Parafia pw. św. Agnieszki w Goniądzu – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Mońki archidiecezji białostockiej, metropolii białostockiej.
Historia parafii Parafia w Goniądzu powstała z fundacji wielkiego księcia litewskiego Witolda przed rokiem 1430. Pierwszy kościół został wzniesiony pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, św. Jana Chrzciciela i św. Agnieszki. W czasie potopu szwedzkiego świątynia ta została bardzo zniszczona. W 1520 r. w Goniądzu został zbudowany drugi kościół, który ufundował wojewoda wileński Mikołaj Radziwiłł jako prepozytura szpitalna pw. Ducha Świętego. Świątynia ta pod koniec XVIII wieku popadła w ruinę i na początku XIX wieku zbudowano w tym miejscu kaplicę cmentarną.
Na wniosek metropolity wileńskiego Romualda Jałbrzykowskiego Stolica Apostolska z dniem 10 października 1929 roku udzieliła indulgencji odwiedzającym kościół w dniu odpustu św. Antoniego Padewskiego [dostęp 24.09.2008] (kopia z Internet Archive).
Kościół parafialny
Kościół pw. Wniebowzięcia NMP, św. Jana Chrzciciela i św. Agnieszki został odbudowany w I połowie lat 60. XVII wieku. W roku 1775 rozpoczęto budowę nowego, drewnianego kościoła, fundatorami świątyni byli bp. przemyski Antoni Betański, tytularny proboszcz Goniądza i Izabela z Poniatowskich Branicka. 26 września 1921 roku kościół ten doszczętnie spłonął.
Obecnie istniejący kościół w stylu neobaroku polskiego wybudował w latach 1922–1924 ks. Adam Abramowicz według projektu architekta prof. Politechniki Warszawskiej Oskara Sosnowskiego. 14 września 1924 r. konsekracji świątyni dokonał bp wileński Jerzy Matulewicz. W wyniku II wojny światowej miasto Goniądz i kościół w bardzo znacznym stopniu uległ zniszczeniu. W sierpniu 1944 roku wojska niemieckie wysadziły obie wieże kościoła. Pozostałe dotychczas ocalałe fragmenty murów uległy dalszemu zniszczeniu w trakcie walk o przełamanie umocnień frontowych na rzece Biebrza, które trwały do połowy stycznia 1945 r.
Kościoły filialne i kaplice Kaplica pw. Ducha Świętego na cmentarzu w Goniądzu Kaplica pw. św. Floriana w Goniądzu Kaplica w domu zakonnym Zgromadzenia Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej w Goniądzu
Cmentarz parafialny Na terenie parafii znajduje się cmentarz grzebalny założony w roku 1804 o powierzchni 2 ha w odległości 0,5 km od kościoła.
Zasięg parafii Do parafii należą wierni z miejscowościInformacje o parafii na stronie archidiecezji białostockiej: Białosuknia, Dawidowizna, Doły, Goniądz, Jaski, Klewianka, Kosiorki, Krzecze, Łazy, Mierkienniki, Ołdaki, Piwowary, Pyzy, Smogorówka Goniądzka, Szafranki, Wojtówstwo i Zyburty.
W latach 20. XX wieku z parafii wyłączono dla parafii pw. Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach wiernych z miejscowości: Dzieżki, Ginie, Hornostaje (od 1931), Krzeczkowo, Łupichy Mońki Oliszki, Potoczyzna, Świerzbienie i Zblutowo.
Wyłączono także do Parafii Matki Boskiej Anielskiej w Downarach wiernych z miejscowości: oraz Ciesze, Koleśniki, Uścianek, Sobieski.
Proboszczowie ks. kan. Adam Abramowicz (1922–1925) ks. kan. Tadeusz Sołowiej (1990–2011) ks. Grzegorz Pigiel (2011–2019) ks. Robert Jacek Koller (od 30 czerwca 2019)
Przypisy
Linki zewnętrzne Informacje o parafii na stronie archidiecezji białostockiej
Parafia Kategoria:Parafie archidiecezji białostockiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Agnieszki