Lech Włodzimierz Morawski (ur. 14 września 1949 w Bydgoszczy, zm. 12 lipca 2017 w Toruniu) – polski prawnik, specjalizujący się w teorii państwa i prawa oraz filozofii prawa, profesor nauk prawnych, członek Trybunału Stanu. Wybrany w 2015 przez Sejm VIII kadencji na sędziego Trybunału Konstytucyjnego na miejsce obsadzone przez Krzysztofa Ślebzaka (wybranego przez Sejm VII kadencji), co stało się początkiem kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce.

Życiorys Syn Stanisława i Janiny. W 1967 został absolwentem VI Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy. Studia prawnicze ukończył w 1972 na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Stopień doktora nauk prawnych uzyskał w 1978 (na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Domniemania w prawie, której promotorem był Wiesław Lang). Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1988. Jego rozprawa habilitacyjna, zatytułowana Argumentacje, racjonalność prawa i postępowanie dowodowe, otrzymała I nagrodę w konkursie miesięcznika „Państwo i Prawo”. W latach 1989­–1990 i w 1999 przebywał na stypendium Fundacji im. Aleksandra von Humboldta. Tytuł naukowy profesora nauk prawnych otrzymał postanowieniem z 16 sierpnia 1999. Zawodowo związany z UMK, od 1990 na stanowisku profesorskim. W 1998 został kierownikiem Katedry Teorii Prawa i Państwa na Wydziale Prawa i Administracji UMK. Pracował na UMK do 2015. Był również kierownikiem Katedry Teorii i Filozofii Prawa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i pracownikiem naukowym Bydgoskiej Szkoły Wyższej. Należał do różnych towarzystw naukowych polskich i zagranicznych, m.in. do International Association for Philosophy of Law and Social Philosophy (IVR).

Został członkiem komitetu naukowego II i III Konferencji Smoleńskiej z lat 2013–2014, zajmującej się katastrofą samolotu Tu-154 w Smoleńsku z 10 kwietnia 2010.

21 marca 2014 Sejm RP z rekomendacji posłów PiS wybrał go na członka Trybunału Stanu. Pełnił tę funkcję do końca VII kadencji Sejmu.

1 grudnia 2015 sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pozytywnie zaopiniowała jego kandydaturę – wysuniętą przez Prawo i Sprawiedliwość – na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Następnego dnia Sejm głównie głosami posłów PiS wybrał go na sędziego TK, nie określając w uchwale początku jego kadencji. 3 grudnia 2015 prezydent Andrzej Duda odebrał od niego ślubowanie. Lech Morawski został wybrany, chociaż Sejm na to samo stanowisko wybrał wcześniej Krzysztofa Ślebzaka. Również 3 grudnia 2015 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż podstawa prawna wyboru Krzysztofa Ślebzaka była konstytucyjna, co obligowało prezydenta do odebrania od niego ślubowania (czego Andrzej Duda nie uczynił do czasu wygaśnięcia dziewięcioletniej kadencji sędziego). Okoliczności te stały się zarzewiem kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego, a Lech Morawski był zaliczany do grupy określanej mianem tzw. sędziów dublerów.

Do orzekania Lech Morawski został dopuszczony 20 grudnia 2016 przez p.o. prezesa TK Julię Przyłębską (poprzedni prezes Andrzej Rzepliński odmawiał jego dopuszczenia, powołując się na wyrok TK z 3 grudnia 2015).

Lech Morawski marł nagle w nocy z 11 na 12 lipca 2017 roku. Był to pierwszy z dwóch przypadków śmierci osób wybranych na miejsca uprzednio obsadzone w tym samym roku (w grudniu zmarł Henryk Cioch). W publicznej wypowiedzi prezes TK Julia Przyłębska jego śmierć powiązała z obciążeniem psychicznym wynikającym ze „straszliwej, niewyobrażalnej nagonki medialnej”. Wskazała, że Lech Morawski „bardzo się tym przejmował” i nie rozumiał prób dyskredytowania go poprzez określenia takie jak „dubler, sędzia pisowski, sędzia chodzący na pasku”, co uznała za element wspomnianej nagonki.

Został pochowany 17 lipca 2017 na cmentarzu św. Jerzego w Toruniu.

Kontrowersje 18 czerwca 2015 Lech Morawski uczestniczył w wypadku samochodowym, w którym ciężko ranna została jedna osoba. Według Gazety Wyborczej, prowadząca śledztwo w tej sprawie Prokuratura Okręgowa w Gdańsku dysponuje szeregiem opinii biegłych, z których każda wskazuje, że winnym spowodowania wypadku był Morawski, jednakże wniosek o uchylenie mu immunitetu sędziego Trybunału Konstytucyjnego został zablokowany przez Prokuraturę Krajową. Zanegowała ona dotychczasowe ekspertyzy nakazując zamówienie nowych. Biegli z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna ponownie stwierdzili winę Lecha Morawskiego, co spowodowało, że 9 czerwca 2017 Prokuratura Okręgowa w Gdańsku wystąpiła o uchylenie jego immunitetu sędziowskiego.

Podczas konferencji, która odbyła się 9 maja 2017 w Trinity College w Oksfordzie, Lech Morawski, będąc sędzią Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że reprezentuje zarówno polski rząd, jak i Trybunał, że „politycy i sędziowie biorą w Polsce łapówki” oraz że „polski rząd jest przeciwko homoseksualistom i takim sprawom”. Politycy Platformy Obywatelskiej zażądali za te słowa jego dymisji. Inny z uczestników konferencji Tomasz Gizbert-Studnicki, komentując sytuację w wywiadzie telewizyjnym, stwierdził, że „niestety ma wrażenie, że Lech Morawski skompromitował Polskę”. Według Gizberta-Studnickiego niektóre stwierdzenia Morawskiego wywołały wśród uczestników konferencji konsternację, szczególnie stwierdzenie dotyczące tego, że rząd jest przeciwny homoseksualistom: „Przypuszczam, że w Anglii tego rodzaju stwierdzenie po prostu jest horrendalne”.

Po wystąpieniu w Oksfordzie Biuro Prasowe UMK wydało komunikat, że Lech Morawski nie jest pracownikiem naukowym tej uczelni, a Rada Wydziału Prawa i Administracji UMK przyjęła uchwałę wyrażającą oburzenie z powodu jego wypowiedzi. Dziekan wydziału „w trosce o pozbawiony emocji finał przewodu doktorskiego” oraz z powodu groźby braku kworum odwołał zaplanowaną obronę rozprawy doktorskiej jego doktoranta. 19 czerwca 2017 Lech Morawski nie wziął udziału w drugim terminie obrony, co uniemożliwiło jej przeprowadzenie. W przesłanym Polskiej Agencji Prasowej oświadczeniu napisał, że jego nieobecność „jest efektem dyskredytującej jego osobę i obraźliwej w swojej treści uchwały podjętej przez Radę Wydziału Prawa i Administracji UMK”.

Jako sędzia Trybunału Konstytucyjnego uczestniczył w wydaniu pięciu wyroków, w tym dwóch kontrowersyjnych: w sprawie zgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy Prawo o zgromadzeniach, która wprowadziła preferencje dla organizatorów zgromadzeń cyklicznych takich jak tzw. miesięcznice smoleńskie, oraz ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, który uznał za niekonstytucyjne przepisy przewidujące indywidualną kadencję członków KRS oraz – co istotniejsze – dokonał zmiany dotychczasowej wykładni Konstytucji (z 2007 roku). Stwierdzono w nim, że Konstytucja nie określa, kto ma wybierać sędziów do KRS, co zostało wykorzystane przez Prawo i Sprawiedliwość jako argument za skróceniem kadencji dotychczasowych członków Rady i zmiany zasad ich wyboru (przeniesienie kompetencji wyboru sędziów-członków KRS z samorządu sędziowskiego na Sejm). Udział Lecha Morawskiego (jako osoby nieuprawnionej do orzekania) w wydaniu tego wyroku stał się podstawą do kwestionowania jego mocy prawnej przez Sąd Najwyższy i TSUE.

Odznaczenia W 2017 prezydent Andrzej Duda odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wybrane publikacje Domniemania a dowody prawnicze (1981) Argumentacje, racjonalność prawa i postępowanie dowodowe (1988, rozprawa habilitacyjna, ) Wstęp do prawoznawstwa (1996, ) Główne problemy współczesnej filozofii prawa: prawo w toku przemian (1999, ) Co może dać nauce prawa postmodernizm? (2001, ) Wykładnia w orzecznictwie sądów (2002, ) Wykładnia prawa i inne problemy filozofii prawa (2005, ) Zasady wykładni prawa (2006, ) Podstawy filozofii prawa (2014, )

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Członkowie Trybunału Stanu Kategoria:Ludzie urodzeni w Bydgoszczy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu Kategoria:Polscy filozofowie prawa Kategoria:Polscy teoretycy prawa Kategoria:Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego wybrani na miejsca obsadzone Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Bydgoszczy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Urodzeni w 1949 Kategoria:Zmarli w 2017