Julian Pełesz, także Julijan Pełesz (ur. 3 stycznia 1843 w Smerekowcu, zm. 22 kwietnia 1896 w Przemyślu) – greckokatolicki biskup stanisławowski (1885–1891) i przemyski (1891–1896), w latach 1874-1885 rektor Seminarium Duchownego i proboszcz parafii św. Barbary w Wiedniu, nauczyciel domowy następcy tronu - arcyksięcia Rudolfa, historyk Kościoła, pastoralista.
Życiorys Urodził się w rodzinie wiejskiego nauczyciela Grzegorza Pełesza i Joanny z domu Szczawińskiej. Ukończył szkołę ludową w Jaśle, uczęszczał do gimnazjum w Preszowie i w Przemyślu (które ukończył w 1863). Studia filozoficzno-teologiczne odbył w Wiedniu, został wyświęcony 20 października 1867. Po studiach został mianowany prefektem greckokatolickiego Seminarium Duchownego w Wiedniu, kontynuował studia na Uniwersytecie Wiedeńskim, w 1870 uzyskując doktorat z teologii.
W latach 1870–1872 był prefektem w Greckokatolickim Seminarium Generalnym we Lwowie i katechetą w szkole klasztornej benedyktynek ormiańskich, a w roku szkolnym 1871/1872 adiunktem przy Katedrze Teologii Pastoralnej na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1872–1874 był zastępcą profesora teologii pastoralnej i prefektem studiów w Greckokatolickim Seminarium Duchownym w Przemyślu. W 1874 został proboszczem parafii św. Barbary w Wiedniu i rektorem Seminarium Ruskiego. W 1883 powrócił do Lwowa jako archidiakon, a następnie dziekan greckokatolickiej kapituły metropolitalnej i prezes sądu małżeńskiego I i II instancji.
Dnia 12 lutego 1885 cesarz Franciszek Józef I mianował go pierwszym biskupem nowo powstałej diecezji stanisławowskiej, konsekrowany został 10 marca 1886Inną datę podaje catholic-hierarchy.org. Być może chodzi o ingres?.. Był organizatorem diecezji, konsystorza i kapituły stanisławowskiej. Jako biskup był członkiem Sejmu Krajowego. 12 listopada 1891 konsekrowany biskupem eparchii przemyskiej.
Przypisy
Uwagi
Literatura Słownik polskich teologów katolickich. T. 2. Warszawa, 1982. Stanisław Nabywaniec, Biskup Julian Pełesz – historyk Kościoła greckokatolickiego. [W:] Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w. T. 3. 2005, . Czesław Lechicki: Pełesz Julian (1843-1896). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. XXV, s. 570–571.
Kategoria:Biskupi przemyscy (Kościół greckokatolicki) Kategoria:Biskupi stanisławowscy (iwanofrankowscy) Kategoria:Galicyjscy biskupi greckokatoliccy Kategoria:Kanonicy lwowskiej greckokatolickiej kapituły katedralnej Kategoria:Ludzie związani z Wiedniem Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji V kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VI kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VII kadencji Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Urodzeni w 1843 Kategoria:Zmarli w 1896