Ernst August Friedrich Klingemann (ur. 31 sierpnia 1777 w Brunszwiku, zm. 25 stycznia 1831 w Brunszwiku) – niemiecki pisarz okresu romantyzmu. Według najnowszych badań jest on autorem sławnej powieści „Straże nocne” (niem. Nachtwachen), którą opublikował pod pseudonimem Bonaventura.

Życiorys Ernst August Friedrich Klingemann, syn kopisty, urodził się w 1777 roku w Brunszwiku. Dość wcześnie wykazywał zainteresowanie teatrem, którym zajmował się całe życie. Po ukończeniu Collegium Carolinum w Brunszwiku, przeniósł się w roku 1798 do Jeny, gdzie studiował prawo i filozofię. Tam słuchał wykładów Johanna Gottlieba Fichte, Friedricha Wilhelma Schellinga, Augusta Wilhelma Schlegela i zaprzyjaźnił się z Clemensem Brentano.

W 1801 roku przerwał studia i wrócił do Brunszwiku, gdzie pracował w redakcji gazety „Zeitung für die elegante Welt”. W 1810 r. poślubił Elise Anschütz, która była aktorką towarzystwa o nazwie „Walthersche Gesellschaft”. Sam Klingemann został tego samego roku głównym reżyserem tej kompanii. Od 1818 był dyrektorem teatru narodowego w Brunszwiku. Tam wystawił Fausta Goethego w pasującej do teatru konwencji, która miała premierę 19 stycznia 1829 roku. Również w tym samym roku przyjął on stanowisko profesora Collegium Carolinum w Brunszwiku. Rok później był już jednak ponownie dyrektorem teatru, który od roku 1826 nosił nazwę „teatru książęcego” (niem. Herzogliches Hoftheater). Klinegmann zmarł 1831 roku w Brunszwiku.

Straże nocne Autorstwo dzieła „Straże nocne” była wiele lat kwestią sporną. Germanistyka przypisywała książkę m.in. Clemensowi Brentano, E.T.A. Hoffmannowi, Karlowi Wetzelowi i Caroline Schlegel. Jean Paul przypuszczał w swoim tekście „Reminiszenzen und Lizenzen”, że za dziełem stał Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling. Dzisiaj na podstawie badań Josta Schillemeitsa i Horsta Fleigsa przyjmuje się z dużym prawdopodobieństwem, że to Klingemann jest autorem książki. W 1987 roku Ruth Haag w czasopiśmie o nazwie „Euphorion” opublikował artykuł pt. „Raz jeszcze: Autor Straży nocnych”, gdzie zdał relacje z osobliwego odkrycia. W zbiorach rękopisów Uniwersytetu w Amsterdamie znalazł on listę dzieł publikacji Klingemanna, w której on sam wskazuje na własne autorstwo „Straży nocnych”.

Twórczość Klingemann stworzył wiele powieści i dramatów, które napisane są w duchu romantyzmu i które cieszyły się dużą popularnością. Przez długi czas był on jednym z najczęściej wystawianych autorów teatralnych w Niemczech.

Powieści Wildgraf Eckard von der Wölpe (Braunschweig 1795) Die Ruinen im Schwarzwalde (2 tomy, Braunschweig 1798/99) Romano (2 Bände, Braunschweig 1800/01) Albano, der Lautenspieler (Leipzig 1802) Straże nocne (niem. . Von Bonaventura) (Penig 1804)

Dramaty Die Asseburg. Historisch-romantisches Gemälde (2 tomy, Braunschweig 1796/97) Die Maske (Braunschweig 1797) Selbstgefühl (Braunschweig 1800) Der Schweizerbund (2 tomy, Leipzig 1804/05) Der Lazzaroni oder Der Bettler von Neapel (Hamburg 1805) Heinrich von Wolfenschießen (Leipzig 1806) Columbus (Stuttgart/Tübingen 1808) Heinrich der Löwe (Stuttgart/Tübingen 1808) Moses. Ein dramatisches Gedicht (Helmstedt 1812) Faust: Tragedja w 5 aktach (Faust) (Leipzig 1815) Don Quixote und Sancho Pansa. Dramatisches Spiel mit Gesang (Leipzig 1815) Deutsche Treue (Helmstedt 1816) Die Grube zur Dorothea (Helmstedt 1817) Das Kreuz im Norden (Braunschweig 1818) Ferdinand Cortez, lub: die Eroberung von Mexiko (Braunschweig 1818) Ahasver (Braunschweig 1827) Melpomene. Zawiera dramaty: Die Braut von Kynast i Bianca di Sepolcro (Braunschweig 1830)

