Tadeusz Fangrat

Tadeusz Fangrat (ur. 2 marca 1912 w Łodzi, zm. 6 lipca 1993 w Warszawie) – polski poeta, satyryk, tłumacz literatury węgierskiej.

Życiorys Urodził się w Łodzi, w robotniczej rodzinie Antoniego i Sabiny z Pawlaków. Ukończył Szkołę Handlową, a następnie studia w Instytucie Prawa Administracyjnego w Łodzi. W latach 1930–1932 pracował kolejno w urzędach gminnych w Czerniewicach i Marianowie oraz w magistracie miasta Biała Rawska. Następnie po okresie bezrobocia był od 1936 urzędnikiem w rachubie Okręgowego Budownictwa nr IV w Łodzi. Działał jako instruktor Związku Harcerstwa Polskiego.

Debiutował ok. 1936 wierszem pt. Mapa, zamieszczonym w „Gazecie Radomskowskiej”. Publikował też w piśmie łódzkim „Osnowy Literackie” (1938–1939). Równocześnie współpracował z Rozgłośnią Łódzką Polskiego Radia jako autor m.in cyklu słuchowisk pt. Wesołe dymki.

Brał udział w kampanii wrześniowej.

Został internowany na Węgrzech, był członkiem Tymczasowego Komitetu Polaków na Węgrzech (Komitet do Spraw Opieki nad Polskimi Uchodźcami na Węgrzech) i przebywał m.in w obozach: Nagykanizsa, Samlöszöllöschare, Esztergomtábor oraz w Budapeszcie, gdzie pracował w redakcjach pism dla uchodźców polskich, zajmował się pracą społeczną (w harcerstwie) oraz twórczością literacką - zamieszczał własne wiersze i tłumaczenia poezji węgierskiej. Wiersze, tłumaczenia poezji węgierskiej i artykuły ogłaszał w czasopismach: „Obozowe Materiały Świetlicowe” (1940–1941; tu też pod pseudonimem Julian Dzielnicki), „Wieści Polskie” (1940–1944), „Nasza Świetlica – Materiały Obozowe” (1941–1942), „Rocznik Polski. Kalendarz Polaka na Węgrzech” (1942–1943), „Tygodnik Polski” (1943–1944).

Po powrocie do Polski w latach 1945–1946 pracował w Wojewódzkim Urzędzie Kontroli Prasy i Widowisk w Łodzi i w Poznaniu. Od 1946 należał do Polskiej Partii Robotniczej, od 1948 do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1946–1949 pełnił funkcję attaché prasowego oraz sekretarza poselstwa polskiego w Budapeszcie. Od 1950 r. mieszkał w Warszawie. Zajmował się wyłącznie pracą literacką, publikując m.in w „Zwierciadle” (1957–1962), „Trybunie Literackiej” (1957–1960), „Orce” (1958–1960), „Życiu Literackim” (od 1960), „Głosie Robotniczym” (1963–1969), „Tygodniku Kulturalnym” (1964–1970), „Życiu Warszawy” (od 1967), „Płomyczku” (od 1956), „Świerszczyku” (od 1964), „Misiu” (1964–1966). W 1968 redagował dział satyry w miesięczniku „Nasza Ojczyzna”.

Opublikował zbiory fraszek o charakterze epigramatów bądź kalamburów (m.in.: Nas-troje 1959, Dobre ziółka 1968, Sto pociech 1991), utwory dla dzieci i młodzieży (Igraszki z krainy fraszki 1975). Był tłumaczem literatury węgierskiej (m.in.: A. Adorjan, E. Ady, M. Csizmarek, G. Gárdonyi, S. Gergely, M. Gyarfas, K. Hajores, G. Hay, M. Hubay, B. Illés, A. József, F. Karinthy, S. Kisjo, K. Mikszáth, F. Molnar, P. Peterdi, S. Petöfi, S. Sasdi, Z. Sölyom, E. Szigligeti, D. Szilagyi, T. Torok).

W latach 1962–1977 był sekretarzem generalnym Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Indyjskiej.

Był mężem Kazimiery z domu Kołodziejczak.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Chotomowie.

Twórczość Kolczasta wolność, 1941. Z żagwią przez mroki, 1942. Nas - troje, Warszawa: Czytelnik 1959 Dobre ziółka, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1968. Ślady na śniegu. Warszawa: Ruch 1969. Kramik z fraszkami, Warszawa: Ruch 1970. Igraszki z krainy fraszki, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1975. To i owo na fraszkowo. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1979. Zawracanie biało-głowy. Warszawa: Czytelnik 1979. „Płochodnie”. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1982. Że się tak wyrażę. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1986. Dziki w goździkach, Warszawa: Czytelnik 1987. Rymo-wianki, Warszawa: Wydawnictwo Spółdzielcze 1988. Albośmy my tacy cacy. Warszawa: Novum 1989. Obyczaje miłości, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1991. Sto pociech. Kraków: Miniatura 1991. Góry i figury. Kraków: Oficyna Podhalańska 1992. Ordery i odznaczenia

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1987) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1969) Złota Odznaka honorowa m. st. Warszawy „Za Zasługi dla Warszawy” (1972)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, poz. 31, 30 kwietnia 1972, Załącznik Nr 4. Komandoria Orderu Zasługi Węgierskiej Republiki Ludowej (Węgry, 1948) Złoty Order Zasługi Pracy (Węgry, 1978)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Pochowani na cmentarzu parafialnym w Chotomowie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury węgierskiej Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1993