Wadim Jupupowicz Abdraszytow (ros. Вадим Юсупович Абдрашитов, tatar. Вадим Йосыф улы Габдерәшитов, Vadim Yosıf uğlı Ğabderəşitov; ur. 19 stycznia 1945 w Charkowie, zm. 12 lutego 2023) – rosyjski reżyser filmowy pochodzenia tatarskiego, także pedagog.
Życiorys W latach 1959–1961 uczył się w technikum transportu kolejowego w Ałma-Acie, a następnie, w latach 1961–1964 pobierał nauki w Moskiewskim Instytucie Fizyczno-Technicznym. W 1967 ukończył tamtejszy Instytut Chemiczno-Technologiczny. W trakcie studiów zainteresował się filmem. Hobbystycznie zajmował się dokumentowaniem życia uczelni.
W latach 1967–1970 był zatrudniony na stanowisku inżyniera w fabryce chemicznej, nie przestał jednak myśleć o pracy filmowca. W 1974 został absolwentem wydziału reżyserii Państwowego Instytutu Kinematografii (WGIK) (w którym obecnie wykłada). Uczył się tam m.in. od Michaiła Romma i Lwa Kulidżanowa.
W czasie studiów zrealizował dwie etiudy: Reportaż z asfaltu (Rieportaż s asfalta) i Zatrzymajcie Potapowa (Ostanowitie Potapowa), które zdobyły nagrody na przeglądach filmów szkolnychEdward Pawlak, Barbara Pełka, Film radziecki w Polsce, Warszawa 1985, s. 232.. Był reżyserem w wytwórni Mosfilm. Często współpracował z pisarzem i scenarzystą Aleksandrem Mindadze. Tworzył dramaty społeczne i obyczajowe, często o charakterze polemicznym, w których na ogół porusza problematykę społeczeństwa radzieckiego lat 80.
Filmografia Reżyseria: 1973: Rieportaż s asfalta (); 1974: Ostanowitie Potapowa! (); 1976: Głos ma obrona (Słowo dlia zaszczity, ); 1979: Obrót sprawy (Poworot, ); 1980: Polowanie na lisa (Ochota na lis, ); 1982: Zatrzymany pociąg (Ostanowiłsja pojezd, ); 1984: Parada planet (Parad płaniet, ); 1986: Plumbum, czyli niebezpieczna gra (Pliumbum, ili Opasnaja igra, ); 1988: Sługa (Sługa, ); 1990/1991: Armawir (); 1995: Pjesa dla passażyra (); 1997: Czas tancerza (Wriemia tancora, ); 2003: Burze magnetyczne (Magnitnyje buri, ).
Scenariusze: 1973: Rieportaż s asfalta ();
Nagrody i odznaczenia 1989 – Nagroda Specjalna za film Sługa na MFF w Berlinie, Nagroda Interfilm – wyróżnienie Nagroda im. Alfreda Bauera 1991 – Nagroda Państwowa ZSRR, 1992 – tytuł Ludowy Artysta Federacji Rosyjskiej, 1995 – Srebrny Niedźwiedź za wybitne osiągnięcia (stylistyczne i tematyczne wyspecjalizowanie) za film Pjesa dla passażyra 2003 – nagroda specjalna jury za „Magnitnyje buri” w Soczi.
Życie prywatne Jego żoną była Natella Toidze. Mieli dwoje dzieci (Oleg i Nana).
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia multimedialna PWN – Teatr i film, 1999 Artykuły o reżyserze w prasie polskiej Время как судьба в фильмах Абдрашитова: Ольга Суркова - ИМЛИ РАН, 2014. - 978-5-905999-16-1
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Instytutu Fizyczno-Technicznego Kategoria:Absolwenci Wszechrosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Kinematografii im. S.A. Gierasimowa Kategoria:Ludowi Artyści Federacji Rosyjskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiego Komsomołu Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Laureaci nagrody Nika Kategoria:Radzieccy reżyserzy filmowi Kategoria:Rosyjscy reżyserzy filmowi Kategoria:Tatarzy Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wszechrosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Kinematografii im. S.A. Gierasimowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Charkowie