średniowiecznych cyklach. Gdy wybierał autorów do publikacji na łamach magazynu chciał, by była to przede wszystkim dobra proza, zarówno pod względem pomysłów, historii, jak i bohaterów. Miało być to coś więcej niż literatura pulpowa, a standardy tworzenia jej miały być jak najwyższe. Starał się również publikować dzieła kobiet, których teksty początkowo praktycznie nie pojawiały się na łamach magazynu.
Pomagał pracować nad warsztatem swojemu bliskiemu przyjacielowi, Barringtonowi Bailey'owi, który według Moorococka miał bardzo dobre pomysły, jednak pisana przez niego proza była przeciętna.
Od lat 80. Moorcock zaczął pisać dłuższe powieści „głównego nurtu”, takie jak i Byzantium Endures, jednocześnie nadal powracając do postaci ze swoich wcześniejszych utworów, w tym Elrica. Wraz z publikacją trzeciej i ostatniej książki z cyklu Elric Moonbeam Roads ogłosił, że „przechodzi na emeryturę” od pisania heroic fantasy, choć nadal tworzył przygody Elrica w formie powieści graficznych ze swoimi wieloletnimi współpracownikami Walterem Simonsonem oraz zmarłym (1929–2008). W 2021 poinformował, że napisał klasyczną powieść o Elricu, osadzoną w pierwotnym kanonie, z okazji 60. rocznicy pojawienia się tej postaci. Moorcock i Simonson stworzyli powieść graficzną Elric: The Making of a Sorcerer, wydaną przez DC Comics w 2007. W 2006 Moorcock ukończył cenioną serię o pułkowniku Pyacie, poruszającą temat Holokaustu. Cykl rozpoczął się w 1981 powieścią Byzantium Endures, a następnie pojawiłu się (1984) i (1992). Zakończył się na tytule (2006). Jego najnowszy cykl, KABOUL, z ilustracjami Milesa Hymana, został wydany po francusku przez Denoël. Wśród innych utworów Michael Moorcock znajdują się , komedia rozgrywająca się na Ziemi z akcją osadzoną miliony lat w przyszłości; , którą autor opisuje jako polemikę z Królową wieszczek oraz cykl Second Ether rozpoczynający się od Blood, łączący absurd, wspomnienia i elementy rodzinnej autobiografii .Moorcock ma skłonność do przerabiania swojej istniejącej twórczości, w rezultacie czego różne wydania tej samej książki mogą zawierać istotne różnice. W wywiadzie z 2025 dla miesięcznika „Nowa Fantastyka” mowił jednak, że prawie nigdy nie czyta swoich powieści po wysłaniu ich do wydawcy, ponieważ jeśli to robi, w trakcie lektury czuje potrzebę przeredagowania ich, mimo że nie jest to potrzebne.
Nowe, ostateczne wersje niemal całego dorobku Michaela Moorcocka (z wyjątkiem jego powieści Mother London, King of the City oraz cyklu ) została wydana przez Gollancz, a wiele jego tytułów zostało wznowionych w Stanach Zjednoczonych przez Simon & Schuster i oraz we Francji przez Éditions Gallimard. Wiele powieści i komiksów opartych na jego twórczości jest wznawianych przez Titan Books pod wspólnym tytułem The Michael Moorcock Library, natomiast we Francji powstała nowa adaptacja cykli Elric i Hawkmoon, przetłumaczona na wiele języków, w tym angielski. Moorcock współpracuje także we Francji ze swoim współpracownikiem Jeanem-Luc Fromentalem. W 2025 Mother London została opublikowana w Niemczech przez .
Moorockok uważa, że jego powieści warto czytać w tłumaczeniach. Swoje powieści pisał w różnym okresie życia i sam widzi dużą różnicę pomiędzy pierwszymi książkami o Elryku z Melniboné a tymi ostatnimi. Jak jednak mówi: kiedy czytasz wszystkie te powieści w dobrym tłumaczeniu, nie ma między nimi różmicy, bo tłumacze sprawili, że są lepsze.