Międzynarodowy szachowy turniej w Banja Luce po raz pierwszy rozegrany został w 1974 r., kolejne – w odstępach dwu- i trzyletnich (do 1987), a po dwudziestoletniej przerwie – ponownie w latach 2007 i 2008. Turnieje rozgrywane były systemem kołowym w obsadzie od dziesięciu do szesnastu uczestników.
Banja Luka i Garri Kasparow thumb|175px|Garri Kasparow w 1980 r.,po zdobyciu w Dortmundzie tytułu mistrza świata juniorów do 20 lat. W 1979 r. w Banja Luce światową karierę, uwieńczoną zdobyciem tytułu mistrza świata, rozpoczął szesnastoletni wówczas Garri Kasparow. W turnieju, w którym startował były mistrz świata Tigran Petrosjan oraz trzynastu innych arcymistrzów, uzyskał w pierwszych 10 rundach 9 punktów, a ostatecznie 11½ pkt na 15 możliwych (bez przegranej), będąc teoretycznie najsłabszym uczestnikiem, który nie posiadał nawet międzynarodowego rankingu. Uzyskany przez Kasparowa wynik rankingowy (ang. rating performance) 2717 punktów był wyższy niż punktacja mistrza świata i lidera ówczesnej listy rankingowej, Anatolija Karpowa, który 1 stycznia 1979 r. notowany był z wynikiem 2705 punktów [dostęp 06.10.2008]. Rezultatem w Banja Luce zdobył on pierwszą normę arcymistrzowską oraz ranking wejściowy 2595 punktów na liście z 1 stycznia 1980 r. (rezultat ten odpowiadał wówczas dzielonemu 15–17. miejscu na świecie)"Szachy" nr 4/1980, str. 121, co jest niepobitym rekordem.
Sam udział nieznanego wówczas na arenie międzynarodowej Kasparowa tłumaczono faktem, iż federacja szachowa Związku Radzieckiego wysłała go do Jugosławii w przekonaniu, że startować ma w turnieju juniorów. Jednakże jednoczesny udział Petrosjana, bardzo dobre stosunki pomiędzy federacjami radziecką i jugosłowiańską (wykluczające pomyłkę wynikającą z braku szczegółowych informacji), jak również rezygnacja ze startu (w ostatniej chwili) Wiktora Korcznoja podważają taką ewentualność. Najbardziej prawdopodobny wydaje się fakt, iż już wówczas uważano młodego szachistę za wielki talent, a udział w turnieju był dla niego próbą, z której wyszedł celująco.
Garri Kasparow tak później wspominał swój start w Banja Luce:
Banja Luka 1979 Banja Luka, 11 – 29 kwietnia 1979
Miejsce Tytuł Zawodnicy Ranking 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Razem 1 Garri Kasparow –½½½½1½11½111½11 11½ 2 am Ulf Andersson2560½½½½½½½1½½111½½ 9½ 3 am Jan Smejkal2550½½½½½½½011½1½11 9½ 4 am Tigran Petrosjan2610½½½½½½½1½½½½11½ 9 5 am András Adorján2525½½½½½½½½1½½½½½1 8½ 6 am Milorad Knežević25000½½½½½½½1½½½½½1 8 7 am Aleksandar Matanović2495½½½½½½½½½½½½½½½ 7½ 8 am Walter Browne25400½½½½½½½01½½1½½ 7½ 9 am Enver Bukić24950010½½½½½½½1½½½ 7 10 am Guillermo García González2490½½0½00½1½1½00½1 6½ 11 am Milan Vukić24850½0½½½½0½0½1½½1 6½ 12 am Dražen Marović247000½½½½½½½½½½½½½ 6½ 13 am Slavoljub Marjanović2505000½½½½½010½1½1 6½ 14 am Bojan Kurajica2515½0½0½½½0½1½½0½½ 6 15 am Román Hernández Onna25000½00½½½½½½½½½½½ 6 16 Milenko Sibarević23550½0½00½½½00½0½½ 4
Zwycięzcy dotychczasowych turniejów Najwyższy procentowy wynik spośród wszystkich zwycięzców osiągnął w 1981 r. Witalij Cieszkowski, który zdobył 90,91% możliwych do uzyskania punktów. W 1985 r. w Banja Luce zwyciężyła ówczesna mistrzyni świata, Maja Cziburdanidze. Jedynym dotychczasowym polskim szachistą, który zwyciężył w tym turnieju, był w 2008 r. Bartłomiej Heberla.
LpRokZwycięzcyPunkty11974 Milan Vukić10½ (15)21976 Vlastimil Hort10 (15)31979 Garri Kasparow11½ (15)41981 Witalij Cieszkowski10 (11)51983 Krunoslav Hulak, András Adorján, Jonathan Speelman 8½ (13)61985 Maja Cziburdanidze8½ (13)71987 Roland Ekström, Krunoslav Hulak8½ (13)82007 Wiktor Korcznoj, Zlatko Ilinčić6½ (9)92008 Bartłomiej Heberla6 (9)
Przypisy
Bibliografia "Szachy" nr 8/1979, str. 251 Viktor Korchnoi wins Banja Luka 2007 FIDE The Week in Chess
Linki zewnętrzne 365Chesws.com: Banja Luka 1979
Kategoria:Rozgrywki szachowe Kategoria:Szachy w Bośni i Hercegowinie