Jan Czarny, właśc. Jan Czerny (ur. 15 lipca 1918 w Kaliszu, zm. 3 listopada 1985 w Łodzi) – polski poeta, prozaik, satyryk, tłumacz literatury radzieckiej i czeskiej, autor tekstów estradowych i scenariuszy filmów animowanych, malarz.
Życiorys Ukończył Gimnazjum im. Asnyka w Kaliszu, następnie Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych (Poznań). W latach 1939–1943 przebywał w obozie jenieckim w ZSRR. W latach 1943–1946 służył w LWP. Po wojnie osiadł w Łodzi. W 1945 roku debiutował na łamach prasy łódzkiej jako satyryk. W latach 1948–1978 był redaktorem w Studiu Opracowań Filmów. W 1959 roku otrzymał nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za przekłady satyry czeskiej. Współpracował stale z tygodnikiem "Odgłosy" i kwartalnikiem "Osnowa". Pisał teksty krytyczne o sztuce i literaturze oraz wstępy do katalogów wystaw artystycznych. W 1957 r. był pomysłodawcą i współzałożycielem Piątego koła, które skupiało najwybitniejszych łódzkich poetów, malarzy, architektów i historyków sztuki, organizowało wystawy i opublikowało dwa zeszyty poetycko-malarskie. W 1962 r. otrzymał wyróżnienie na festiwalu w Oberhausen za film animowany z jego scenariuszem. Jan Czarny był członkiem ZLP i ZAiKS-u.
W 2020 roku w Galerii Willa Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi odbyła się wystawa retrospektywna poświęcona jego dorobkowi, przygotowana na bazie prac wypożyczonych przez żonę artysty. Zaprezentowano na niej obrazy olejne, akwarele, rysunki, grafiki z lat 40.–60. XX wieku oraz niedatowane obiekty malowane na papierze, drewnie i kamieniu. Kuratorkami wystawy były Małgorzata Laurentowicz-Granas i Monika Nowakowska.
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi, Srebrny Medal „Zasłużony na Polu Chwały” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
Życie prywatne Jego żoną w latach 1984–1985 była poetka i krytyczka literacka – Lucyna Skompska.
Pochowany na cmentarzu komunalnym Doły w Łodzi (kwatera: XVIII, rząd: 1, grób: 62).
Twórczość Fraszki Spojrzenia (poezja) 333 fraszki Fraszki i antyfraszki Tresowany motyl (opowiadania) Albinos (powieść) Zacieki (powieść) Epigranaty: fraszki, aforyzmy Korekta śniegu (poezja) Fabryka kurzu (opowiadania) Obroża nie wszystkich obraża (wybór aforyzmów)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka w Kaliszu Kategoria:Ludzie urodzeni w Kaliszu Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Pisarze związani z Kaliszem Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 1985 Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi