William Gallacher (ur. 25 grudnia 1881 w Paisley, zm. 12 sierpnia 1965 tamże), szkocki działacz związków zawodowych i komunista, współzałożyciel Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii, deputowany do Izby Gmin.
Jego ojciec był Irlandczykiem, matka pochodziła ze szkockiego Highlandu. W wieku 7 lat stracił ojca. Pracować zaczął w wieku 10 lat, początkowo w sklepie warzywnym. W 1912 r. rozpoczął pracę w Albion Motor Works w Glasgow. Został członkiem Niezależnej Partii Pracy oraz Federacji Socjaldemokratycznej.
Był przeciwnikiem udziału Wielkiej Brytanii w I wojnie światowej. Jako prezes Clyde Workers’ Committee, organizował kampanię przeciwko Munitions Act, który zabraniał robotnikom opuszczania miejsca pracy. W 1916 r. został aresztowany na 6 miesięcy, kiedy wydawana przez niego i Johna Muira gazeta The Worker opublikowała antywojenny artykuł.
Po wojnie Gallacher działał na rzecz poprawy warunków pracy robotników. Zgłosił projekt 30 godzin pracy tygodniowo. W 1919 r. organizował strajki i demonstracje mające okazać poparcie dla tego postulatu. Jedną z takich demonstracji rozpędziło 31 stycznia na George Square wojsko przy użyciu wozów pancernych. Gallacher trafił do więzienia na 5 miesięcy.
W 1920 r. Gallacher został członkiem założycielem Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii. Kilkakrotnie bez powodzenia startował w wyborach parlamentarnych - w 1922 i 1923 r. w okręgu Dundee, w 1929 i 1931 r. w okręgu West Fife oraz w 1930 r. w okręgu Shipley. Dopiero w 1935 r. uzyskał mandat parlamentarny z okręgu West Fife. W 1936 r., razem z politykami Partii Pracy Staffordem Crippsem i Aneurinem Bevanem, rozpoczął kampanię na rzecz wsparcia Republiki Hiszpańskiej w zaczynającej się wojnie domowej.
Usprawiedliwiał agresję ZSRR na Polskę, co doprowadziło w Izbie Gmin do sporu z Johnem McGovern, posłem z Independent Labour PartyNiemiłosiernie wyszydził Gallachera niezależny labourzysta McGovern, który przypomniał nieustanne zmiany jego stanowiska, zależne od fluktuacji polityki radzieckiej, stwierdzając wyraźnie, iż Gallacher „otrzymuje rozkazy od obcego rządu”. Jerzy Łojek, Agresja 17 września, Warszawa 1990, s. 155..
Gallacher utracił miejsce w parlamencie w 1950 r. Był krytykiem zimnej wojny i Paktu Północnoatlantyckiego. W latach 1956–1963 był prezesem Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii. Zmarł w 1965 r.
Publikacje Revolt on the Clyde, 1936 The Chosen Few, 1940 The Case for Communism, 1949 The Tyrant's Might is Passing, 1954 Last Memoirs, 1966 Przypisy
Linki zewnętrzne Key political figures of the Red Clydeside period spartacus-educational.com William Gallacher Archive
Kategoria:Brytyjscy komuniści Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1935–1945 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1945–1950 Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1965 Kategoria:Ludzie urodzeni w Paisley (Wielka Brytania)