Stosunek administracyjnoprawny – stosunek prawny regulowany przez normy prawa administracyjnego. Powstaje wskutek zaistnienia przesłanek faktycznych lub określonych faktów prawnych. Ustaje z chwilą wydania przez organ administracji publicznej, wiążącego rozstrzygnięcia (pogląd dyskusyjny – zdaniem niektórych badaczy, to właśnie decyzja administracyjna kształtuje stosunek administracyjnoprawny).
Elementy stosunku administracyjnoprawnego:
Przedmiot stosunku administracyjnoprawnego – musi dotyczyć sfery publicznej i być normowany przez kompetentne organy administracji publicznej, w drodze wydawanych na podstawie prawa aktów administracyjnych;
Podmiot stosunku administracyjnoprawnego – obligatoryjnym uczestnikiem stosunku administracyjnoprawnego jest organ administracji publicznej lub podmiot wykonujący jego funkcje. Podmiotami mogą być również, o ile posiadają osobowość prawa administracyjnego, osoby fizyczne lub grupy, osoby prawne, jednostki organizacyjne itp.;
Relacje pomiędzy uczestnikami stosunku administracyjnoprawnego – w przeciwieństwie do stosunku cywilnoprawnego, w którym istnieje domniemanie równości stron, stosunek administracyjnoprawny charakteryzuje się nierównorzędnością jego podmiotów. Oznacza to, że organ administracji publicznej jednostronnie rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotów stosunku.
Główne rodzaje stosunku administracyjnoprawnego:
Stosunek materialny – powstaje na skutek zaistnienia stanu faktycznego lub faktu prawnego, wyczerpującego zakres zastosowania norm prawa administracyjnego materialnego. Nawiązanie stosunku materialnego jest związane z nałożeniem na adresatów norm prawa materialnego, określonych w nim praw i obowiązków;
Stosunek proceduralny – powstaje w wyniku zaistnienia stosunku materialnego, w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego. Z mocy stosunku procesowego stronom przysługują, na podstawie prawa administracyjnego procesowego, prawa i obowiązki formalne;
Stosunek egzekucyjny – jest pochodną stosunku procesowego. Jego istota polega na konieczności bezwzględnego podporządkowania się decyzji egzekucyjnej, organu administracji publicznej wydanej w celu wykonania prawa; łączy się z mniejszą lub większą dolegliwością.
Stosunek spornoadministracyjny - zawiązuje się w wyniku zaskarżenia aktu administracji do sądu administracyjnego. Przedmiotem jest prawidłowość ustalenia treści stosunku materialnoprawnego. Podmioty w tym stosunku są wobec siebie równorzędne.
Cechy stosunku administracyjnoprawnego Powstaje ze względu na normę prawa administracyjnego. Jednym z podmiotów tego stosunku jest zawsze podmiot administrujący. Typowy stosunek administracyjnoprawny charakteryzuje się brakiem równorzędności podmiotów. Podwójna konkretyzacja – stosunek ten łączy konkretnie oznaczony organ z konkretnie oznaczonym podmiotem administracyjnym i dotyczy konkretnej zindywidualizowanej sytuacji. Istnieje możliwość wykonania tego stosunku stosując władztwo bez znaczenia na orzeczenia sądowe. Uprawnienia i obowiązki wynikające z tego stosunku mają charakter osobisty i co do zasady nie mogą być przenoszone w drodze czynności prawnych np. nie można zbyć koncesji dla innego przedsiębiorstwa.
Kategoria:Prawo administracyjne