Walancin Fiodarawicz Hołubieu (, , Walentin Fiodorowicz Gołubiew; ur. 21 czerwca 1955 w Krzywym Rogu) – białoruski historyk i polityk; w latach 1990–1996 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji; członek Opozycji BNF – frakcji parlamentarnej partii Białoruski Front Ludowy (Biełaruski Narodny Front), o charakterze antykomunistycznym i niepodległościowym; doktor nauk historycznych.
Życiorys Młodość Urodził się 21 czerwca 1955 roku w mieście Krzywy Róg, w obwodzie dniepropetrowskim Ukraińskiej SRR, ZSRR. W młodości pracował jako glazurnik w Zjednoczeniu Budowlanym Nr 20 w Swietłahorsku. Po odbyciu służby wojskowej podjął studia na Wydziale Historii Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego, które ukończył w 1981 roku. Po studiach pracował jako starszy laborant, aspirant, młodszy pracownik naukowy, pracownik naukowy i starszy pracownik naukowy w Instytucie Historii Akademii Nauk Białoruskiej SRR. Uzyskał stopień kandydata nauk historycznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora). Temat jego dysertacji kandydackiej brzmiał: Własność i użytkowanie ziemi przez chłopów na Białorusi w XVI – XVIII wieku). Należał do KPZR. Pod wpływem idei białoruskiego ruchu narodowego przełomu lat 80. i 90. XX wieku opuścił tę partię i wstąpił do Białoruskiego Frontu Ludowego.
Działalność parlamentarna W 1990 roku został deputowanym ludowym do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kadencji z Alibiehauskiego Okręgu Wyborczego Nr 15 miasta Mińska, z ramienia Białoruskiego Frontu Ludowego. Na początku czerwca 1990 roku został jednym z koordynatorów Grupy Deputackiej BNF (od 16 lipca pod nazwą Opozycja BNF). Pełnił funkcję sekretarza Komisji Rady Najwyższej ds. Międzynarodowych i Zewnętrznych Więzi Gospodarczych. Od 20 lipca 1990 roku wchodził w skład Komisji Konstytucyjnej. Był również członkiem tzw. Gabinetu Cieni Opozycji BNF. Kierował w nim Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Brał udział w opracowaniu i przyjęciu Deklaracji o Państwowej Suwerenności Białorusi, przygotowaniu projektów ustaw na nadzwyczajnej sesji Rady Najwyższej 24–25 sierpnia 1991 roku, w czasie której ogłoszono niepodległość Białorusi. 24 sierpnia, na prośbę Zianona Pazniaka, wniósł i postawił po raz pierwszy w Prezydium Rady Najwyższej biało-czerwono-białą flagę. Współautor Koncepcji przejścia Białoruskiej SRR na gospodarkę rynkową (jesień 1990 r.) i szeregu projektów ustaw. Brał udział w opracowywaniu umów międzynarodowych. Uczestniczył w głodówce deputowanych Opozycji BNF 11–12 kwietnia 1995 roku w Sali Owalnej parlamentu, ogłoszonej na znak protestu przeciwko zainicjowanemu przez prezydenta Łukaszenkę referendum na temat wprowadzenia języka rosyjskiego jako drugiego języka państwowego, zmiany symboli państwowych Białorusi (biało-czerwono-białej flagi i herbu Pogoni) na symbole nawiązujące do radzieckich, integracji ekonomicznej z Federacją Rosyjską i prawie prezydenta do rozwiązywania parlamentu. W nocy z 11 na 12 kwietnia został razem z innymi protestującymi wywleczony siłą z sali parlamentu przez zamaskowanych funkcjonariuszy wojska i służb specjalnych, pobity, wywieziony samochodem, a następnie wyrzucony na ulicy w centrum Mińska.
W latach 1991–1995 wiceprzewodniczący Białoruskiego Frontu Ludowego i przewodniczący Mińskiej Organizacji Miejskiej BFL.
Kandydował ponownie na stanowisko deputowanego w wyborach parlamentarnych w 1995 roku. Udało mu się zdobyć wystarczającą liczbę głosów, jednak jego kandydatura została bez wyjaśnień skreślona z listy deputowanych. Listy kierowane do różnych instancji z protestami i żądaniem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji zostały zignorowane. W taki sam sposób potraktowany został inny kandydat BFL-u, Juryj Bieleńki. Zdaniem Zianona Pazniaka, była to część planowej falsyfikacji wyników wyborów, dokonanej z polecenia prezydenta Alaksandra Łukaszenki.
W 2010 roku Zianon Pazniak opisał w swoich wspomnieniach Walancina Hołubieua z początku lat 90. następująco:
Późniejsza działalność polityczna Walancin Hołubieu po zakończeniu kadencji deputowanego pozostał członkiem Białoruskiego Frontu Ludowego. W latach 1995–1999 pełnił funkcję współprzewodniczącego Białoruskiego Centrum Naukowo-Dydaktycznego „Białoruska Perspektywa”. W 1999 roku doszło do rozłamu w BFL, w wyniku którego powstały dwa ugrupowania: Konserwatywno-Chrześcijańska Partia – BNF pod kierownictwem Zianona Pazniaka oraz Partia BNF pod kierownictwem Wincuka Wiaczorki. Hołubieu poparł Wiaczorkę i znalazł się w Partii BNF. Wchodził w skład Sejmu Partii BNF – jej organu kierowniczego. Na 12. zjeździe Partii we wrześniu 2009 roku odmówił dalszego członkostwa w Sejmie, pozostając jednak członkiem partii. Wraz z nim zrezygnowali m.in. dwaj inni członkowie Partii BNF, którzy w przeszłości byli deputowanymi Rady Najwyższej XII kadencji: Lawon Barszczeuski i Piotr Sadouski.
Poglądy Walancin Hołubieu jest zwolennikiem demokratycznego systemu władzy. Popiera zwiększenie roli języka białoruskiego w białoruskim społeczeństwie. Postuluje zachowanie równie dobrych stosunków Białorusi z Unią Europejską, jak z Rosją.
Życie prywatne Walancin Hołubieu mieszka w Mińsku. Jest żonaty, ma dwóch synów i wnuczkę.
Odznaczenia Medal 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej – 2019
Nagrody 28 kwietnia 2006 roku Walancin Hołubieu otrzymał Nagrodę im. Lwa Sapiehy, utworzoną przez Kolegium Europy Wschodniej i Uniwersytet Warszawski dla uszanowania wybitnych zasług w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi, budowie niezależnej, demokratycznej Białorusi, zwróconej ku Europie. W jej ramach otrzymał prawo do prowadzenia przez rok pracy naukowej na koszt jej fundatorów, a także wykładów na temat Białorusi na pięciu polskich uczelniach.
Prace Książki Autor
Współautor
Redaktor
Artykuły
Inne Belarus in the Context of Times and Politics, Sztokholm 1997 (we współautorstwie z Andrejem Sannikauem) „Biełarusskij mientalitiet” kak faktor formirowanija grażdanskogo obszczestwa, [w:] Belarus Monitor. Spiecijalnyj wypusk. Diemokraticzeskije prociessy w Biełarusi: osnownyje tiendiencii i protiworieczija, Mińsk 1998
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historii Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego Kategoria:Białoruscy działacze społeczni Kategoria:Białoruscy historycy Kategoria:Członkowie Białoruskiego Frontu Ludowego Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji Kategoria:Laureaci Nagrody im. Lwa Sapiehy Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej Kategoria:Urodzeni w 1955