Przeorowie klasztoru na Jasnej Górze – lista przełożonych paulińskiego domu zakonnego na Jasnej Górze w Częstochowie. Przeorowie jasnogórscy mianowani są – z reguły – przez generała Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, za zgodą definitorów spośród zakonników od 1382, czyli od momentu erygowania klasztoru (z pewnymi wyjątkami) na okres trzech lat. Pierwszym przeorem został o. Grzegorz Primipillus OSPPE, obecnym od 1 maja 2026 jest o. dr Grzegorz Prus OSPPE. Funkcję tę pełniło do tej pory około 132 zakonników.

Charakterystyka mały|150px|O. Augustyn Kordecki(przeor 1650–1657 i 1663–1671) mały|150px|O. Anastazy Kiedrzyński(przeor 1716–1719) mały|150px|Obraz o. Aleksandra Zięby, (przeora: 1848–1854, 1860–1862 i 1864–1869), pędzla Aleksandra Borawskiego mały|150px|Obraz o. Euzebiusza Rejmana, (przeora 1895–1910), pędzla Aleksandra Borawskiego mały|150px|Obraz o. Justyna Welońskiego, (przeora 1910–1915), pędzla Aleksandra Borawskiego mały|150px|O. Piotr Markiewicz(przeor 1915–1931) mały|150px|O. Norbert Motylewski(przeor 1934–1943) mały|150px|O. Marian Waligóra(przeor 2014–2020) mały|150px|O. Samuel Pacholski(przeor 2020–2026) mały|150px|O. Grzegorz Prus(przeor od 2026) Od chwili założenia (erygowania) klasztoru na Jasnej Górze 9 sierpnia 1382 oraz przybycia do niego pierwszych zakonników, zaczęto powoływać – zgodnie z przyjętą ogólną zasadą – jego przełożonych, czyli przeorów, zarządzających przebywającymi tam zakonnikami oraz reprezentujących klasztor w kontaktach zewnętrznych. Klucze od drewnianej wówczas świątyni odebrał o. Grzegorz Primipillus OSPPE, przeor klasztoru św. Wawrzyńca w Budzie, w obecności księcia Władysława Opolczyka, a wspólnotę zakonną tworzyło – jak głosi tradycja – 16 zakonników z węgierskiego klasztoru Nosztre. Ojciec Grzegorz Primipillus OSPPE został powołany przez generała zakonu o. Mikołaja III OSPPE na pierwszego przeora jasnogórskiego klasztoru.

Początkowo powołania dokonywał najwyższy przełożony zakonu, czyli generał, który przebywał w Królestwie Węgierskim. Po utworzeniu polskiej prowincji w 1396, której siedzibą stała się Jasna Góra, nominację na przeora wystawiał prowincjał, po konsultacji z przebywającymi w klasztorze zakonnikami, która to nominacja decydowała o wyborze przeora przez generała. Po powstaniu styczniowym, od 27 listopada 1864, kiedy to car Aleksander II Romanow dokonał kasaty klasztorów paulińskich, pozostawiając dwa na Jasnej Górze i Skałce w Krakowie – przeora prepozyta mianował biskup diecezjalny, na zlecenie rosyjskiego generała-gubernatora. Natomiast po odzyskaniu przez Polskę niepodległości (1918) i organizacji na nowo struktur zakonu, powrócono do praktyki mianowania przeora przez generała, po konsultacji z zakonnikami klasztoru.

Pierwotnie w konstytucjach zakonnych nie określono ściśle długości kadencji przeora i możliwości ponownego wyboru (niektórzy pełnili funkcję przeora przez cztery kadencje z rzędu). Kadencje przeorów prepozytów trwały do ich śmierci lub odwołania z różnych powodów. Po soborze watykańskim II ustalono w konstytucjach, że przeor może być wybrany na trzy lata.

Zgodnie z przepisami i tradycją zakonną powołuje się na ten urząd zwykle zakonników odznaczających się świętością życia, cieszących się zaufaniem wspólnoty, pracowitych z inicjatywą oraz mających doświadczenie w kierowaniu wspólnotą. Przeor ma do pomocy tzw. radę domu w postaci: zastępców (podprzeorów), kustosza sanktuarium, administratora oraz delegatów wybranych ze współbraci. Nowo mianowany przeor składa wyznanie wiary i przysięgę na Biblię oraz przejmuje pieczęcie klasztoru. Ponadto mieszka w specjalnej, reprezentacyjnej, wyznaczonej celi w klasztorze, a do obsługi ze światem zewnętrznym ma kancelarię. Wyznacza on ze wspólnoty ojców – odpowiedzialnych za różne działy działalności w wymiarze duszpasterskim oraz ekonomicznym. Rytm dnia przeora wyznacza modlitwa wspólnotowa (program życia klasztornego), a oprócz tego ma wyznaczony czas na codzienną posługę wspólnocie oraz różne spotkania z osobami z zewnątrz, załatwianie korespondencji czy też na posługę kapłańską.

Przeorowie Tabela przedstawia niepełną listę chronologicznie uporządkowanych przeorów klasztoru na Jasnej Górze: 20px Przeorowie klasztoru na Jasnej GórzeLp.OkresKadencjaPrzeor№1 1382 o. Grzegorz Primipillus 1*2 1388 o. Jakub 2* ? ? ? ? ?... ... ... ... ...3 1579 o. Mikołaj z Wilkowiecka 37*4 1580 o. Jan z Opatowa 38*5 1590 o. Marcin Kamocki 39*6 1593 1° o. Walentyn z Warty 40*7 1599 2° o. Walentyn z Warty 8 1608 3° o. Walentyn z Warty 9 o. Piotr Nigrycy 41*10 o. Walentyn Miedziński ALic. et PhB. 42*11 o. Andrzej Żymicki 43*12 † o. Albert Raczyński STLic. 44*13 1629 – o. Marcin Gruszkowicz STD. 45*14 czerwiec 1630 – lipiec 1632 1° o. Benedykt Mstowski STD. 46*15 lipiec 1632 – lipiec 1633 o. Kasper Aleksandrowicz 47*16 lipiec 1633 – grudzień 1635 o. Grzegorz Bolesławski 48*17 grudzień 1635 – kwiecień 1638 o. Zbigniew Kempczyński STD. 49*18 kwiecień 1638 – czerwiec 1638 2° o. Benedykt Mstowski STD. 19 lipiec 1638 – czerwiec 1641 1° o. Kazimierz Zaremba 50*20 czerwiec 1641 – sierpień 1645 2° i 3° o. Kazimierz Zaremba 21 sierpień 1645 – lipiec 1647 o. Adam Zawada 51*22 lipiec 1647 – kwiecień 1650 o. Paulin Kłodawski STD. 52*23 – lipiec 1653 1° o. Augustyn Kordecki 53*24 lipiec 1653 – lipiec 1656 2° o. Augustyn Kordecki 25 lipiec 1656 – 3° o. Augustyn Kordecki 26 – 1° i 2° o. Kilian Żywiecki 54*27 – 4° - 6° o. Augustyn Kordecki 28 kwiecień 1671 – kwiecień 1674 o. Stanisław Ligęza 55*29 kwiecień 1674 – maj 1677 o. Adam Stypulski 56*30 maj 1677 – maj 1680 1° o. Tobiasz Czechowicz STD. 57*31 maj 1680 – maj 1683 o. Rafał Michalski 58*32 maj 1683 – † o. Mateusz Grębiński 59*33 – o. Krzysztof Magdaliński 60*34 listopad 1687 – maj 1691 1° o. Euzebiusz Najman 61*35 maj 1691 – maj 1694 2° o. Tobiasz Czechowicz STD. 36 maj 1694 – styczeń 1696 o. Izydor Krasuski 62*37 styczeń 1696 – styczeń 1697 2° o. Euzebiusz Najman 38 styczeń 1697 – † o. Tobiasz Gruszkowicz 63*39 maj 1700 – maj 1702 3° o. Tobiasz Czechowicz STD. 40 maj 1702 – maj 1703 3° o. Euzebiusz Najman 41 maj 1703 – wrzesień 1706 o. Innocenty Pokorski 64*42 wrzesień 1706 – czerwiec 1708 o. Rafał Chrzanowski STD. 65*43 czerwiec 1708 – maj 1710 o. Dionizy Chełstowski PhD. 66*44 maj 1710 – maj 1713 o. Romuald Karczewski 67*45 maj 1713 – maj 1716 1° o. Konstanty Moszyński STD. 68*46 maj 1716 – maj 1719 o. Anastazy Kiedrzyński STD. 69*47 maj 1719 – maj 1722 2° o. Konstanty Moszyński STD. 48 maj 1722 – maj 1725 1° o. Marcjan Kazarnicki 70*49 maj 1725 – maj 1728 2° o. Marcjan Kazarnicki 50 maj 1728 – listopad 1729 3° o. Konstanty Moszyński STD. 51 listopad 1729 – maj 1731 1° o. Stanisław Bronikowski STD. 71*52 maj 1731 – luty 1739 2° - 4° o. Stanisław Bronikowski STD. 53 luty 1739 – marzec 1742 o. January Langner STD. 72*54 marzec 1742 – maj 1745 o. Damazy Perelski STD. 73*55 maj 1745 – kwiecień 1748 1° o. Aleksy Olbrycki 74*56 kwiecień 1748 – październik 1750 1° o. Stanisław Kiełczewski STD. 75*57 październik 1750 – 2° o. Stanisław Kiełczewski STD. 58 – wrzesień 1756 2° o. Aleksy Olbrycki 59 wrzesień 1756 – wrzesień 1759 o. Albin Dworzański 76*60 wrzesień 1759 – wrzesień 1762 o. Ksawery Rotter STD. 77*61 wrzesień 1762 – 1764 1° o. Patrycy Mniński 78*62 1764 – sierpień 1765 1° o. Mateusz Łękawski 79*63 sierpień 1765 – sierpień 1768 2° o. Patrycy Mniński 64 sierpień 1768 – listopad 1771 o. Pafnucy Brzeziński 80*65 listopad 1771 – wrzesień 1783 2° - 5° o. Mateusz Łękawski 66 wrzesień 1783 – wrzesień 1786 1° o. January Lubojeński 81*67 wrzesień 1786 – wrzesień 1789 2° o. January Lubojeński 68 wrzesień 1789 – czerwiec 1791 o. Marcin Jasiński STD. 82* 69 czerwiec 1791 – wrzesień 1792 1° o. Cyryl Żernicki 83*70 wrzesień 1792 – wrzesień 1798 2° i 3° o. Cyryl Żernicki 71 wrzesień 1798 – październik 1801 4° o. Cyryl Żernicki 72 październik 1801 – wrzesień 1804 o. Jacek Wyrzykowski 84*73 wrzesień 1804 – wrzesień 1807 o. Gaudenty Olkowski 85*74 wrzesień 1807 – październik 1810 1° o. Hilarion Szuffranowicz 86*75 październik 1810 – luty 1814 2° o. Hilarion Szuffranowicz 76 luty 1814 – październik 1816 o. Andrzej Czechowicz 87*77 – maj 1818 o. Bartłomiej Rubiszewski 88*78 maj 1818 – † o. Hieronim Zniełkiewicz 89*79 – listopad 1819 o. Eugeniusz Lachowski STD. 90*80 listopad 1819 – grudzień 1822 o. Eustachy Skibiński 91*81 marzec 1825 – o. Jan Gółkowski 92*82 – listopad 1825 1° o. Teodor Fortuński 93*83 listopad 1825 – wrzesień 1828 2° o. Teodor Fortuński 84 wrzesień 1828 – listopad 1831 o. Remigiusz Wiechulski 94*85 listopad 1831 – lipiec 1833 1° o. Aleksy Cisowski 95*86 lipiec 1833 – czerwiec 1835 2° o. Aleksy Cisowski 87 czerwiec 1835 – październik 1836 o. Filip Lipiński 96*88 październik 1836 – wrzesień 1839 o. Klemens Śleziński 97*89 wrzesień 1839 – wrzesień 1842 1° o. Teodor Miernikiewicz 98*90 wrzesień 1842 – wrzesień 1848 2° i 3° o. Teodor Miernikiewicz 91 wrzesień 1848 – październik 1851 1° o. Aleksander Zięba 99*92 październik 1851 – październik 1854 1° o. Mateusz Knefliński STD. 100*93 październik 1854 – czerwiec 1856 o. Gaudenty Stasiński 101*94 czerwiec 1856 – październik 1857 2° o. Mateusz Knefliński STD. 95 październik 1857 – październik 1860 3° o. Mateusz Knefliński STD. 96 październik 1860 – kwiecień 1862 2° o. Aleksander Zięba 97 kwiecień 1862 – o. Stanisław Kapiczyński 102* Przeorowie prepozyciLp.OkresKadencjaPrepozyt№1 listopad 1864 – 3° o. Aleksander Zięba STD. 2 – o. Wawrzyniec Kubaczek STD. 103*3 – † o. Piotr Kubarski STD. 104*4 luty 1895 – o. Euzebiusz Rejman 105*5 – † o. Justyn Weloński 106*6 18 – o. Wincenty Olszewicz 107*7 – o. Piotr Markiewicz 108*Przeorowie klasztoru na Jasnej GórzeLp.OkresKadencjaPrzeor№1 listopad 1931 – o. Dominik Zienkowski 109*2 – 1° o. Norbert Motylewski 110*3 – † 2° i 3° o. Norbert Motylewski 4 – o. Stanisław Nowak 111*5 – styczeń 1949 1° o. Kajetan Raczyński 112*6 styczeń 1949 – 1950 2° o. Kajetan Raczyński 7 1950 – 1952 o. Klemens Izdebski 113*8 – 1° o. Jerzy Tomziński 114*9 – 2° o. Jerzy Tomziński 10 – o. Korneliusz Jemioł 115*11 – 3° o. Kajetan Raczyński 12 – o. Anzelm Radwański 116*13 – 1969 1° i 2° o. Teofil Krauze 117*14 1969 – o. Efrem Osiadły 118*15 – o. Tadeusz Kubik 119*16 – 1977 o. Józef Płatek 120*17 1977 – o. Sykstus Szafraniec 121*18 – 1° i 2° o. Konstancjusz Kunz 122*19 – 1990 1° i 2° o. Rufin Abramek 123*20 1990 – 3° o. Jerzy Tomziński 21 – o. Szczepan Kośnik 124*22 – 1° i 2° o. Izydor Matuszewski 125* 23 – o. Marian Lubelski 126*24 – o. Bogdan Waliczek 127*25 – 1° i 2° o. Roman Majewski 128*26 – o. Łukasz Buzun 129*27 – 1° i 2° o. Marian Waligóra 130*28 – 1° i 2° o. Samuel Pacholski 131*29 – o. Grzegorz Prus 132*

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

!