Początek i progres wojny moskiewskiej – pamiętnik hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego z wyprawy wojennej do Carstwa Rosyjskiego w latach 1609–1611, spisany prawdopodobnie w 1612.
Wydany z kopii rękopiśmiennej we Lwowie w 1833 przez Konstantego Słotwińskiego pod tytułem Historia wojny moskiewskiej aż do opanowania Smoleńska.
Wzorem Juliusza Cezara narrator pisze o sobie w trzeciej osobie (pan Hetman). Tekst zawiera wiele makaronizmów; pamiętnik należy do najpiękniejszych w języku staropolskim.
Bibliografia Czapliński W., Początek i progres wojny moskiewskiej, [w:] Literatura polska : przewodnik encyklopedyczny, t. 2, Warszawa 1985, s. 182.
Linki zewnętrzne Początek i progres wojny moskiewskiej (pdf) Początek i progres wojny moskiewskiej (djvu) „Początek i progres wojny moskiewskiej”, czyli o Stanisława Żółkiewskiego „ochocie do usłużenia królowi jegomości i Rzeczypospolitej” Wydania dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Wojna polsko-rosyjska 1609–1618 Kategoria:Polskie barokowe utwory literackie Kategoria:Utwory literackie z 1833 Kategoria:Polskie utwory autobiograficzne