Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” pot. medal utrwalaczy – polskie odznaczenie państwowe okresu PRL, nadawany żołnierzom, milicjantom, pracownikom UB i cywilom biorącym czynny udział w walkach. Ze względu na datę ustanowienia powszechnie uważany był za medal przeznaczony jako nagroda dla tych, którzy wydatnie pomagali władzy podczas pacyfikowania społeczeństwa stanu wojennego i burzliwych wydarzeń z początku lat osiemdziesiątych.
Historia Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” został ustanowiony ustawą z dnia 22 listopada 1983 roku „w uznaniu zasług żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego, funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa publicznego i Milicji Obywatelskiej, członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej oraz osób cywilnych, którzy w pierwszych latach po wyzwoleniu brali czynny udział w walkach z reakcyjnym podziemiem skierowanym przeciwko władzy ludowej”Ustawa z dnia 22 listopada 1983 r. o ustanowieniu Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" ()W historiografii okresu PRL za reakcyjne podziemie uważano nie tylko polskie antykomunistyczne podziemie zbrojne, ale i ukraińskie reprezentowane przez UPA i niemieckie utożsamiane z Werwolfem, patrz: .
Medal noszono na lewej stronie piersi po Medalu „Za udział w wojnie obronnej 1939”.
Z dniem 23 grudnia 1992 ustawa o ustanowieniu Medalu „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” utraciła moc i medal ten usunięto z polskiego systemu odznaczeńArt. 2 pkt. 1 ust. 3 Ustawy z dnia 16 października 1992 r. Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustawy ().
Zasady nadawania Medal nadawanyUchwała Rady Państwa z dnia 19 grudnia 1983 r. w sprawie trybu przedstawiania wniosków o nadanie Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" oraz sposobu jego noszenia () był wszystkim uczestnikom walk z podziemiem skierowanym przeciwko władzy ludowej, a w szczególności: żołnierzom Ludowego Wojska Polskiego funkcjonariuszom organów bezpieczeństwa publicznego (UB, MBP, itp.) funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej członkom Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej członkom organizacji politycznych, społecznych, zawodowych i młodzieżowych, pracownikom administracji państwowej oraz innym osobom biorącym udział w walkach w obronie władzy ludowej. Medal był nadawany obywatelom polskim, także pośmiertnie. W szczególnych przypadkach mógł być nadawany obywatelom innych państw, którzy brali czynny udział w walkach lub wnieśli istotny wkład w obronę władzy ludowej. Medal nadawany był z okazji Święta Odrodzenia Polski.
Medal nadawała Rada Państwa na wniosek: Ministra Obrony Narodowej – w odniesieniu do osób pełniących czynną służbę wojskową oraz pracowników cywilnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej; Ministra Spraw Wewnętrznych – w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, osób pełniących czynną służbę wojskową w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, pracowników cywilnych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych podległych temu Ministrowi, członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej oraz emerytów i rencistów Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej; Ministra Spraw Zagranicznych – w odniesieniu do obywateli polskich zamieszkałych za granicą oraz obywateli innych państw; Związku Bojowników o Wolność i Demokrację – w odniesieniu do członków tego Związku; Prezesa Urzędu do Spraw Kombatantów lub terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego – w stosunku do innych osób.
Opis odznaki Odznaką medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" był krążek srebrzony, oksydowany o średnicy 38 mm. Na awersie medalu w środku znajdował się orzeł fałszywie zwany piastowskim vel kościuszkowskim (znalazł się on także na Wielkopolskim Krzyżu Powstańczym i Krzyżu Bitwy pod Lenino) na tle obusiecznego miecza skierowanego ostrzem ku dołowi, skrzyżowanego z rozwiniętą flagą państwową PRL, dwiema gałązkami oliwnymi i napisem „MANIFEST PKWN 1944”. Na środku rewersu znajdowała się tarcza, a wewnątrz niej kontury granic Polski i napis „PRL”. Wokół medalu w otoku umieszczono napis „UCZESTNIKOM WALK W OBRONIE WŁADZY LUDOWEJ”Art. 4 ustawy z dnia 22 listopada 1983 r. o ustanowieniu Medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej". Tarcza i miecz były w sowieckiej nomenklaturze symbolami służb bezpieczeństwa, ale mieczem odwzorowanym na medalu był piastowski Szczerbiec.
Wstążka medalu ma szerokość 38 mm i szyta była z materiału w kolorze czerwonym, z zielonymi paskami wzdłuż i biało-czerwonych krawędzi.
Medal zaprojektował Edward Gorol.
Odznaczeni
Według Stefana Oberleitnera do końca 1989 odznaczono medalem 137 304 osoby, a według danych Biura Odznaczeń Państwowych Kancelarii Rady Państwa oraz Biura Odznaczeń Kancelarii Prezydenta RP nadano łącznie 117 824 medale
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Odznaczenia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej