Papier mâché (z fr.) – dająca się formować, twardniejąca po wysuszeniu masa z rozdrobnionego i rozmiękczonego w wodzie papieru (makulatury) z dodatkiem substancji wiążących (kleju, klajstru, gipsu), uszlachetniających (kredy, barwników) i konserwujących.
Masę nakłada się niezbyt grubą warstwą na uprzednio przygotowaną formę, stelaż lub kształtuje ręcznie i pozostawia do wyschnięcia. Po wyschnięciu masa twardnieje, daje się malować, złocić, polerować.
Masa papierowa wykorzystywana jest (najczęściej w teatrze) do wykonywania elementów dekoracyjnych, masek oraz w lalkarstwie do wytwarzania główek lalek.
Niektórzy artyści z masy papierowej wykonują ozdoby artystyczne, lampy, a także obrazy.
Historia Masa papierowa wynaleziona została w Chinach na pocz. II wieku, jako dobry sposób ponownego wykorzystania już zużytego papieru, przez urzędnika Cai Lun. Technika ta była później stosowana także przez Egipcjan i Persów. Dotarła do Europy dopiero w XV wieku (stosowana w Niderlandach i Włoszech do wykonywania reliefów). Od XVII wieku (według innych źródeł od 1 poł. XVIII wieku) masę papierową zaczęto stosować do wykonania pełnoplastycznych rzeźb. Traktowana była jako alternatywa dla droższego gipsu. Największą popularność miała we Francji i Anglii.
Od 1925 ogromne kukły z papier mâché są ozdobą karnawału w Viareggio.
Galeria
Przypisy Maciej Baczak, Sławomir Łotysz, Dariusz Machla: 1000 wynalazków, czyli historia ludzkiej pomysłowości. Bielsko Biała: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 57-58, . Sztuka świata. Słownik terminów L-Ż. T. 18. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 125, . Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 301, .
Nowa encyklopedia PWN. T. 4. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s.764, .
Kategoria:Papier Kategoria:Papieroplastyka