thumb|Odkopywanie największego grobu w Katyniu, w którym spoczywał m.in. gen. Smorawiński (1943) thumb|Fernand de Brinon na czele francusko-niemieckiej delegacji (stoi w środku w białym prochowcu) oraz żołnierzy Sturmbrigade SS Frankreich przed grobami polskich generałów Mieczysława Smorawińskiego i Bohaterewicza (1943) thumb|Groby generałów Smorawińskiego i Bohaterewicza w Katyniu (2010) thumb|Tablica upamiętniająca gen. Smorawińskiego i gen. Bernarda Monda, znajdująca się w Krakowie na budynku w którym stacjonował sztab 6 DP Mieczysław Makary Smorawiński (ur. 25 grudnia 1893 w Kaliszu, zm. prawdop. 9 kwietnia 1940 w Katyniu) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Był drugim dzieckiem Jana Smorawińskiego – właściciela zakładu garbarskiego, pochodzącego z miejscowości Pyzdry, i Marii z Zagrodzkich. Miał sześcioro rodzeństwa. Ochrzczony został w styczniu 1894 w kościele św. Mikołaja Biskupa w Kaliszu. Mieszkał z rodziną w pobliskim Turku, gdzie ukończył szkołę powszechną, a następnie 7-kasową polską Szkołę Handlową w Kaliszu. Od 1908 należał tam do koła młodzieży niepodległościowej. W 1911 w czasie egzaminów maturalnych, w związku z akcją czynnego bojkotu szkół rosyjskich, został aresztowany i przez 6 miesięcy przetrzymywano go w więzieniu kaliskim. W listopadzie tego roku został zesłany w głąb Rosji do Jekaterynosławia. Po uzyskaniu zezwolenia na powrót, w lutym 1912 udał się do Lwowa, gdzie w II Szkole Realnej w 1912 złożył egzamin maturalny jako ekstern i podjął studia na Wydziale Chemicznym Szkoły Politechnicznej we Lwowie, które przerwał wybuch I wojny światowej. W czasie studiów we Lwowie brał aktywny udział w życiu młodzieży akademickiej zarzewiackiej i był członkiem zarządu „Kuźnicy”. Od lutego 1912 do 6 sierpnia 1914 należał do Polskich Drużyn Strzeleckich, w których odbył przeszkolenie wojskowe, a w czerwcu 1914 ukończył szkołę podchorążych. Ponadto był członkiem organizacji „D” („Armia Polska”).
I wojna światowa W chwili wybuchu I wojny światowej udał się do Krakowa, gdzie 16 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i otrzymał przydział do 2 pułku piechoty w składzie II Brygady, gdzie pełnił kolejno stanowiska dowódcy plutonu, kompanii i batalionu. Od 30 września 1914 do 30 grudnia 1916 uczestniczył w walkach, podczas których został trzykrotnie ranny, m.in.: 15 maja 1915 na Bukowinie i 21 czerwca 1916 pod Gruziatynem. W 1917, po lipcowym kryzysie przysięgowym służył do 30 stycznia 1918 w Polskim Korpusie Posiłkowym . Po przejściu II Brygady przez front pod Rarańczą, od 16 lutego do 30 października 1918, służył w Polskiej Sile Zbrojnej, gdzie jako major dowodził II batalionem 2 pułku piechoty.