W tym także komedie i farsy:

Fehltritt aus Schwärmerei. Komedia (Braunschweig 1797) Ahnenstolz. Komedia(Braunschweig 1795) Freimütigkeiten. Ein...blöder Mitbewerber um den vom Herrn v. Kotzebue ausgesetzten Preis für das beste Lustspiel (Lüneburg 1804) Schill oder das Declamatorium in Krähwinkel. Farsa(Helmstedt 1812) Die Witwe von Ephesus. Komedia (Wien 1818)

Pisma teorii literatury i sztuki (wybór) Memnon. Eine Zeitschrift (Leipzig 1800) Was für Grundsätze müssen eine Theaterdirektion bei der Auswahl der aufzuführenden Stücke leiten? (Leipzig 1802) Über Schillers Tragödie: Die Jungfrau von Orleans (Leipzig 1802) Über die romantische Tragödie (Stuttgart/Tübingen 1808) Vorlesungen für Schauspieler (Helmstedt 1818) Über den Geist der tragischen Kunst (Stuttgart/Tübingen 1820) Kunst und Natur. Blätter aus meinem Reisetagebuche (3 tomy, Braunschweig 1819, 1821, 1828) Allgemeiner deutscher Theater-Almanach 1822 (Braunschweig 1822)

Literatura Monografie Lothar Baus: Goethes „Schattenehe” mit Charlotte von Stein. Die wirklichen Eltern des romantischen Dichters und Theaterdirektors August Klingemann (1777-1831). Asclepius-Edition, Homburg/Saar 2001, . Hugo Burath: August Klingemann und die deutsche Romantik. Verlag Vieweg, Braunschweig 1948. Horst Fleig: Literarischer Vampirismus. Klingemanns »Nachtwachen von Bonaventura«. Niemeyer, Tübingen 1985, . Jost Schillemeit: Bonaventura, der Verfasser der »Nachtwachen«. Beck, München 1973, . Jost Schillemeit (Hrsg.): Nachtwachen von Bonaventura. Insel-Verlag, Frankfurt/M. 1991, .

Artykuły Manfred Engel: Auf der Suche nach dem Positiven. Die Kritik an Subjektivismus und romantischer Romanform in Klingemanns „Nachtwachen” und Immermanns „Münchhausen”. In: u.a. (Hrsg.): Studien zur Literatur des Frührealismus. Lang, Frankfurt/M. 1991, , S. 17–44. Horst Fleig: Zersprungene Identität. Klingemann – Nachtwachen von Bonaventura (1973). Das Typoskript erschien 1974 als Beigabe zu: Horst Fleig: Sich versagendes Erzählen (Fontane) (Göppinger Beiträge zur Germanistik; Bd. 145). Kümmerle Verlag, Göppingen 1974 Ruth Haag: Noch einmal. Der Verfasser der „Nachtwachen von Bonaventura”, 1804. In: Euphorion, Bd. 81 (1987) Jürgen Peters: August Klingemann, „Tanzt nur wieder fort, ihr Larven”. In: Ders.: Von Dichterfürsten und anderen Poeten. Kleine niedersächsische Literaturgeschichte, Bd. 1. Revonnah-Verlag, Hannover 1993, , S. 211–217.

Przypisy

Linki zewnętrzne Faust: tragedja w 5 aktach w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Jenie Kategoria:Dramaturdzy niemieckojęzyczni Kategoria:Ludzie urodzeni w Brunszwiku Kategoria:Niemieccy dramaturdzy XVIII wieku Kategoria:Niemieccy dramaturdzy XIX wieku Kategoria:Niemieccy dziennikarze Kategoria:Niemieccy krytycy Kategoria:Niemieccy pisarze romantyzmu Kategoria:Niemieccy prozaicy XVIII wieku Kategoria:Niemieccy prozaicy XIX wieku Kategoria:Niemieccy redaktorzy Kategoria:Pisarze związani z Brunszwikiem Kategoria:Prozaicy niemieckojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1777 Kategoria:Zmarli w 1831