Andrzej Braun (ur. 19 sierpnia 1923 w Łodzi, zm. 9 listopada 2008 w Warszawie) – polski pisarz, poeta, reportażysta.
Życiorys Matka Brauna, Anna z Żylińskich (1889–1952), pochodziła z polskiej rodziny szlacheckiej. Ojciec Andrzeja Brauna, Jan Tymoteusz Braun (ur. 1887), był wnukiem górala z Bawarii, którego syn dotarł do Łodzi w poszukiwaniu pracy około połowy XIX w. Ojciec, od 1926 roku do wybuchu II wojny światowej był kierownikiem Szkoły Powszechnej nr 30 im. św. Stanisława Kostki w Łodzi, przy ul. Wspólnej 5/7. Był również działaczem okręgu łódzkiego Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz prezesem Polskiej Organizacji Wojskowej w okręgu łódzkim„Łódź w Ilustracji”, 1933, nr 14, s. 2.. Andrzej Braun był bratem Włodzimierza (ur. i zm. w 1917), Michaliny Wisłockiej (1921–2005) – lekarza-ginekologa i seksuolożki, oraz Jana (1926–2015) – sumerologa.
Andrzej Braun maturę zdał w Łodzi, w wieku 16 lat, a w 1939 roku złożył dokumenty do Szkoły Morskiej w Gdyni.
Przed wojną rodzina Braunów mieszkała w pomieszczeniu służbowym szkoły, której kierownikiem był ojciec. W I połowie października 1939 rodzinę wykwaterowano, gdy przejęli szkołę niemieccy okupanci. Następnie, przez obóz przesiedleńczy na Radogoszczu w Łodzi (kilkanaście godzin pobytu), wywiezieni zostali transportem przesiedleńczym do Krakowa. Stąd rodzina wyjechała do wsi Narama w powiecie miechowskim (15 km od Krakowa), gdzie ojciec objął stanowisko nauczyciela i tu pozostał do końca okupacji wraz z żoną i synami, a córka, Michalina Wisłocka, wyjechała do męża do Warszawy.
Od 1940 roku Andrzej Braun był żołnierzem ZWZ-AK, w 1944 roku działał w partyzantce na Kielecczyźnie.
Zadebiutował w roku 1946 na łamach tygodnika „Kuźnica” (Łódź) jako poeta. Studiował filologię polską na Uniwersytecie Łódzkim i na Uniwersytecie Wrocławskim oraz na Wydziale Dramatycznym w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie. Od 1947 roku był członkiem PPR. Członkiem PZPR był w latach 1948–1968. Od 1949 roku pracował w wydziale kultury KC PZPR. W latach 1950–1952 był członkiem redakcji tygodników „Nowa Kultura” (kierownik działu poetyckiego) i „Sztandar Młodych”. W latach 1953–1954 był pracownikiem szpitala Polskiego Czerwonego Krzyża w Korei Północnej, a w latach 1954–1956 pracował jako korespondent wojenny dziennika „Trybuna Ludu” w Pekinie. Od 1957 do 1963 roku pełnił funkcję kierownika literackiego Zespołu Filmowego „Droga”, zaś w latach 1963–1966 kierownika Redakcji Filmowej Telewizji Polskiej. Od 1973 do 1974 roku był stypendystą University of Iowa w USA. mały|Grób Andrzeja Brauna na cmentarzu Powązkowskim Od roku 1975 był prezesem Polskiego Klubu Conradowskiego a od 1994 przewodniczącym Rady Kultury przy prezydencie RP. 23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiApel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s]). W latach 1990–1993 pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 51-1-5).
Rodzina Ze związku z Zofią ze Świeżawskich (1918–1995) urodziła się córka Ewa BraunAndrzej Braun M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-01-03]. – scenograf i dekorator.
Twórczość Tomiki poezji Szramy Reportaż serdeczny Młodość Wiosna sześciolatki (wspólnie z Andrzejem Mandalianem i Wiktorem Woroszylskim)
Powieści Lewanty Zdobycie nieba Próżnia Próba ognia i wody Bunt Rzeczpospolita chwilowa Wallenrod Królestwo konieczności
Tomy opowiadań Zwycięzcy znad Tatu-Ho Noc długich noży Piekło wybrukowane i inne opowiadania
Inne (reportaże, opowieści, szkice) W kraju odzyskanych przyjaciół Blask ciemności Samolotem i lektyką Śladami Conrada Kreacje Costaguany. Świat południowoamerykański u Conrada Piękna śmierć (opowiadanie z maja 1946)[w:] Rok pracy. Jednodniówka sprawozdawczo-informacyjna Bratniej Pomocy Studentów UŁ; Łódź 1946, s. 37–40.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka ZAiKS-u (1993) Medal Zasługi (Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna) Medal Zwycięstwa (Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna) Odznaka Honorowa Ochotniczych Wojsk Chińskich
Nagrody 1955 – wyróżnienie Podkomitetu Literatury i Sztuki Nagrody Państwowej za powieść Lewanty 1972 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za powieść Próżnia 1973 – I nagroda w Ogólnopolskim konkursie na powieść o tematyce morskiej i pomorskiej - za powieść Próba ognia i wody 1976 – nagroda Instytutu Wydawniczego CRZZ za powieść Próba ognia i wody 1998 – nagroda literacka im. W. Reymonta
Ekranizacje
Przypisy
Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 126–127. Wisłocka Michalina, Malinka, Bratek i Jan, Warszawa 1998. Wisłocka Michalina, Miłość na całe życie. Wspomnienia z czasów beztroski, Warszawa 2002. Włodzimierz Kalicki, Lord Jim i Mister Braun, „Gazeta Wyborcza”, 2–3 lipca 2011 [dostęp 2013-10-14].
Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Ofiary wysiedleń dokonanych przez Niemcy nazistowskie w Polsce 1939–1945 Kategoria:Pisarze socrealiści Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy artyści socrealizmu Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Wspierający Apel 64 Kategoria:Zmarli w 2008 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej