2 Pułk Piechoty Legionów (Armia Krajowa)

250px|right 2 pułk piechoty Legionów (2 pp Leg.) – oddział piechoty Armii Krajowej.

Formowanie i walki W sierpniu 1944 roku, w trakcie akcji „Burza”, w obwodach AK Opatów i Sandomierz, w składzie 2 Dywizji Piechoty Armii Krajowej odtworzony został 2 pułk piechoty Legionów. Od sierpnia do połowy października 1944 oddział toczył walki, między innymi na przyczółku baranowskim osłaniając żołnierzy Armii Czerwonej forsujących Wisłę. Jeden z batalionów tego pułku brał następnie udział we wspólnej walce o zdobycie StaszowaTadeusz Żenczykowski, Polska Lubelska 1944. Warszawa 1990, s.50,51.. W czasie walk o powiększenie przyczółka sandomierskiego pułk walczył razem z armią radziecką przeciw Niemcom, prowadził działania bojowe oraz rozpoznanie.

Propozycję radziecką złożoną przez gen. Muratowa, aby żołnierze pułku po złożeniu broni wstąpili do armii polskiej gen. Zygmunta Berlinga a oficerowie zostali skierowani na przeszkolenie do Jarosławia, dowództwo pułku oceniło negatywnie. Po tym żądaniu Rosjan pułk opuścił przyczółek i po przekroczeniu linii frontu udał się w Góry ŚwiętokrzyskieWojciech Borzobohaty, Jodła. Okręg radomsko-kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa 1988, s. 311.. Następnie pułk został rozwiązany.

Organizacja i obsada personalna pułku Dowództwo dowódca – mjr Antoni Wiktorowski ps. „Kruk” dowódca – od 8 października 1944 kpt. Eugeniusz Kaszyński ps. „Nurt” adiutant – por. Jerzy Lipiński ps. „Sum” adiutant – pchor. Jan Lidecki ps. „Bogdan” kwatermistrz – kpt. „Skiba” (Jan Płaneta) kapelan – ks. Jerzy Brodecki ps. „Szkarłatny Kwiat” naczelny lekarz – dr Władysław Chachaj ps. „Doktor”, „Andrzej” intendent – por. Marian Wierzbicki ps. „Orlik” oficer broni – por. Stanisław Listopad ps. „Włodzimierz” oficer żywnościowy – pchor./ppor. Roman Różanowski ps. „Róg” oficer oświatowy – pchor. Stanisław Szwarc-Bronikowski ps. „Roman” dowódca saperów – ppor. Michniewicz ps. „Wyrwa” oficer łączności – chor. Stanisław Mróz ps. „Zawada”

I batalion

1.? lipiec – 30 lipca 1944 roku – rozbity pod Pielaszowem dowódca – kpt. „Swojak” (Ignacy Zarobkiewicz) zastępca dowódcy – por. „Janczar” (NN) dowódca 1 kompanii – ppor. „Frant” (Bronisław Sokołowski) dowódca 2 kompanii – ppor. „Kropidło” (Jan Mazur) dowódca 3 kompanii – por. „Sztaba” (Władysław Sztaba)Piotr Sierant, „2 Pułk Piechoty Legionów Armii Krajowej”, Warszawa 1996, Oficyna Wydawnicza Volumen Wydawnictwo BELLONA, s. 43–44..

2. 15 sierpnia – 13 listopada 1944 roku dowódca – kpt. Eugeniusz Kaszyński ps. „Nurt” (do 8 października 1944 r.) zastępca dowódcy – por. Stanisław Pałac ps. „Mariański” (od 8 października 1944 r. dowódca batalionu) adiutant i drugi zastępca dowódcy – por. Leszek Popiel de Choszczak ps. „Antoniewicz” dowódca 1 kompanii – por. Władysław Czerwonka ps. „Jurek” dowódca 2 kompanii – por. Marian Świderski ps. „Dzik” dowódca 3 kompanii – por. Jerzy Stefanowski ps. „Habdank” dowódca 4 kompanii – chor. Tomasz Waga ps. „Szort” dowódca zwiadu – wachm. Tomasz Wójcik ps. „Tarzan”, a od 8 lipca 1944 r. rtm. Stanisław Skotnicki ps. „Bogoria”

II batalion dowódca – kpt. Tadeusz Pytlakowski ps. „Tarnina”, por. Marian Janikowski ps. „Kmicic”, mjr Tadeusz Struś ps. „Kaktus” dowódca 4 kompanii (Jędrusie) – ppor. Józef Wiącek ps. „Józef”, „Sowa” i por. Roman Niewójt ps. „Burza” dowódca 5 kompanii – por. Kazimierz Olchowik ps. „Zawisza” i por. Tadeusz Sokół ps. „Irkus” (cichociemny) dowódca 6 kompanii – ppor. Roman Rożyński ps. „Róg” i por. Jerzy Sztajgierwald ps. „Rozłóg”

III batalion dowódca – kpt. Stefan Kępa ps. „Pochmurny” dowódca 7 kompanii – ppor. Jakub Gutowski ps. „Topór” i por. Wacław Czosnek ps. „Polny” dowódca 8 kompanii – ppor. Dionizy Mędrzycki ps. „Reder” i Antoni Krupa ps. „Witold” dowódca 9 kompanii – ppor./por. Tadeusz Kolatorowicz ps. „Kruk” i ppor. Władysław Sztabo ps. „Władysław”

Przejściowo w skład pułku wchodził batalion Batalionów Chłopskich w sile 350 ludzi na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku: dowódca – por. „Wyrwa” (Jan Kurkiewicz) dowódca 1 kompania – ppor. „Zawisza” (Jan Saniawa) dowódca 2 kompania – ppor. „Brzezina” (Antoni Jarosz) dowódca 3 kompania – ppor „Salerno” (Mieczysław Wałek)Piotr Sierant, „2 Pułk Piechoty Legionów Armii Krajowej”, Warszawa 1996, Oficyna Wydawnicza Volumen Wydawnictwo BELLONA, s. 50..

Liczebność pułku W okresie koncentracji na akcję „Zemsta” w drugiej połowie sierpnia 1944 roku stan 2ppLeg wynosił 1107 żołnierzy zgromadzonych w jednostkach: I batalion – 418 ludzi, II batalion – 266 ludzi, III batalion – 314 ludzi dowództwo i służby pułkowe – 107 ludziPiotr Sierant, „2 Pułk Piechoty Legionów Armii Krajowej”, Warszawa 1996, Oficyna Wydawnicza Volumen Wydawnictwo BELLONA, s. 125–126..

Stany kompanii wahały się od 100 do 200 ludzi. Każda drużyna uzbrojona była w 2 rkm lub 1 lkm oraz 2-3 pm. W każdej kompanii był 1 piat, a 5 kompania posiadała ze zrzutu działko ppanc kal. 22 mm Breda. Poza uzbrojeniem kompanii każdy batalion posiadał 2 ckm.

Walki 30 lipca – Pielaszów 31 lipca – linia Koprzywianki 3/4 sierpnia – Ceber 26/27 sierpnia – Dziebałtów 3 września – Radoszyce 13 września – Miedzierza 26 i 27 września – Radków 29 października – Chotów – batalion majora „Nurta”

Pułk rozwiązany rozkazem z dnia 12 października dowódcy 2 Dywizji Piechoty Legionów pułkownika „Lina” (Antoniego Żółkiewskiego). Od tego momentu pułk działał do początków grudnia samodzielnymi batalionami.

Zobacz też Anna Proszkowska

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Akcja „Burza” Kategoria:Okręg Radom-Kielce AK Kategoria:Pułki piechoty Armii Krajowej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Sandomierzu Kategoria:Jednostki organizacyjne Armii Krajowej utworzone w 1944 Kategoria:Jednostki organizacyjne Armii Krajowej rozwiązane w 1944