Dzwonek boloński (Campanula bononiensis L.) – gatunek rośliny należący do rodziny dzwonkowatych.

Rozmieszczenie geograficzne Rośnie dziko w Azji Zachodniej i Środkowej, na Kaukazie i Syberii oraz na większej części Europy (bez Skandynawii, Wysp Brytyjskich, Hiszpanii, Portugalii, Islandii). W Polsce gatunek rodzimy. Występuje głównie w pasie wyżyn oraz w Wielkopolsce, na Wysoczyźnie Siedleckiej, w dolinie Bugu i dolnej Odry. Nie występuje w górach.

Morfologia thumb|left|200px|Kwiatostan Pokrój Roślina zielna do 50 cm wysokości. Łodyga Sztywna, słabo bruzdkowana, dołem obła, wyżej nieco kanciasta. Kutnerowato owłosiona. Ulistniona gęsto, skrętolegle. Liście Na spodniej stronie gęściej owłosione, szarozielone. Liście odziomkowe i dolne łodygowe z oskrzydlonymi ogonkami oraz blaszką jajowatą, w nasadzie uciętą, zaokrągloną lub sercowatą. Brzeg blaszki karbowanopiłkowany. Wyższe liście siedzące i nasadą obejmujące łodygę, ku górze łodygi coraz mniejsze i węższe. Kwiaty Kwiatostan kłosokształtny, wydłużony, utworzony z licznych kwiatów na krótkich szypułkach, wspartych lancetowatymi przysadkami, zwykle krótszymi od kwiatów. Działek kielicha pięć, lancetowate, nieco odstające od korony. Korona niebieska, stożkowato dzwonkowata, długości 1,5–2,5 cm. Rozcięta co najmniej do 1/3 na pięć ostrych i dość wąskich łatek. Pręcików pięć. Słupek dolny z szyjką o trzech znamionach. Owoc Zwieszona torebka otwierająca się trzema dziurkami blisko nasady. Nasiona liczne, drobne. Korzeń Cienki, rozgałęziony.

Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Siedlisko: suche murawy kserotermiczne, trawiaste zbocza, wzgórza, obrzeża zarośli. W fitosocjologii uznawany za gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Cirsio-Brachypodion pinnati oraz All. Geranion-sanguinei. Liczba chromosomów 2n= 34.

Zagrożenia i ochrona Umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii NT (bliski zagrożenia). Regionalnie gatunek zagrożony, np. w województwie opolskim uznany za krytycznie zagrożony. Zanika wskutek degradacji muraw kserotermicznych, której efektem jest sukcesja w miejscu bogatych florystycznie muraw roślinności krzewiastej lub ekspansywnych bylin. Od 2004 gatunek w Polsce objęty ścisłą ochroną prawną – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin. – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.

Przypisy

Kategoria:Dzwonkowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza