Germaine Greer (ur. 29 stycznia 1939) – australijska feministka, pisarka, dziennikarka i wykładowczyni literatury angielskiej z okresu modernizmu. Jest powszechnie uważana za jedną z najbardziej znaczących działaczek feministycznych XX wieku.
Poglądy Greer wzbudzały kontrowersje odkąd jej innowacyjna książka The Female Eunuch (Kobiecy eunuch) stała się międzynarodowym bestsellerem w roku 1970.
Ta publikacja w krótkim czasie sprawiła, że jej nazwisko stało się popularne, a jednocześnie przyniosła jej zarówno uznanie, jak i krytykę. Jest również autorką: Sex and Destiny: The Politics of Human Fertility (1984); The Change: Women, Ageing and the Menopause (1991), oraz Shakepeare’s Wife (2007).
Życiorys Dzieciństwo Greer urodziła się w Melbourne w 1939, a dorastała na przedmieściach Mentone, leżącym nad zatoką. Jej ojciec był głównym dyrektorem w australijskim biurze ubezpieczeniowym. Podczas wojny służył w RAAF (Królewskie Australijskie Siły Powietrzne) jako dowódca dywizjonu. W 1956 po ukończeniu prywatnej przyklasztornej szkoły (Star of the Sea College) w Gradenvale, Melbourne, Greer uzyskała stypendium naukowe, po czym zapisała się na Uniwersytet w Melbourne. Po otrzymaniu dyplomu ze specjalizacją w angielskim, francuskim i literaturze, przeprowadziła się do Sydney, gdzie związała się z Sydney Push (grupa intelektualnych lewicowych anarchistów, z których wielu praktykowało poligamię).
Chrstine Wallach w swojej nieautoryzowanej biografii, opisuje Greer z tamtych czasów jako:
„[The Push] dostarczył Gremaine ideologię, którą popierała oraz nastawienie i styl życia, które miała okazję poznać mieszkając w Melbourne. Po wizycie w zatłoczonym, śmierdzącym piwem i papierosami hotelu Royal George, postanowiła przestrzegać zasad ugrupowania the Push- »bardzo trudna dyscyplina, której postanowiłam się nauczyć«. The Push zaskoczył ją kompletnie innym podejściem niż to, który reprezentowała inteligencja z Melbourne, gdzie przez cały czas rozmawiało się o sztuce, prawdzie, pięknie i argument ad hominem (łac. argument dostosowany do danego człowieka); zamiast tego ludzie z The Push mówili o prawdzie i tylko prawdzie z naciskiem na to, że 'codziennie jesteśmy narażeni na ideologię, która była synonimem kłamstwa lub bredni, jak to oni na określali’. Jej Damaszek okazał się być hotelem Royal George a Hume Highway (autostrada w Australii) drogą do niego. »Już wtedy byłam anarchistką« dodaje Greer. »Nie wiedziałam natomiast czemu nią nie byłam. Ludzie z The Push zapoznali mnie z podstawowymi tekstami i odkryłam na czym polega wewnętrzna logika oraz to jak czuję i myślę.«”
Do roku 1972 Greer określała siebie mianem „anarchistycznej komunistki”, co było bliskie założeniom marksistowskim.
Pierwszą ze swoich prac podjęła na Uniwersytecie w Sydney, gdzie w 1963 zdobyła tytuł magistra w zakresie poezji romantycznej, tytuł jej pracy dyplomowej brzmiał: The Development of Byron’s Satiric Mode (Bajroniczny Rodzaj Satyry). Rok później dzięki swojej pracy dyplomowej zdobyła państwowe stypendium naukowe, które dało jej możliwość uzyskania tytułu doktora na Uniwersytecie Cambridge (Anglia) gdzie została członkiem żeńskiego zgrupowania Newnham College.
Profesor Lisa Jardine, która była w tym samym czasie w Newnham przywołuje swoje pierwsze spotkanie z Greer podczas oficjalnej kolacji jako:
„Dyrektor uczelni wezwał nas abyśmy wygłosiły nasze przemówienia. Po zapadnięciu ciszy jedna osoba nadal przemawiała ze swoim mocnym australijskim akcentem który rozchodził się echem po sali. Przy stole absolwentów Germaine tłumaczyła, że wyzwolenie kobiet jest niemożliwe pomimo ich wyższego wykształcenia. Dopóki kobiety będą zmuszane do wciskania swoich piersi w biustonosze, które zdaniem Greer przypominają dwa Wezuwiusze lub dwa białe zszyte stożki wykazujące brak wszelkiego podobieństwa żeńskiej do anatomii. Germaine ostro dodała, iż dobrowolnie noszone biustonosze w latach sześćdziesiątych były niewygodne i symbolizowały męski szowinizm… Byliśmy zaskoczeni tym, że kobieta może wypowiadać takie słowa jak: »biustonosz«, »piersi« – lub chyba nawet »cycki« – podczas pseudomęskiego uroczystego akademickiego obiadu.”
Greer wstąpiła do studenckiego, amatorskiego koła teatralnego Footlights (przy Uniwersytecie Cambridge), które zapoczątkowało jej działalność na scenie londyńskiej sztuki i mediów. Pod pseudonimem Rose Blight redagowała również kolumnę poświęconą poradom ogrodniczym dla magazynu satyrycznego Private Eye i jako Dr G. była stałym współpracownikiem działającego w londyńskim podziemiu magazynu Oz, należącego do australijskiego pisarza Richarda Nevilla. Wydanie z 29 lipca 1970 roku było gościnnie współtworzone i redagowane przez Greer, która zamieściła w nim swój artykuł o skarpecie na penisa robionej na drutach (z ang. Cock Sock), „przytulny kącik dla oziębłego sukinsyna”.
W 1968 uzyskała tytuł doktora w dziedzinie teatru elżbietańskiego, a temat pracy brzmiał: „Moralność miłości i małżeństwa we wczesnych komediach Szekspira” (ang. The Ethic of Love and Marriage in Shakespeare’s Early Comedies). Przyjęła także stanowisko wykładowcy języka angielskiego na Uniwersytecie w Warwick. W tym samym roku poślubiła w Londynie australijskiego dziennikarza Paula du Feu, z którym małżeństwo trwało tylko trzy tygodnie, podczas których, jak sama później przyznała, była niewierna. Oficjalnie rozwiedli się w 1973 roku.
Początki kariery Po sukcesie Kobiecego eunucha w 1970 i podróży dookoła świata w celu promowania książki Greer opuściła Warwick w 1972. Współtworzyła show komediowe Nice Time dla Granada Television wraz z Kennym Everetem i Jonathanem Routhem, kupiła dom we Włoszech, pisała kolumnę dla gazety „The Sunday Times”, następnie spędziła kilka lat podróżując po Afryce i Azji, łącznie z wizytą w Bangladeszu, gdzie miała zbadać sytuację kobiet, które zostały zgwałcone podczas konfliktu z Pakistanem. Podczas wizyty w Nowej Zelandii w 1972 została aresztowana za użycie wulgarnych wyrażeń „bullshit” i „fuck” podczas swojej przemowy, która przyciągnęła tłumy jej zagorzałych zwolenników.
Dalsza kariera W 1989 roku Greer wróciła do Newnham College w Cambridge jako wykładowca i współpracownik, ale odeszła w 1996 roku po negatywnym rozgłosie, jaki zdobyła za rzekomą próbę pozbycia się transseksualnej koleżanki, dr Rachel Padman. Greer przeciwstawiała się członkostwu Padman we wspólnocie uniwersyteckiej, motywując to zmianą płci przez Padman, która urodziła się mężczyzną, przy czym Nawnham był uczelnią żeńską. Artykuł Claire Longrigg z 25 czerwca 1997 roku o tym incydencie zamieszczony w gazecie „The Guardian”, zatytułowany „Siostra pozbawiona zrozumienia dla innych” (ang. A Sister with No Fellow Feeling) zniknął za stron internetowych z polecenia prawników gazety.
Stephanie Merritt w „The Guardian”:
„Już od prawie 40 lat wstrząsa opinią publiczną łamiąc wszelkie konwenanse, a jej taktyka polega na publicznym szokowaniu nagością, co długo po niej nawet nie przeszło Madonnie przez myśl. Wielokrotnie pisała o swoich doświadczeniach, takich jak: seks lesbijski, gwałt, aborcja, bezpłodność, nieudane małżeństwo (w latach 60. przez trzy tygodnie była żoną robotnika budowlanego) czy menopauza, a co się z tym wiąże, pozostawiła samą siebie otwartą na stwierdzenie, że może bezwstydnie generalizować w odwołaniu do własnych przeżyć, a następnie przenosić to na wszystkie kobiety i nazywać teorią ... Jej zdolność wpływania na ludzką świadomość pochodzi częściowo z przenikliwości i ugruntowanego już symbiotycznego związku z mediami tak pragnącymi doznać szoku, jak ona jest go w stanie zapewnić.”
Greer ostatnio zajmowała stanowisko profesora w Departamencie Literatury Angielskiej i Studiów Porównawczych (Departament of English Literature and Comparative Studiem)na Uniwersytecie w Warwick.
Twórczość Kobiecy Eunuch Greer starała się udowodnić w swojej książce, że kobiety nie zdają sobie sprawy, jak bardzo mężczyźni ich nienawidzą i jak one są uczone nienawiści do samych siebie. Christine Wallace napisała, że kiedy Kobiecy eunuch został wydany, kobiety musiały przechowywać książkę zakamuflowaną, ponieważ mężowie nie pozwoliliby im jej przeczytać; awantury w domach toczyły się podczas obiadu, a kopie książki żony rzucały przez cały pokój w nic niepodejrzewających mężów (Wallace, 1997). Książka pojawiła się na półkach w londyńskich księgarniach w październiku 1970 roku. Do maja 1971 została prawie całkowicie wyprzedana, jak również przetłumaczona na osiem języków.
„Ten tytuł jest wskazaniem problemu”, powiedziała Greer dla „New York Timesa” w 1971 roku. „W pewien sposób kobiety zostały odseparowane od swojego libido, możliwości pożądania i swojej seksualności, na skutek czego stały się podejrzliwe. Jak bestie, które są kastrowane w gospodarstwie rolnym, żeby służyć ukrytym motywom swojego pana, i być przez niego tuczone i potulne, zostały pozbawione swoich zdolności do działania. Jest to proces, który poświęca żywiołowość na rzecz delikatności i atrakcyjności i powinien zostać zmieniony.”
Dwa z tematy poruszone w książce już wcześniej zapoczątkowały tematykę do książki Seks i Przeznaczenie wydanej czternaście lat później. Greer twierdziła, iż tradycyjny model rodziny jest złym środowiskiem dla kobiet i do wychowywania dzieci a przetwarzanie kobiecej seksualności przez zachodnie społeczeństwa poniża i ogranicza. Uważała także, że dziewczynki już od dzieciństwa są feminizowane poprzez nauczanie ich podporządkowujących reguł. Później, gdy znajdują się pod wpływem stereotypów związanych z kobiecością, wstydzą się własnej cielesności oraz tracą swoją naturalną i polityczną autonomię. W rezultacie stają się bezsilne, izolują się i zanika ich seksualność, a także radość.” „Ignorancja i izolacja wśród większości kobiet świadczy o tym, że są niezdolne do prowadzenia konwersacji: większość ich rozmów z małżonkami jest dalszym ciągiem ich walki. W rezultacie, gdy żony przychodzą na przyjęcia, zamieniają kulturalną rozmowę w sprzeczki dotyczące prywatnych spraw. Jest niezliczona ilość gospodyń, które wolałyby nie gościć innych żon w swoim domu.”
Greer argumentowała, że zmiana powinna nastąpić poprzez rewolucję, a nie ewolucję. Kobiety powinny poznać i zaakceptować swoje ciała, spróbować swojej menstruacyjnej krwi i porzucić celibat i monogamię. Jednakże nie powinny palić swoich staników. „Staniki są śmiechu wartym wynalazkiem”, pisała, „ale jeśli z nie noszenia staników robisz regułę, to poddajesz się jeszcze kolejnej represji.” Podczas wywiadu dla New York Timesa w 1971 roku dotyczącego jej książki, Greer określiła siebie jako supergroupie. „Supergroupies nie muszą wałęsać się po korytarzach hotelowych”, powiedziała. „Gdy jesteś sama, tak jak ja, jesteś zapraszana za scenę. Myślę, że groupies są ważne, ponieważ demitologizują seks, akceptują jego fizyczność, i nie są zaborcze w stosunku do swoich zdobyczy.”
Inne publikacje Jej druga książka, The Obstacle Race: The Fortunes of Women Painters and Their Work została opublikowana w 1979 roku. Publikacja ta szczegółowo opisuje życie i doświadczenia malarek aż do końca dziewiętnastego wieku. Można tam także znaleźć rozważania na temat istnienia artystek, których działalność nie została zachowana dla potomności. W 1979 roku podjęła pracę na Uniwersytecie w Tulsie w stanie Oklahoma jako dyrektor w Study of Women’s Literature (Centrum Badań nad Kobiecą Literaturą).