Wojna z bolszewikami i Ukraińcami 1 listopada 1918 wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego i został dowódcą II batalionu 8 pułku piechoty Legionów, z którym 8 grudnia 1918 wyruszył na front polsko-ukraińskim. 7 stycznia 1919 został ranny w bitwie pod Rawą Ruską, a 17 lutego powrócił na front. Do 13 lipca 1919 dowodził pododdziałem, a od 17 lutego do 5 maja 1919 pełnił obowiązki dowódcy 8 pułku piechoty Legionów i dowodził nim w walkach z Ukraińcami pod Lwowem w składzie brygady płk. Mieczysława Kulińskiego. W lipcu i sierpniu 1919 organizował i dowodził 9 pułkiem piechoty Legionów, a następnie powrócił do 8 pułku piechoty Legionów, którym dowodził do października 1919. Od 10 października 1919 do 4 sierpnia 1920 był dowódcą 4 pułku piechoty Legionów, a następnie od 4 sierpnia 1920 dowodził IV Brygady Piechoty Legionów, na czele której uczestniczył w ostatecznym pokonaniu wycofującej się Armii Konnej Budionnego, a także walczył w rejonie Warszawy i Hrubieszowa, gdzie 1 września 1920 został ciężko rany. Łącznie od wybuchu I wojny światowej był pięciokrotnie ranny. Za postawę wykazaną podczas walk, w 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:
Okres międzywojenny Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej 2 września 1921 został dowódcą piechoty dywizyjnej 2 Dywizji Piechoty Legionów. Obowiązki na tym stanowisku pełnił do 20 marca 1927. Od 8 września do 22 grudnia 1922 uczestniczył w kursie dowódców pułków piechoty i piechoty dywizyjnej w Rembertowie. W 1926, w czasie przewrotu majowego opowiedział się po stronie Józefa Piłsudskiego i 13 maja 1926 wyruszył z Kielc, gdzie stacjonowała 2 Dywizja Piechoty Legionów, do Warszawy na czele oddziału wydzielonego z dywizji, aby wesprzeć oddziały wierne Piłsudskiemu. Następnie 19 marca 1927 został mianowany dowódcą 6 Dywizji Piechoty w Krakowie, stanowisko objął 21 marca i zajmował je do października 1932. 1 stycznia 1928 prezydent RP Ignacy Mościcki awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 9 lokatą w korpusie generałówZarządzenie Prezydenta RP z 01.01.1928 w: Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 1 z 02.01.1928, s. 1. Był wówczas najmłodszym generałem w Wojsku Polskim.
Akta osobowe przechowywane w Centralnym Archiwum Wojskowym zawierają opinię zwierzchników służbowych o Mieczysławie Smorawińskim:
Od października 1932 do października 1934 był zastępcą dowódcy Okręgu Korpusu nr III w Grodnie, a od października 1934 do września 1939 dowódcą Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie. W przeddzień wybuchu wojny organizował 39 Rezerwową Dywizję Piechoty i bazy zaopatrzeniowe dla 3 Dywizji Piechoty Legionów.
II wojna światowa, zbrodnia katyńska W chwili wybuchu II wojny światowej, będąc dowódcą Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie, organizował mobilizację oddziałów oraz bazy zaopatrzenia dla walczących oddziałów. Do 14 września 1939 przebywał w Lublinie, a następnie udał się zgodnie z rozkazem Kwatermistrza Wojska Polskiego początkowo do Kowla, a potem do Włodzimierza Wołyńskiego. 17 września 1939, po agresji ZSRR na Polskę zakazał podległym mu oddziałom otwarcia ognia do nacierających oddziałów Armii Czerwonej, a także podjął decyzję o demobilizacji szeregowych i podoficerów zgrupowania we Włodzimierzu Wołyńskim, a pozostałym doradzał przebijanie się do Rumunii i na Węgry (we wrześniu 1939 jego adiutantem był por. Stanisław KretkowskiStanisław Kretkowski także był ofiarą zbrodni katyńskiej w 1940.). Po dotarciu Armii Czerwonej do Włodzimierza Wołyńskiego rozpoczął z nią pertraktacje, a 20 września 1939 zgodnie z porozumieniem miał udać się z podległymi oddziałami w kierunku Bugu, lecz po wyruszeniu kolumna została zatrzymana, a następnie ogłoszono, że od tego momentu są jeńcami wojennymi. Początkowo, od 22 września 1939 był przetrzymywany m.in. w obozie przejściowym w Szepetówce, a następnie od 28 października w obozie jużskim, skąd został wysłany 31 października do obozu jenieckiego w Kozielsku, gdzie ostatecznie dotarł 3 listopada 1939. 7 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 015/2 z 5 kwietnia 1940, pozycja 6. Ponadto z kilku ocalonych dzienników jeńców Kozielska jednoznacznie wynika, że generałowie Mieczysław Smorawiński, Bronisław Bohaterewicz i Henryk Minkiewicz oraz ok. 120 oficerów wyższych, w tym także Adam Solski, zostali wywiezieni z obozu 7 kwietnia. Istnieje prawdopodobieństwo, iż jego egzekucja mogła nastąpić 9 kwietnia tego roku w Katyniu, z rąk funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940, jako że generał znajdował się na jednej liście wywózkowej wraz z Adamem Solskim, który prowadził pamiętnik z ostatnim wpisem tego dnia, relacjonującym przewiezienie do lasu i rewizję. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 zidentyfikowany podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców, pod numerem 1 – dosł. opisany jako Smorawinski Mieczyslaw (raport dzienny bez daty). Przy jego szczątkach zostały odnalezione dokumenty potwierdzające adres jego zamieszkania w Lublinie, książeczka oszczędnościowa PKO, legitymacja osobowa, legitymacja Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari nr 2948 z 1 maja 1933, zaświadczenie nadania Krzyża Zasługi, papierośnica, złoty pierścionek z brylantem oraz dwa medaliki. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 01. W Archiwum Robla znajduje się inwentaryzacja dokumentów i przedmiotów znalezionych przy jego szczątkach (pakiet 01), ponadto m.in. został wymieniony jako oficer w pamiętniku znalezionym przy szczątkach Czesława Bartkowiaka (pakiet 0581-04), we wpisach z 26 września 1939 i 16 grudnia 1939 w papierach znalezionych przy szczątkach Jana Kamińskiego (pakiet 01970-02, 11), w pamiętniku znalezionym przy szczątkach Henryka Nossowicza (pakiet 110-07) oraz w dzienniku znalezionym przy szczątkach Stefana Pieńkowskiego (pakiet 0988-22). Na terenach polskich, okupowanych od 1939 przez Niemców, wydanie czasopisma „Goniec Krakowski” nr 90 z 17 kwietnia 1943, oraz „Ilustrowany Kurier Polski” nr 16 z 18 kwietnia 1943 poinformowało o ekshumacji ciał polskich żołnierzy w Katyniu i zidentyfikowaniu m.in. zwłok gen. Smorawińskiego, który był jednym z dwóch – obok gen. Bronisława Bohaterewicza – zidentyfikowanych generałów. Obaj generałowie zostali wówczas ponownie pochowani w osobnych trumnach w dołach wraz z podkomendnymi. W 1995 ekipa archeologów pod przewodnictwem prof. Mariana Głoska podczas badań odnalazła trumny ze zwłokami generałów B. Bohatyrewicza i M. Smorawińskiego, po czym w październiku tego roku w Katyniu odbył się ich uroczysty pogrzeb.
Postanowieniem nr 112-48-07 prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie do stopnia generała dywizji – postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 października 2007 nr 112-48-07 o nadaniu stopni generalskich. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Życie prywatne Jego żoną była Helena Maria z Danielewiczów – córka Witolda i Bronisławy z Brylskich, którą poznał w 1916 u rodziny w Charsznicy podczas rekonwalescencji po odniesionych ranach. Poślubił ją 6 października 1920 w kościele parafialnym w Turku. Miał córkę Marię (ur. 8 października 1922) i syna Jerzego (ur. 29 grudnia 1924). Mieszkał w Pałacu Lubomirskich w Lublinie na Placu Litewskim 3, gdzie mieściła się siedziba dowództwa Okręgu Korpusu Nr II.
Żona generała, Helena (1893–1981) została pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Syn generała, Jerzy (1924–1991) spoczął na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC13, rząd 1, nr grobu 53), natomiast córka generała, Maria, po mężu Chmielnikowska (1922–1982) spoczęła na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie.
Upamiętnienie Tablice upamiętniające generała Mieczysława Smorawińskiego umieszczono: w 1985 w kościele Matki Bożej Zwycięskiej w Lublinie, kilka lat później w kościele Najświętszej Maryi Panny z Lourdes w Krakowie, w 1991 w Krakowie na budynku w którym stacjonował sztab 6 Dywizji Piechoty przy placu Marii Magdaleny. Tablica pamiątkowa znajduje się również w Kościele Garnizonowym w Kaliszu (dawny kościół kolegium jezuickiego fundacji prymasa Stanisława Karnkowskiego) przy ulicy Kolegialnej.
9 kwietnia 2010 Technikum nr 2 w Kaliszu w Zespole Szkół Ekonomicznych nadano patronat gen. Mieczysława Smorawińskiego oraz na skwerze Inwalidów Wojennych odsłonięto kamień pamiątkowy i posadzono Dąb Pamięci (w uroczystościach uczestniczyły m.in. siostrzenica generała Anna Szyper oraz wnuczka Ewa Bąkowska, która dzień później zginęła w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku). Ponadto Dąb Pamięci generała został posadzony w Gnieźnie.
W Lublinie ustanowiono Aleję gen. M. Smorawińskiego (przez przemianowanie części Alei Lenina, druga część otrzymała imię Władysława Andersa), ponadto jego patronat nadano ulicom w Ciechanowie, Świdniku i rodzinnym Turku.