Parafia św. Antoniego z Padwy w Chorzowie – parafia rzymskokatolicka w Chorzowie, województwo śląskie.

Należy do dekanatu Chorzów Batory w archidiecezji katowickiej.

Historia Zlokalizowany w rejonie ulic Kopernika, Kilińskiego i placu Matejki kościół pw. św. Antoniego Padewskiego został zbudowany w latach 1930-1934, według projektu poznańskiego architekta Adama Ballenstedta. Kościół został rozplanowany na rzucie prostokąta z wieżą dostawioną do elewacji od strony ul Kopernika. Wysokość wieży, która miała mierzyć 89 m, ze względu na trudny teren i panujący kryzys ograniczono do 38 m.

Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła poświęcono 28 czerwca 1931 roku a 1 lipca 1932 roku dokonano poświęcenia pierwszego dzwonu o imieniu “Magdalenka”.

Poświęcenie kościoła odbyło się 9 września 1934 roku. Poświęcenia dokonał biskup ordynariusz Stanisław Adamski.

Poczet proboszczów

Stanisław Maśliński (administrator) 1935-1945 Józef Kempiński 1945-1975 Jan Skutela 1975-2000 Marian Jaromin 2000-2013 Krystian Kukowka 2013-nadal

Grupy parafialne

Ministranci Ruch Światło-Życie Dzieci Maryi Legion Maryi Chór Seraf (międzyparafialny z par. św. Barbary w Chorzowie) Krąg biblijny Towarzystwo Przyjaciół KUL Schola młodzieżowa św. Pawła Boże Nutki Akcja Katolicka Apostolstwo Dobrej Śmierci Arcybractwo Krwi Chrystusa Odnowa w Duchu Świętym Trzeci Zakon Franciszkański

Muzyka organowa parafii Instrumentarium Pierwsze wzmianki o organach parafii świętego Antoniego w Chorzowie pochodzą z okresu jeszcze przed wybudowaniem świątyni, kiedy to zakłady organmistrzowskie, jak np. Fabryka Organów Stanisława KrukowskiegoStanisław Krukowski – uczeń Leopolda Blomberga, założyciel istniejącej w latach 1879-1963 Fabryki Organów w Piotrkowie Trybunalskim.  i jego Syna z Piotrkowa Trybunalskiego dowiadując się o budującym się kościele, zaproponowała montaż organówMiało to już miejsce na samym początku roku 1932. Archiwum Parafii Świętej Jadwigi w Chorzowie [dalej: ApJCh], Skoroszyt 52/II: Organy 1908-1983.. Kolejna wzmianka dotycząca instrumentu pochodzi z 12 listopada 1934 r., kiedy władze województwa śląskiego zakupiły od Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Tarnowskich Górach za cenę 1 750 zł 2-manuałowy (+ pedał), 5-registrowy instrumentArchiwum parafii świętego Antoniego w Chorzowie [dalej: ApACh], Kronika parafii świętego Antoniego w Chorzowie do 1975 roku. Gdzie indziej znajdują się informacje mówiące, że zakupu dokonano 12 września 1934 r. za cenę 800 zł oraz że kupcem była parafia świętej Jadwigi: ApJCh, Skoroszyt 52/II: Organy 1908-1983. Za pierwszą z przedstawionych wersji opowiada się J. Dziadek-Wilk, Z dziejów Kościoła i Parafii św. Antoniego w Chorzowie 1934-2004, Chorzów 2005, s. 16.. Inne źródła podają, że organy były 3-registrowe, i że w roku 1948 rozbudowano je o kolejne 4 registryApACh, Segregator: Inwentarz. Należy się zastanowić, czy możliwe było istnienie instrumentu 2-manuałowego z pedałem o zaledwie trzech registrach. Nawet z pięcioma registrami instrument ten był bardzo nietypowy. Za wersją 3-registrową opowiada się A. Lapski, Skromny olbrzym na skarpie. Historia kościoła i parafii św. Antoniego z Padwy [w:] Spotkania. Chorzowski Przegląd Parafialny 5 (2015), s. 20.. Za wersją 3-registrowego instrumentu przemawia notatka o rozbudowie pochodząca z kroniki parafialnej, w której znajduje się zapis: „Korzystając z nadwyżki zebranych ofiar na budowę ogrzewania w kościele zgodnie z uchwałą Rady Parafialnej i zezwoleniem Kurii Diecezjalnej rozbudowano nasze małe 3-registrowe organy o dalsze cztery registry. Zamontowano też silnikową dmuchawę powietrza. Pracę tę wykonał organmistrz Zbigniew Zając z Zabrza w miesiącach wiosny”ApACh, Kronika parafii świętego Antoniego w Chorzowie do 1975 roku.. Instrument ten, jak na parafię tej wielkości i kościół o takich gabarytach, był dalece niewystarczający, nawet po rozbudowie. Na kolejną rozbudowę organy musiały czekać 14 lat, a czego powodem był fakt, że jeszcze w latach 50. XX w. kasa parafialna była w „opłakanym stanie”ApJCh, Skoroszyt 42/II: Ogólna korespondencja dotycząca majątku kościelnego., co wynikało z nadwyrężenia funduszy kościelnych budową kościoła filialnegoBolesław A. Dullek, Historia organów i sylwetki organistów kościoła św. Antoniego w Chorzowie [w:] Badania i Rozwój Młodych Naukowców w Polsce. Historia, red. J. Nyćkowiak, J. Leśny, Poznań 2016, s. 99-108..

Z listu Zakładu Organów Leona Michalika ze Świętochłowic, datowanego na dzień 7 lutego 1960 r., wiadomo, że planowane było wykonanie nowego magazynu powietrznegoApACh, Skoroszyt B33: Organy.. Nie wiadomo, czy do wymiany doszło, a jeśli tak, to kto był jego wykonawcą. Nowy magazyn powietrzny był przystosowany do zamontowania nożnego czerpaka klinowego. Czy czerpak ten miał służyć tylko w sytuacjach awaryjnych, czy został wbudowany ze względu na  obecność  w parafii osoby pełniącej funkcję kalikanta, nie wiadomo. Należy jednak sądzić, że był to dodatkowy napęd organowy, ewentualnie że kalikant był potrzebny do czasu rozbudowy organów w 1948 r.

Podczas wizytacji kanonicznej przeprowadzonej w parafii w dniach 10–11 czerwca 1962 r., ówczesny ordynariusz  bp Herbert Bednorz  w jednej z wytycznych powizytacyjnych nakazał ufundować parafii nowe organy, względnie rozbudować stareApACh, Skoroszyt A33: Wizytacje biskupie..

30 grudnia 1964 r. ofertę swoją złożył z polecenia ks. proboszcza Ignacego CzabańskiegoIgnacy Czabański – proboszcz parafii św. Antoniego Padewskiego w Poznaniu w latach 1958-1981.  z Poznania budowniczy organów Bronisław CepkaBronisław Cepka – uczeń Władysława Kaczmarka, założyciel firmy organmistrzowskiej w Popowie koło Wronek.  z PopowaB. Szczypka-Gwiazda podaje błędnie z „Popowic koło Wronek”, Historia budowy kościoła pw. Św. Antoniego w Chorzowie [w:] Zeszyty Chorzowskie, 7 (2002), s. 179.  koło Wronek. Ksiądz Józef Kempiński najwyraźniej był zainteresowany jego ofertą, gdyż już 13 sierpnia 1965 r. sporządzono kosztorys przedwykonawczy przebudowy i uzupełnienia obecnych wówczas 8-głosowychCo przemawia znowu za tym, że instrument pierwotnie był 4-registrowy, i rozbudowany w 1948 r. o kolejne cztery registry.  organów na 45-głosowy instrument elektryczny, względnie pneumatyczny. Według tego projektu instrument miał być wyposażony w 3-manuałowy wolno stojący kontuar. Projekt zawierał trzy wersje dyspozycji głosowych, które na życzenie zleceniodawcy mogły ulec zmianie przed rozpoczęciem budowyIbidem. Pełne dyspozycje głosowe poszczególnych projektów przedstawiały się następująco:

Projekt 1: I manuał: bourdon 16', pryncypał 8', flet koncertowy 8', gamba 8', flet kryty 8', oktawa 4', flet koniczny 4', oktawa 2', kwinta 1 1/3', cornet 3ch, mixtura 4–5ch, trąba 8; II manuał: pryncypał skrzypcowy 8', salicjonał 8', flet rurkowy 8', blokflet 4', prestant 4', kwinta 2 2/3', tercja 1 3/5', flet leśny 2', mixtura 4 ch., krzywy róg 8', ranket 16'; III manuał: quintaton 16', gemshorn 8', flet łagodny 8', aeolina 8', nocny róg 4', pryncypał 4', schwegel 2', piccolo 1', cymbel 3ch, harmonica 3ch, obój 8'; pedał: pryncypałbas 16', violin 16', subbas 16', quintbas 10 2/3', oktawbas 8', fletbas 8', cello 8', chorałbas 4', róg nocny 2', piffaro 4+2, puzon 16'; przyciski ręczne: wolna kombinacja I, wolna kombinacja II, wolna kombinacja III, piano, mezzo forte, forte, fortissimo, tutti; przyciski nożne: general tutti, wyłącznik suprów, wyłącznik łączników, wyłącznik języków, wyłącznik mixtur, wyłącznik crescendo, łącznik I do pedału, łącznik II do pedału, łącznik III do pedału.

Projekt 2: I manuał: kwintadena 16', pryncypał 8', flet koncertowy 8', gamba koniczna 8', oktawa 4', flet koniczny 4', flet leśny 4', cornet septime 4ch, mixtura 7ch, trąba 8'; II manuał: flet kryty 8', quintaton 8', prestant 4', nasard 2 2/3', oktawa 2', oktawiana 1', tercja 4/5', cymbel 1/3', mixtura 8 ch, schalmei 4'; III manuał: bourdon 16', pryncypał fletowy 8', flet wiklinowy 8', vox coelestis 8', oktawa 4', koppel flet 4', flet płaski 2', tercflet 1 3/5', sifflet 1 1/3', mixtura harmonic 4ch, dulcian 16'; pedał: pryncypałbas 16', subbas 16', quintbas 10 2/3', oktawbas 8', basflet 8', flet pomorski 4', gemshorn 8', mixtura 5 1/3', nocny róg 2', trąba 8', dulcian 16', puzon 16'.

Projekt 3: I manuał: prynypał 16', pryncypał 8', flet kryty 8', salicjonał 8', flet podwójny 8', flet koniczny 4', oktawa 4', oktawa 2', kwinta 2 2/3', cornet 3ch, mixtura 5ch, trąba 8'; II manuał: pryncypał fletowy 8', gamba 8', quintaton 16', flet rurkowy 8', prestant 4', flet minor 4', nasard 2 2/3', flet leśny 2', kwinta 1 1/3', mixtura harmonic 3ch, dzwonki 2+1ch, obój 8'; III manuał: flet łagodny 16', viola d’amore 8', dulcian 8', flet kryty 8', salicjonał 8', nocny róg 4', pikolo 1', sesquialtera 2 2/3+1 3/5', cymbel 3ch, schwegel 2', vox humana 8'; pedał: pryncypałbas 16', violino 16', subbas 16', cello 8', nasard 5 1/3', chorałbas 4', basflet 8', oktawbas 8', nocny róg 2', puzon 16'.. Przyjęto projekt pierwszy ze zmianami ks. Piotra SoporyPiotr Sopora – wizytator organistów i organów parafii diecezji katowickiej..

Finansowanie remontu przebiegało w dość nietypowy sposób: parafianie zakupywali za pośrednictwem parafii piszczałki, których byli właścicielami przez 10 lat, po czym darowywali je parafii, względnie parafia je od nich odkupowała. Parafia zawierała z ofiarodawcami umowy na wypadek śmierci, by piszczałki przechodziły na własność księdza proboszcza z ewentualnym obowiązkiem odprawienia jednej Mszy świętej w intencji ofiarodawcy.

Z dokumentów wizytacyjnych organów i organistów wiemy, że we wrześniu 1973 r. organy liczyły „43 głosy, w tym 5 rezerwowych”; w styczniu 1978 r. organy dysponowały  40 głosami grającymi, cała zaś rozbudowa została ukończona w 1979 r. Rozbudowa trwała zatem 13 lat. W 1984 r. organy przeszły generalne strojenie w związku z jubileuszem powstania kościoła. Kolejny generalny remont miał miejsce w 1995 r., a przeprowadzony został przez firmę Bronisława Cepki.